Theo kế hoạch, Mỹ sẽ tìm kiếm khoản đóng góp tương ứng từ 8 đối tác Trung Đông là Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE), Qatar, Bahrain, Kuwait, Oman, Iraq và Jordan với mục tiêu hình thành một quỹ đầu tư trị giá 10 tỷ USD. Quỹ đầu tư này sẽ được gọi là “Quan hệ đối tác vì niềm tin và xây dựng đồng minh”.
Theo đề xuất của Mỹ, quỹ sẽ do Cơ quan Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ (DFC) quản lý. DFC là một cơ quan liên bang hợp tác với khu vực tư nhân để hỗ trợ chính sách an ninh quốc gia của Mỹ. Trong lịch sử, các chương trình của cơ quan này chủ yếu hướng tới những dự án tại các nước đang phát triển, chứ không phải các quốc gia quân chủ vùng Vịnh giàu có.
Các quan chức Mỹ cho biết các cuộc thảo luận về quỹ đang được tiến hành và các điều khoản của thỏa thuận có thể thay đổi. Chưa rõ khi nào, hoặc thậm chí liệu các quốc gia khác có tham gia hay không.
Một số quan chức Trung Đông cho rằng sáng kiến này dường như là nỗ lực của Washington nhằm làm giảm vai trò của eo biển Hormuz như một tuyến đường năng lượng quan trọng và cho thấy Mỹ cùng các đồng minh đoàn kết trong việc đối phó với Iran. Họ cũng cho rằng việc lập một quỹ để xây dựng lại các cơ sở năng lượng bị phá hủy mà không có một thỏa thuận hòa bình với Tehran là quá sớm, bởi chính quyền Iran có thể dùng thiết bị bay không người lái và tên lửa tấn công các cơ sở hạ tầng mới.
Giám đốc điều hành cấp cao của công ty tư vấn TRENDS US, ông Bilal Saab nhận định chiến lược này tiềm ẩn đầy rủi ro. Ông cho biết các nước vùng Vịnh có mức độ phụ thuộc khác nhau vào eo biển này, đồng thời lưu ý những cường quốc trong khu vực như Saudi Arabia và UAE có thể hỗ trợ các tuyến đường thay thế, trong khi những nước nhỏ hơn như Kuwait và Qatar vẫn phụ thuộc vào tuyến đường thủy đó.
Nỗ lực của chính quyền Trump là động thái mới nhất nhằm giảm thiểu những hệ quả từ cuộc xung đột với Iran. Các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran đã đánh trúng hàng chục nhà máy lọc dầu, mỏ dầu và các cảng xuất khẩu khí tự nhiên trên khắp khu vực, khiến thị trường dầu mỏ và khí đốt toàn cầu tiếp tục chịu sức ép trong thời gian dài, ngay cả khi eo biển Hormuz mở cửa hoàn toàn trở lại.
Các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái cũng đã khiến đường ống dẫn dầu tránh eo biển Hormuz của Saudi Arabia phải ngừng hoạt động hồi đầu tháng này, buộc lượng dầu thô lớn hơn phải đi qua eo biển Hormuz và được vận chuyển bằng đội tàu chở dầu vốn đã căng thẳng về nguồn lực.
Tác động đã lan rộng trên toàn cầu, khi các hành trình dài hơn và các chuyến vận chuyển qua lại quanh Hormuz khiến tàu bị giữ lâu hơn và đẩy giá thuê tàu chở dầu theo ngày lên mức kỷ lục.
Các tuyến thương mại ở Biển Đỏ cũng đang bị đe dọa bởi lực lượng Houthi ở Yemen. Nhóm Houthi nhận đã tiến hành vụ tấn công hôm 19/9 nhằm vào một cơ sở lưu trữ nhiên liệu máy bay gần sân bay ở thủ đô Riyadh của Saudi Arabia.
Mức độ phức tạp rất lớn của việc xây dựng lại các cơ sở năng lượng bị hư hại đồng nghĩa với việc nguồn cung toàn cầu sẽ tiếp tục bị siết chặt trong thời gian dài và giá dầu sẽ tăng cao hơn. Các nhà phân tích năng lượng và quan chức ước tính chi phí sửa chữa cơ sở hạ tầng năng lượng trong khu vực lên tới hàng chục tỷ USD, bao gồm các chi phí về kỹ thuật, xây dựng, thiết bị và vật liệu.
* Trước những rủi ro an ninh gia tăng tại Trung Đông, Chính phủ Italy đang ưu tiên bảo vệ tuyệt đối an toàn cho binh sĩ và khí tài quân sự hiện diện tại Saudi Arabia cùng toàn bộ khu vực, sau khi một chiến đấu cơ Eurofighter của nước này tại căn cứ Ta'if bị lực lượng Houthi tấn công và phá hủy.
Theo phóng viên TTXVN tại Rome, Bộ trưởng Quốc phòng Italy Guido Crosetto cùng ngày 21/9 xác nhận đang xem xét khả năng điều chỉnh, cơ cấu lại Lực lượng đặc nhiệm không quân về Arập, bao gồm cả phương án di dời lực lượng này sang các quốc gia láng giềng trong khu vực, như Kuwait, Bahrain hay Các Tiểu vương quốc Arập thống nhất (UAE). Hiện Bộ Quốc phòng Italy cũng đã siết chặt các biện pháp an ninh đối với toàn bộ trang thiết bị hàng không, đặc biệt là máy bay chiến đấu Eurofighter và máy bay giám sát Gulfstream Caew.
Mặc dù Houthi khẳng định không có ý định nhắm mục tiêu vào tài sản của Italy, chính quyền Rome vẫn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì an toàn nhân sự đồng thời bảo đảm các cam kết tác chiến quốc tế, bao gồm sứ mệnh chống tổ chức khủng bố “Nhà nước Hồi giáo” (IS) tự xưng. Những quyết định củng cố phòng thủ này được đưa ra sau cuộc họp khẩn cấp tại Phủ Thủ tướng Italy giữa Bộ trưởng Crosetto, Thứ trưởng phụ trách An ninh quốc gia Alfredo Mantovano, Tổng tham mưu trưởng Quốc phòng Luciano Portolano cùng lãnh đạo tình báo.
Bên cạnh an ninh trên bộ và trên không, Italy cũng đặc biệt lo ngại về sự an toàn của hoạt động thương mại hàng hải tại eo biển Bab el-Mandeb trước các cuộc tấn công liên tục từ Houthi. Để bảo vệ các đoàn tàu hàng hướng về Địa Trung Hải, Italy đang cân nhắc củng cố hệ thống hộ tống thông qua sứ mệnh chung Aspides của Liên minh châu Âu (EU) hoặc triển khai một sáng kiến độc lập với điều kiện nhận được sự hỗ trợ tài chính tương xứng từ các đồng minh.
