Dẫn thông tin từ Cơ quan Công viên Canada, trang Fox News đưa tin phát hiện mới được công bố vào tháng 3 năm nay, song quá trình tìm dấu vết đã bắt đầu từ tháng 2/2024, khi một thành viên trong nhóm phát hiện bánh ròng rọc mang ký hiệu của Hải quân Hoàng gia Anh.
Sau đó, các nhà khảo cổ tiếp tục tìm thấy một mảnh vỏ đồng có nhiều dấu đóng, trong đó có dấu của Bộ Hải quân Anh đề ngày tháng 1/1810 tại Portsmouth. Những manh mối này cho thấy khu vực phát hiện có thể liên quan đến khinh hạm HMS Barbadoes, vốn từng được đại tu tại Portsmouth vào năm 1810.
Các đợt khai quật tiếp theo đã làm lộ ra một phần xác tàu có kích thước tương đương một chiếc sloop, được làm từ gỗ tuyết tùng Bermuda. Dựa trên đặc điểm kết cấu, vị trí phát hiện, tuyến hải trình lịch sử và các tư liệu đối chiếu, các chuyên gia cho rằng đây nhiều khả năng là Swift - con tàu dân sự bị đắm ngày 27/9/1812 trên hành trình từ Bermuda tới Newfoundland, cùng thời điểm với HMS Barbadoes và tàu buồm Emeline.
Đảo Sable từ lâu được mệnh danh là “Nghĩa địa Đại Tây Dương” với hơn 350 vụ đắm tàu được ghi nhận kể từ năm 1583. Tuy nhiên, phần lớn các mảnh xác tàu tại đây rất khó gắn với một sự kiện cụ thể do địa hình cát liên tục dịch chuyển, chôn vùi rồi lại làm lộ ra các di vật theo thời gian. Vì vậy, nếu kết luận lần này được xác minh, đây sẽ là một trong số rất hiếm trường hợp một xác tàu trên đảo Sable có thể được đối chiếu trực tiếp với một vụ đắm tàu đã được ghi lại trong tư liệu lịch sử từ trước thế kỷ XX.
Công tác khai quật cũng diễn ra trong điều kiện không hề dễ dàng. Nhóm nghiên cứu gồm các nhà khảo cổ trên cạn, khảo cổ dưới nước cùng kỹ thuật viên khảo cổ người Mi’kmaw đã phải thích ứng với lớp cát rời, gió mạnh và địa hình biến động liên tục của đảo. Họ đã dùng bao cát để cố định thành hố khai quật, dùng máy để gạt bớt lớp cát phủ phía trên, sau đó chuyển sang dụng cụ cầm tay nhằm tránh làm hư hại xác tàu. Sau khi hoàn tất ghi nhận hiện trạng, phần xác tàu lại được lấp cát để bảo vệ.
Theo Cơ quan Công viên Canada, điều khiến phát hiện này trở nên đặc biệt là mức độ nguyên vẹn và tình trạng bảo tồn của xác tàu, bởi trên đảo Sable, các dấu tích đắm tàu thường chỉ còn là những mảnh vỡ nhỏ nằm rải rác trên bề mặt hoặc khu vực triều. Ngoài ra, vị trí xác tàu nằm khá sâu trong đất liền so với đường bờ biển hiện nay cũng đặt ra thêm nhiều câu hỏi về quá trình dịch chuyển địa hình của hòn đảo qua thời gian.
