Đại tá Trần Ngọc Minh, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Phú Thọ nêu rõ, đây là kết quả của quá trình triển khai đồng bộ từ cấp tỉnh đến cơ sở với sự tham gia của lực lượng quân sự, công an, các tổ chức, đoàn thể, cựu chiến binh, người cao tuổi, nhân chứng lịch sử, nhân dân và thân nhân liệt sĩ. Tuy nhiên, quá trình thực hiện vẫn còn khó khăn do nhiều nghĩa trang liệt sĩ đã được di chuyển, tôn tạo nhiều lần; một số phần mộ xây dựng liền nhau, nên việc khai quật lấy mẫu có thể ảnh hưởng đến các mộ xung quanh và cảnh quan nghĩa trang.
Số thân nhân liệt sĩ đủ điều kiện lấy mẫu sinh phẩm đối chứng không còn nhiều, thậm chí có trường hợp liệt sĩ không còn thân nhân để lấy mẫu nên rất khó khi xác định danh tính bằng phương pháp ADN. Việc số hóa dữ liệu tại một số nghĩa trang cũng bị ảnh hưởng do sóng điện thoại, internet không ổn định; một số lực lượng phải sử dụng thiết bị cá nhân và có trường hợp phải thực hiện số hóa lại nhiều lần...
Thời gian tới, Phú Thọ tiếp tục xác định công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, lâu dài, cần sự tham gia của cả hệ thống chính trị. Tỉnh tập trung tìm kiếm, quy tập tại những khu vực có thông tin chính xác; tiếp tục thu thập, khảo sát, xác minh thông tin, kết luận địa bàn, lập và cập nhật bản đồ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ; tăng cường vận động nhân dân và thân nhân liệt sĩ cung cấp thông tin. Các cơ quan chức năng hỗ trợ đẩy nhanh tiến độ giám định ADN đối với số mẫu đã bàn giao, góp phần sớm xác định danh tính liệt sĩ; duy trì kiểm tra, giám sát, kịp thời tháo gỡ khó khăn từ cơ sở, bảo đảm kinh phí, phương tiện, trang thiết bị và chế độ, chính sách cho lực lượng thực hiện nhiệm vụ.
Phú Thọ hiện có hơn 38.600 liệt sĩ trong đó trên 28.900 mộ liệt sĩ đang an táng tại 292 nghĩa trang và 2 đài tưởng niệm. Trước khi triển khai Chiến dịch, qua khảo sát, tỉnh xác định 5.050 mộ liệt sĩ tại 133 nghĩa trang thuộc 69 xã, phường cần lấy mẫu để giám định ADN, phục vụ xác định danh tính. Ở giai đoạn 1, tỉnh tiến hành thực hiện ở 4.694 mộ chưa xác định thông tin tại 128 nghĩa trang; giai đoạn 2 gồm 356 mộ thiếu một phần thông tin tại 40 nghĩa trang.
Đến ngày 29/8, lực lượng chức năng đã hoàn thành lấy mẫu toàn bộ số phần mộ thuộc giai đoạn 1. Trong 4.694 phần mộ được triển khai, lực lượng chức năng lấy được 3.999 mẫu; 695 mộ không lấy được mẫu. Tỉnh đã tổ chức 8 đợt bàn giao cho Viện Pháp y Quân đội tổng cộng hơn 4.000 mẫu, trong đó có 3 mẫu hài cốt liệt sĩ từ các mộ quy tập mới. Công tác lấy mẫu, bảo quản, vận chuyển và bàn giao được thực hiện theo quy trình, quy định, gắn với quản lý hồ sơ và số hóa dữ liệu. Đây là nguồn dữ liệu quan trọng phục vụ giám định ADN, đối chiếu thông tin, từng bước xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tiếp tục được triển khai. Từ ngày 15/3 đến hết ngày 31/8, tỉnh đã quy tập, truy điệu và an táng 6 hài cốt liệt sĩ, gồm 3 hài cốt có danh tính và 3 hài cốt chưa xác định được danh tính.
Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Phú Thọ đã tham mưu kiện toàn Ban Chỉ đạo tỉnh, thành lập các tổ công tác, đội lấy mẫu và lực lượng tìm kiếm, quy tập. Toàn tỉnh thành lập 7 đội lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, 1 đội tìm kiếm, quy tập và 1 tổ khảo sát cấp tỉnh.
Ở cấp xã, 148 tổ khảo sát được thành lập, với thành phần gồm lực lượng quân sự, công an, văn hóa – xã hội, cựu chiến binh, cán bộ thôn, tổ dân phố và nhân chứng lịch sử khi có.Các lực lượng tham gia được tập huấn về quy trình lấy mẫu, tổng hợp và số hóa dữ liệu hài cốt liệt sĩ. Trước khi triển khai đồng bộ, tỉnh tổ chức lấy mẫu tại Nghĩa trang liệt sĩ xã Phù Ninh để rút kinh nghiệm, sau đó triển khai trên phạm vi toàn tỉnh.
