Theo hãng tin Bloomberg, tương tự cách Bắc Kinh sớm xác định xe điện là ngành công nghiệp chiến lược cách đây một thập kỷ, những khoản đầu tư quy mô lớn cùng lợi thế đi trước trong lĩnh vực robot hình người hiện nay có thể giúp tỷ trọng sản xuất toàn cầu của Trung Quốc tăng lên 16,5% vào năm 2030, từ mức 15% hiện nay. Nhận định này được đưa ra trong báo cáo của nhóm chuyên gia kinh tế Morgan Stanley do ông Chetan Ahya dẫn đầu.
Trong những năm gần đây, robot đã dần bước ra khỏi phòng thí nghiệm để hiện diện trong đời sống thực tế. Các khu công nghệ, nhà máy và trường đại học ở Trung Quốc hiện nằm trong nhóm triển khai công nghệ này nhanh nhất thế giới.
Theo Morgan Stanley, hoạt động mua sắm công của Chính phủ Trung Quốc cũng bắt đầu tạo lực đẩy cho ngành robot, mở đường cho quá trình thương mại hóa và ứng dụng trên diện rộng trong thời gian tới.
“Trung Quốc có thành tích trong việc sớm nhận diện các lĩnh vực tăng trưởng chiến lược và chuẩn bị trước nhiều năm”, ông Ahya, kinh tế trưởng phụ trách châu Á của Morgan Stanley, viết trong báo cáo, đồng thời dẫn chứng sự vươn lên mạnh mẽ của Trung Quốc trong ngành xe điện và pin – những lĩnh vực mà nước này hiện giữ vị trí áp đảo toàn cầu.
“Ngành robot cũng đang đi theo một lộ trình tương tự”, ông nhận định.
Cũng như với xe điện, Trung Quốc hiện mở rộng năng lực trên toàn bộ chuỗi cung ứng robot hình người. Điều này tạo ra lợi thế đáng kể trước các đối thủ như Mỹ, Nhật Bản hay Hàn Quốc – những nền kinh tế vẫn phụ thuộc vào linh kiện và đầu vào sản xuất từ Trung Quốc ở nhiều khâu quan trọng.
Gần như mỗi tuần, truyền thông Trung Quốc lại công bố một bước tiến mới trong lĩnh vực robot hình người. Mới đây, một robot màu đỏ đã hoàn thành cự ly bán marathon trong 50 phút 26 giây, nhanh hơn khoảng 7 phút so với kỷ lục thế giới của nam giới. Thông tin này lập tức đẩy giá cổ phiếu ngành robot tăng mạnh.
Trong bối cảnh các tập đoàn Mỹ như Tesla cũng tăng tốc đầu tư, cuộc đua giành vị thế dẫn đầu thị trường robot hình người đang trở thành một mặt trận mới trong cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Theo Morgan Stanley, Mỹ hiện tập trung phát triển các nguyên mẫu robot có chi phí cao và tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe, ưu tiên thử nghiệm kỹ lưỡng trước khi sản xuất hàng loạt. Trong khi đó, các công ty Trung Quốc có xu hướng đưa sản phẩm ra thị trường nhanh hơn và tận dụng chính thị trường nội địa như một “phòng thí nghiệm” để thử nghiệm thực tế.
Tuy nhiên, chủ nghĩa bảo hộ được xem là một trong những thách thức lớn đối với ngành robot hình người. Xe điện Trung Quốc hiện đã đối mặt với thuế quan và nhiều rào cản tại nhiều thị trường trên thế giới. Dù robot hình người vẫn là lĩnh vực mới, nơi áp lực bảo vệ các nhà sản xuất và việc làm trong nước chưa quá lớn, các chuyên gia cảnh báo lo ngại về an ninh và sự phụ thuộc công nghệ có thể gia tăng trong tương lai.
Một rủi ro khác là làn sóng đầu tư ồ ạt và cạnh tranh quá mức có thể khiến lợi nhuận suy giảm, kéo theo nguy cơ dư thừa công suất.
“Việc nguồn cung robot tăng nhanh nhiều khả năng sẽ tiếp tục kéo giá thiết bị tự động hóa đi xuống, và đây là con dao hai lưỡi”, nhóm chuyên gia nhận định.
Theo Morgan Stanley, robot giá rẻ hơn sẽ thúc đẩy quá trình phổ cập công nghệ trên toàn cầu, qua đó nâng cao năng suất và góp phần kiềm chế lạm phát hàng hóa. Tuy nhiên, việc mở rộng nguồn cung quá nhanh cũng có thể làm suy giảm khả năng định giá và tỷ suất sinh lời của toàn ngành.
