Việc WFP phải ngừng viện trợ từ tháng 4 có nguy cơ sẽ đẩy thêm hàng triệu người đang sống trong cảnh đói kém ở Somalia vào tình trạng khủng hoảng sâu hơn. Số liệu của tổ chức này và các đánh giá an ninh lương thực mới nhất cho thấy có khoảng 4,4 triệu người - chiếm gần 1/4 dân số Somalia - hiện đang sống trong tình trạng mất an ninh lương thực từ mức “khủng hoảng” trở lên (IPC 3+). Trong số này có gần 1 triệu người đã rơi vào tình trạng “khẩn cấp” với nguy cơ thiếu đói trầm trọng. Đây là con số đáng báo động so với các giai đoạn trước, khi số người trong tình trạng khẩn cấp đã tăng mạnh do hạn hán và lũ lụt gây thất bát mùa màng, sinh kế bị phá hủy, giá lương thực tăng cao, trong khi viện trợ nhân đạo toàn cầu suy giảm mạnh.
Trong nhiều năm qua, WFP là cơ quan dẫn dắt phần lớn nỗ lực cứu trợ lương thực tại quốc gia vùng sừng châu Phi này và phụ trách phần lớn khuôn khổ phản ứng an ninh lương thực quốc gia. Tuy nhiên, do thiếu hụt ngân sách kéo dài, WFP đã phải cắt giảm hơn 2/3 quy mô hỗ trợ khẩn cấp so với một năm trước: từ khoảng 2,2 triệu người xuống chỉ còn khoảng 600 - 640 nghìn người được trợ giúp mỗi tháng. Các chương trình dinh dưỡng dành cho phụ nữ mang thai, bà mẹ cho con bú và trẻ em cũng bị thu hẹp mạnh, khiến nguy cơ suy dinh dưỡng cấp tính gia tăng ở nhiều vùng nông thôn.
Trong tuyên bố mới nhất, WFP thông báo đang phải đối mặt với “khoảng trống tài chính khủng khiếp” và khẩn thiết kêu gọi khoản tài trợ 95 triệu USD để duy trì hoạt động cứu trợ cho các nhóm dễ bị tổn thương nhất tại Somalia trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 8 năm nay. Nếu không nhận được cam kết về số tiền này trong vài tuần tới, WFP sẽ phải đình chỉ phần lớn viện trợ lương thực ngay trong tháng 4, đúng thời điểm nhiều vùng ở Somalia bước vào giai đoạn “giáp hạt”, nguồn lương thực dự trữ cạn kiệt và giá cả leo thang.
Giới phân tích lo ngại, nếu khoảng trống tài chính của WFP không sớm được lấp đầy, Somalia có thể rơi vào vòng xoáy mới về suy dinh dưỡng, dịch bệnh và di cư bất đắc dĩ, với những tác động lan rộng trong toàn khu vực và gia tăng thêm sức ép lên hệ thống nhân đạo toàn cầu vốn đã quá tải do không có đủ ngân sách. Hiện WFP và các đối tác của tổ chức này đang kêu gọi các nhà tài trợ truyền thống cũng như các nền kinh tế mới nổi khẩn trương tăng mức đóng góp, bởi chi phí cứu trợ sớm luôn thấp hơn rất nhiều so với việc phải đối phó với nạn đói toàn diện.
