Tổng thống Mỹ Donald Trump tại cuộc họp báo ở Washington, D.C. Ảnh: THX/TTXVN phát
Theo truyền thông Mỹ, Iran đã chống sức mạnh quân sự của Mỹ trong suốt 6 tháng qua trong cuộc chiến do Tổng thống Trump khởi xướng nhưng chưa thể kết thúc.
Trong khi đó, Thủ tướng Canada Mark Carney ngày càng có lập trường mạnh mẽ hơn với Mỹ trong vấn đề thương mại khi cáo buộc rằng Tổng thống Trump đang sử dụng hội nhập kinh tế làm vũ khí.
Đây là các minh chứng cho thấy mức độ xáo trộn dưới thời Tổng thống Trump khi cả Canada, một trong những đồng minh trung thành nhất của Mỹ, lại đang có chiến tranh kinh tế với Mỹ tương tự Iran, một trong những đối thủ lớn nhất của Mỹ.
Dự báo đường lối của Tổng thống Trump
Những tuyên bố và động thái của chính quyền Tổng thống Trump cho thấy ông đang đưa sức mạnh kinh tế của Mỹ vào cuộc đối đầu với cả đồng minh và đối thủ. Tổng thống Trump hy vọng đạt được thỏa thuận thương mại áp đảo với Canada và cuối cùng khiến Iran sụp đổ.
Tuy nhiên, hướng đi phía trước vẫn chưa chắc chắn trên cả hai mặt trận này, bởi Tổng thống Trump thường lùi bước khi những hệ quả kinh tế trở nên rõ ràng.
Nếu Mỹ nỗ lực trong thời gian dài nhằm khuất phục Canada và Iran, hai nước này đều có thể có hành động trả đũa, khiến giá năng lượng và lương thực tại Mỹ tăng cao. Điều này cũng có thể gây chấn động các thị trường Mỹ vào thời điểm một số nhà đầu tư lo ngại về khủng hoảng trên thị trường trái phiếu.
Mục đích với Iran
Mỹ muốn cắt đứt các con đường tiếp cận tài chính và thương mại của Iran để gây thiệt hại nghiêm trọng cho nền kinh tế nước này.
Ông Kenneth Rogoff, Giáo sư tại Đại học Harvard, bình luận: “Về cơ bản, các biện pháp trừng phạt có hiệu quả nếu phần lớn thế giới ủng hộ. Nhưng nếu không thì điều đó rất khó”.
Trong khi đó, Mỹ chưa lập tức thực hiện biện pháp trừng phạt hàng loạt ngân hàng Trung Quốc vốn đang tạo điều kiện cho nước này mua dầu Iran với giá rẻ.
Trong khi đó, Trung Quốc tuyên bố sẽ bảo vệ lợi ích của mình. Năm 2025, Trung Quốc từng cho thấy có thể đối phó với sức mạnh của Tổng thống Trump khi cảnh báo hạn chế xuất khẩu khoáng sản đất hiếm (những nguyên liệu thiết yếu đối với các ngành công nghiệp quốc phòng và công nghệ Mỹ).
Ngoài ra, nhà lãnh đạo Mỹ có sự kiện quan trọng trong lịch trình là chuyến thăm cấp nhà nước của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào tháng tới. Nhiều khả năng Tổng thống Trump sẽ không làm xấu đi bầu không khí trước chuyến thăm này.
Khi được hỏi tại sao Mỹ không lập tức áp đặt các biện pháp trừng phạt thứ cấp đối với những thực thể giao dịch với Iran, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent trả lời: “Chúng tôi đang cho mọi người cơ hội khắc phục hành vi sai trái chứ không muốn làm sụp đổ hệ thống tài chính toàn cầu”.
Quan điểm về Canada
Trong khi chưa trừng phạt các ngân hàng Trung Quốc, chính quyền Tổng thống Trump lại mạnh tay áp thuế hàng loạt mặt hàng Canada.
Ngày 24/8, Tổng thống Trump tuyên bố sẽ tăng gấp đôi thuế quan đối với ô tô, phụ tùng ô tô và thép của Canada lên 50%, bắt đầu từ năm 2027.
Ngay sau đó, Thủ tướng Canada đã công bố các biện pháp thuế quan trả đũa với các mức thuế mới nhắm vào ngành công nghiệp thép và sữa của Mỹ, đồng thời bao gồm các lĩnh vực như thiết bị nông nghiệp, bột giấy và giấy, cũng như đồ điện tử. Động thái đáp trả của Canada dự kiến sẽ có hiệu lực vào ngày 8/9.
Là nền kinh tế nhỏ hơn, Canada sẽ chịu thiệt hại lớn nhất trong cuộc chiến thương mại với Mỹ. Tuy nhiên, Canada có thể thách thức sức mạnh của Mỹ. Đối đầu thuế quan kéo dài có thể tác động nghiêm trọng tới ngành công nghiệp ô tô ở cả hai nước. Tác động ngày càng lớn của các chiến dịch tẩy chay hàng hóa Mỹ tại Canada cũng có thể làm suy yếu các ứng cử viên Cộng hòa tại những cuộc đua quan trọng ở các bang Michigan và Maine, vốn có thể quyết định đảng nào kiểm soát Thượng viện Mỹ vào năm tới.