Hai robot hình người đang thực hiện một màn đấu võ tại gian hàng của công ty robot Unitree tháng 11/2025. Ảnh: Tân Hoa Xã
Theo hãng tin Bloomberg, công ty Unitree Robotics, một trong những doanh nghiệp robot nổi tiếng nhất Trung Quốc, đã được chấp thuận niêm yết tại Thượng Hải ngày 1/6. Công ty này từng gây chú ý khi ra mắt các robot hình người có khả năng thực hiện các động tác võ thuật phức tạp. Đợt IPO của Unitree được đánh giá là phép thử quan trọng đối với làn sóng niêm yết của các doanh nghiệp robot trong thời gian tới.
Theo một báo cáo mới đây, tại Hong Kong (Trung Quốc), ít nhất 46 công ty hoạt động trong lĩnh vực robot đang chuẩn bị hồ sơ IPO, chiếm hơn 10% tổng số đơn đăng ký niêm yết trên thị trường này. Trong số các doanh nghiệp đã nộp hồ sơ có Leju Robotics và Deep Robotics.
Ông Sheng Zhong, Trưởng bộ phận nghiên cứu công nghiệp Trung Quốc tại Morgan Stanley, nhận định các doanh nghiệp robot hình người của Trung Quốc đang tiến gần hơn tới thị trường chứng khoán, qua đó thúc đẩy sự quan tâm của giới đầu tư đối với ngành này trong nửa cuối năm 2026. Theo ông, phần lớn nguồn vốn huy động từ các đợt IPO dự kiến sẽ được sử dụng cho hoạt động nghiên cứu và phát triển, đặc biệt là xây dựng các mô hình AI và nâng cao năng lực của robot.
Làn sóng IPO trong lĩnh vực robot phản ánh tốc độ phát triển nhanh của hệ sinh thái AI tại Trung Quốc. Trong khoảng nửa năm qua, nhiều doanh nghiệp công nghệ liên quan đến AI đã lên sàn và thu hút sự quan tâm mạnh mẽ của thị trường, tạo nên một cơn sốt đầu tư mới.
Xu hướng này cũng phù hợp với chiến lược của Bắc Kinh nhằm thúc đẩy các ngành công nghệ cao chuyển từ giai đoạn nghiên cứu, đổi mới sang triển khai trên quy mô lớn. Trung Quốc hiện đang đẩy mạnh đầu tư, hoàn thiện chuỗi cung ứng và mở rộng năng lực sản xuất nhằm giành lợi thế trong lĩnh vực robot thông minh, hay còn được Giám đốc điều hành hãng sản xuất chip AI Nvidia, ông Jensen Huang, gọi là “AI vật lý”.
Trong một báo cáo công bố hồi tháng 5, các nhà phân tích của ngân hàng Barclays nhận định thập niên hiện nay có thể là “thập niên của robot” và Trung Quốc đang nắm giữ vị thế dẫn đầu nhờ các chính sách hỗ trợ kéo dài nhiều năm của chính phủ.
Theo Barclays, Trung Quốc hiện chiếm khoảng 50% số robot công nghiệp được triển khai trên toàn cầu và khoảng 85% số robot hình người vào năm 2025. Nhờ chính sách ngành đồng bộ cùng khả năng kiểm soát chặt chẽ chuỗi cung ứng, robot hình người có thể đảm nhận khoảng 3,8% tổng năng lực lao động của Trung Quốc vào năm 2035.
Tuy nhiên, không phải tất cả nhà đầu tư đều lạc quan về triển vọng ngắn hạn của ngành. Nhiều doanh nghiệp robot vẫn đang trong giai đoạn đầu phát triển, đòi hỏi chi phí nghiên cứu và sản xuất lớn, trong khi khả năng sinh lời còn chưa rõ ràng.
Những lo ngại về mức định giá quá cao cũng đang gia tăng. Chỉ số cổ phiếu robot hình người của Trung Quốc đã giảm khoảng 13% từ đầu năm 2026 đến nay, sau khi tăng tới 47% trong năm 2025. Trong khi đó, Quỹ ETF ChinaAMC CSI Robot - một trong những quỹ đầu tư lớn theo dõi nhóm cổ phiếu robot - ghi nhận dòng vốn rút ra trong phần lớn thời gian của năm nay.
Dữ liệu do Bloomberg tổng hợp cho thấy các cổ phiếu trong ngành robot hiện được giao dịch ở mức tương đương khoảng 40 lần lợi nhuận dự kiến, cao hơn đáng kể so với mức khoảng 14 lần của chỉ số chứng khoán CSI 300, vốn đại diện cho các doanh nghiệp lớn trên thị trường Trung Quốc.
Ông Shen Meng, Giám đốc ngân hàng đầu tư Chanson & Co. tại Bắc Kinh, cho rằng việc nhà đầu tư chấp nhận mức định giá cao như vậy phần lớn xuất phát từ kỳ vọng lợi nhuận ngắn hạn hơn là dựa trên các yếu tố nền tảng dài hạn của doanh nghiệp.
Theo ông, điều này cho thấy tâm lý thị trường hiện nay chịu ảnh hưởng mạnh từ xu hướng đầu cơ và động lực tăng giá hơn là niềm tin dài hạn vào khả năng tạo ra lợi nhuận của các công ty.
Dù vậy, triển vọng huy động vốn của các doanh nghiệp robot vẫn được đánh giá tích cực nhờ thành công của nhiều đợt IPO công nghệ tại Trung Quốc trong năm 2026. Một số doanh nghiệp đã thu hút lượng đăng ký mua cổ phiếu cao gấp hàng nghìn lần số lượng chào bán và mang lại mức tăng giá đáng kể ngay trong ngày giao dịch đầu tiên.
Đối với các nhà đầu tư dài hạn, ngành robot vẫn được xem là một trong những lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng lớn nhất nhờ sự phát triển nhanh chóng của AI.
Ông Zhou Nan, nhà sáng lập kiêm Giám đốc đầu tư Quỹ quản lý Shenzhen Long Hui, nhận định những tiến bộ liên tục trong AI sẽ tạo nền tảng cho sự tăng trưởng bền vững của ngành robot trong nhiều năm tới. Theo ông, robot sẽ dần trở thành động lực tạo ra giá trị mới cho doanh nghiệp và từng bước hỗ trợ hoặc thay thế con người trong nhiều công việc khác nhau, từ sản xuất công nghiệp đến các lĩnh vực dịch vụ và đời sống hàng ngày.