Theo báo The New York Times, Tổng thống Trump ngày 27/5 cho biết Mỹ vẫn để ngỏ khả năng tiếp tục đàm phán với Iran, nhưng khẳng định ông không chịu sức ép chính trị nào phải nhanh chóng đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài ba tháng qua.
Ông bác bỏ nhận định cho rằng cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới và giá xăng tăng mạnh do Iran phong tỏa eo biển Hormuz đang buộc ông phải thúc đẩy hòa đàm.
“Tôi không quan tâm đến bầu cử giữa kỳ”, ông Trump nói khi họp nội các tại Nhà Trắng, đồng thời nhắc tới chiến thắng của ứng viên được ông hậu thuẫn tại bang Texas như bằng chứng cho thấy vị thế chính trị của mình vẫn vững chắc.
Khi được hỏi về giá nhiên liệu tại Mỹ tăng lên mức cao nhất trong bốn năm vào dịp nghỉ lễ Memorial Day, ông Trump cho rằng ưu tiên lớn nhất vẫn là ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.
“Mục tiêu cấp bách nhất là không để Iran có bom hạt nhân”, ông nói và dự đoán giá xăng sẽ “giảm nhanh”.
Mỹ - Iran ra tín hiệu trái chiều về khả năng đạt thỏa thuận
Phát biểu của ông Trump được đưa ra trong bối cảnh Mỹ và Iran tiếp tục phát đi những thông điệp mâu thuẫn về triển vọng hòa đàm.
Truyền hình nhà nước Iran tuyên bố đã tiếp cận được một “khuôn khổ thỏa thuận sơ bộ không chính thức” giữa hai bên. Tuy nhiên, Nhà Trắng lập tức bác bỏ, gọi thông tin này là “hoàn toàn bịa đặt”.
Theo bản tin phía Iran, Tehran sẽ mở lại eo biển Hormuz cho tàu thương mại nhưng vẫn phối hợp với Oman để kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược này. Đổi lại, Mỹ sẽ dỡ bỏ phong tỏa hải quân với các tàu ra vào cảng Iran.
Bản dự thảo được cho là cũng đề cập khả năng Mỹ rút một phần binh sĩ khỏi các khu vực xung quanh Iran, song không nêu rõ có bao gồm các căn cứ quân sự Mỹ ở vịnh Ba Tư hay Iraq hay không.
Tuy nhiên, văn bản này không đề cập đến những vấn đề then chốt như chương trình hạt nhân hay kho uranium làm giàu của Iran.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nhấn mạnh bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải đảm bảo Iran không thể phát triển vũ khí hạt nhân.
Trong khi đó, ông Trump bác bỏ ý tưởng để Iran và Oman cùng kiểm soát eo Hormuz. “Không ai được kiểm soát nơi đó. Chúng tôi sẽ giám sát”, ông nói, đồng thời cảnh báo Oman không nên can dự sâu hơn vào việc quản lý tuyến hàng hải này. Nhà lãnh đạo Mỹ tuyên bố sẽ tấn công cả đồng minh Oman nếu nước này tìm cách kiểm soát eo biển Hormuz cùng với Iran.
“Oman sẽ hành xử giống như các nước khác, hoặc chúng ta sẽ phải cho nổ tung họ”, ông Trump nói.
Triển vọng hòa đàm mong manh
Căng thẳng quân sự tại Trung Đông tiếp tục leo thang ngay giữa lúc các nỗ lực ngoại giao đang diễn ra.
Giới chức Mỹ cho biết quân đội nước này ngày 27/5 đã tiến hành các cuộc tấn công mang tính “tự vệ” tại miền nam Iran sau khi Tehran triển khai UAV trên eo Hormuz.
Trước đó, hôm 26/5, lực lượng Mỹ đã nhắm vào các bệ phóng tên lửa tại miền nam Iran và đánh chìm hai xuồng cao tốc mà Washington cáo buộc đang rải thủy lôi tại eo biển Hormuz.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố sẽ có “phản ứng đáp trả quyết liệt” nếu lệnh ngừng bắn đạt được tháng trước tiếp tục bị vi phạm. Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei cũng để ngỏ khả năng nối lại các cuộc tấn công nhằm vào căn cứ quân sự Mỹ tại vịnh Ba Tư.
Trong khi đó, Israel tiếp tục đẩy mạnh chiến dịch quân sự nhằm vào lực lượng Hezbollah tại Liban. Quân đội Israel cho biết đã tấn công hơn 150 mục tiêu liên quan Hezbollah trong vòng 24 giờ và phát lệnh sơ tán tại hai thành phố lớn ở miền nam Liban.
Bộ Y tế Liban cho biết các cuộc không kích của Israel hôm 26/5 khiến ít nhất 31 người thiệt mạng, trong đó có 4 trẻ em.
Bất chấp lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ tháng 4, Hezbollah và Israel vẫn liên tục đấu pháo và tấn công xuyên biên giới, làm dấy lên lo ngại thỏa thuận ngừng bắn có thể sụp đổ hoàn toàn.
