Hãng TASS (Nga) dẫn lời ông Peskov xác nhận với báo giới ngày 3/2 rằng Trung Quốc từ chối tham gia phiên bản START mới trong tương lai, kèm lý do rằng năng lực hạt nhân của nước này thấp hơn nhiều so với Nga và Mỹ.
Ông Peskov nêu bật: “Phía Trung Quốc không đồng tình với đề xuất này. Năng lực hạt nhân của họ hiện chưa thể đặt lên bàn cân so sánh với Nga hoặc Mỹ”.
Nga và Mỹ ký New START hồi năm 2010. New START từng được gia hạn ngay sau khi cựu Tổng thống Mỹ Joe Biden nhậm chức năm 2021, chỉ vài ngày trước khi hiệp ước hết hiệu lực. New START dự kiến hết hiệu lực vào ngày 5/2 tới.
Hiệp ước hạn chế vũ khí hạt nhân tấn công Mỹ và Nga được triển khai, yêu cầu số lượng tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM), tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm (SLBM) và đầu đạn hạt nhân phải ở dưới mức giới hạn đã thỏa thuận. Theo đó, mỗi bên triển khai tối đa 1.550 đầu đạn hạt nhân chiến lược và 700 phương tiện phóng, trong đó có tên lửa, máy bay ném bom và tàu ngầm.
Vào tháng 3/2023, Tổng thống Putin tuyên bố rằng Nga tạm ngừng tham gia New START nhưng không rút khỏi hiệp ước này. Nhà lãnh đạo Nga đồng thời nhấn mạnh rằng trước khi quay lại thảo luận về việc gia hạn hiệp ước, phía Nga muốn hiểu rõ New START sẽ đánh giá thế nào về vũ khí của Mỹ và cả kho dự trữ của các cường quốc hạt nhân khác thuộc Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), cụ thể là Anh và Pháp.
Vào tháng 9/2025, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đưa ra đề xuất mang tính tạm thời, với Moskva sẵn sàng tiếp tục tuân thủ các giới hạn cốt lõi của hiệp ước New START trong vòng một năm sau ngày 5/2, với điều kiện Mỹ cũng làm điều tương tự.
Gần đây, Tổng thống Trump phát tín hiệu rằng Mỹ sẵn sàng để New START hết hiệu lực và tìm kiếm thỏa thuận mới trong tương lai. Trong cuộc trả lời phỏng vấn tờ New York Times ngày 8/1, ông Trump nêu rõ: “Nếu hiệp ước hết hạn thì cứ để nó hết hạn. Chúng tôi sẽ có thỏa thuận tốt hơn”.
Ngoài ra, Tổng thống Trump cho rằng bất kỳ hiệp ước thay thế nào trong tương lai cần có sự tham gia của Trung Quốc. Mỹ nhận định Trung Quốc đang sở hữu lực lượng hạt nhân chiến lược tăng trưởng nhanh nhất thế giới.
Tuy nhiên, Bắc Kinh nhiều lần bác bỏ đề xuất này, khẳng định kho vũ khí hạt nhân của Trung Quốc nhỏ hơn nhiều so với Mỹ và Nga. Bộ Ngoại giao Trung Quốc gọi đây là cách tiếp cận “không hợp lý cũng không thực tế”, đồng thời kêu gọi các nước có kho vũ khí hạt nhân lớn nhất phải gánh vác “trách nhiệm chính” trong giải trừ vũ khí hạt nhân.
