Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại cuộc họp báo ở Kiev. Ảnh: Kyodo/TTXVN
Ngày 4/11, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã kêu gọi thiết lập các bảo đảm an ninh sau chiến tranh có tính ràng buộc và đáng tin cậy, đồng thời đề nghị Mỹ cung cấp thêm tên lửa đánh chặn cho hệ thống phòng không Patriot. Những tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh các quan chức Ukraine, Mỹ và châu Âu gặp nhau tại Brussels để thúc đẩy kế hoạch tái thiết và bảo đảm an ninh lâu dài cho Ukraine, trước thềm vòng đàm phán với Nga dự kiến diễn ra vào tuần tới.
Theo tờ Kyiv Post, trong tuyên bố đăng trên mạng xã hội X sau cuộc trao đổi kéo dài 90 phút với hai đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner, ông Zelensky nêu các ưu tiên ngoại giao và quân sự của Kiev, trong đó có đề xuất thỏa thuận hợp tác song phương về UAV với Washington và các cam kết mạnh mẽ hơn nhằm ngăn chặn nguy cơ xung đột tái diễn.
Nhà lãnh đạo Ukraine xác nhận công tác chuẩn bị cho cuộc đàm phán ba bên giữa Ukraine, Mỹ và Nga đang được tiến hành. Cuộc gặp dự kiến diễn ra tại Abu Dhabi (Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất) trong hai ngày 10-11/11.
Ông Zelensky cho biết Ukraine đã gửi các đề xuất tới Washington và sẵn sàng thúc đẩy tiến trình đàm phán. Ông nhấn mạnh: “Các cuộc đàm phán cần được tiến hành với tốc độ cao nhất để chấm dứt cuộc chiến này càng sớm càng tốt”.
“Ukraine sẵn sàng thực hiện những bước đi cần thiết. Các đề xuất của chúng tôi đã rõ ràng và chúng tôi đã chuyển tới phía Mỹ”, nhà lãnh đạo Ukraine cho biết.
Những tuyên bố trên được đưa ra sau khi Washington thông báo về kế hoạch tổ chức đàm phán ba bên tại Abu Dhabi, với sự tham gia của các phái đoàn Ukraine và Nga, dưới sự trung gian của Mỹ.
Đề nghị Mỹ bổ sung tên lửa Patriot, thúc đẩy thỏa thuận UAV
Theo ông Zelensky, cuộc trao đổi ngày 4/11 với các đặc phái viên Mỹ cũng tập trung vào nhu cầu cấp thiết của Ukraine về tên lửa đánh chặn cho hệ thống phòng không Patriot, trong bối cảnh Nga tiếp tục tiến hành các cuộc tập kích bằng tên lửa và UAV nhằm vào các thành phố và cơ sở hạ tầng trọng yếu của Ukraine.
Ông Zelensky nhấn mạnh: “Phòng không là một ưu tiên quan trọng và chúng tôi cũng đã thảo luận vấn đề này. Chúng tôi cần tên lửa đánh chặn cho các hệ thống Patriot để bảo vệ người dân trước các cuộc tấn công của Nga”.
Ukraine nhiều lần cảnh báo tình trạng thiếu đạn dược cho các hệ thống phòng không hiện đại đang ảnh hưởng đến khả năng bảo vệ những trung tâm dân cư lớn và cơ sở hạ tầng năng lượng, đặc biệt trước các tên lửa đạn đạo.
Vấn đề này càng được quan tâm sau khi Washington gần đây phê duyệt thương vụ bán tiềm năng 500 tên lửa đánh chặn PAC-3 MSE cho Ukraine. Tuy nhiên, theo kế hoạch hiện nay, việc bàn giao số tên lửa này có thể phải chờ nhiều năm.
Bên cạnh nhu cầu về phòng không, ông Zelensky cũng kêu gọi thúc đẩy hợp tác công nghiệp quốc phòng song phương với Washington, đặc biệt là đề xuất mang tên “Drone Deal”.
Thỏa thuận được đề xuất nhằm mở rộng hợp tác giữa ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine và Mỹ, tận dụng kinh nghiệm thực tế của Ukraine trong phát triển và vận hành các hệ thống UAV trên chiến trường.
Ukraine đang tìm cách tăng cường hợp tác với các nhà sản xuất và nhà đầu tư Mỹ trong bối cảnh nước này mở rộng sản xuất UAV trong nước và phát triển những công nghệ mới phục vụ hoạt động quân sự.
Ông Zelensky nhấn mạnh mọi thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột cần đi kèm những bảo đảm đáng tin cậy để ngăn nguy cơ xung đột quay trở lại. Ông tuyên bố: “Hòa bình không có lựa chọn thay thế, và các bảo đảm an ninh sau chiến tranh phải thực sự vững chắc”.
Ukraine, Mỹ và châu Âu thảo luận kế hoạch tái thiết Ukraine
Những tuyên bố của ông Zelensky được đưa ra cùng thời điểm diễn ra các cuộc tham vấn cấp cao tại Brussels, với sự tham gia của đại diện Ukraine, Mỹ, Liên minh châu Âu (EU), Pháp, Anh, Đức, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và Ngân hàng Thế giới (WB).
Theo ông Zelensky, cuộc họp tập trung vào vấn đề phục hồi Ukraine sau chiến tranh.
Rustem Umerov, người đứng đầu Cơ quan Tình báo Đối ngoại Ukraine và là thành viên cấp cao trong nhóm đàm phán của Kiev, cho biết các cuộc thảo luận tại Brussels tập trung xây dựng “Kế hoạch Thịnh vượng” (Prosperity Plan), một khuôn khổ quốc tế nhằm hỗ trợ tái thiết và phát triển kinh tế Ukraine sau chiến tranh.
Phái đoàn Ukraine tham dự có đại diện các bộ Kinh tế, Tài chính, Quốc phòng và Văn phòng Tổng thống. Các cuộc thảo luận riêng về bảo đảm an ninh dự kiến diễn ra ngày 5/11
Vòng tham vấn thứ hai dự kiến diễn ra ngày 5/11, tập trung cụ thể vào các bảo đảm an ninh dành cho Ukraine trong trường hợp đạt được thỏa thuận hòa bình.
Ông Zelensky tới Tây Ban Nha tìm kiếm hỗ trợ phòng không
Trong khi đó, ngày 4/11, ông Zelensky đã tới Madrid (Tây Ban Nha) để tiến hành các cuộc trao đổi với Thủ tướng Pedro Sánchez và các nhà lãnh đạo khác tham dự hội nghị thượng đỉnh Ibero-America.
Chuyến thăm tập trung vào việc tăng cường năng lực phòng không của Ukraine trước các cuộc tập kích bằng tên lửa và UAV của Nga, mở rộng hợp tác quốc phòng và tìm kiếm thêm hỗ trợ từ Tây Ban Nha.
Theo kế hoạch, ông Zelensky gặp Thủ tướng Sánchez ngày 5/11, trong bối cảnh Kiev đang phối hợp với các đối tác phương Tây trước thềm cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian với Nga tại Abu Dhabi vào tuần tới.
Tổng thống Ukraine cũng cho biết các cuộc tiếp xúc tiếp theo với quan chức Mỹ dự kiến được tiến hành trong chuyến thăm này, khi các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột tiếp tục được thúc đẩy.
