Theo Cục Thủy sản và Kiểm ngư, vụ việc được Trạm Kiểm ngư Bạch Long Vỹ thuộc Chi cục Kiểm ngư Vùng I phát hiện ngày 22/7/2026, trong quá trình tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động tàu cá phục vụ công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU).
Cụ thể, trưa 22/7, khi kiểm tra hoạt động tàu cá tại khu vực âu cảng phía Tây Bắc đảo Bạch Long Vĩ, cán bộ Trạm Kiểm ngư Bạch Long Vỹ phát hiện dấu hiệu bất thường từ hệ thống VMS.
Qua đối chiếu dữ liệu VMS với Hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase) và kiểm tra thực tế, lực lượng Kiểm ngư xác định hai tàu cá BV-92338-TS và BV-92339-TS không còn neo đậu tại âu cảng, trong khi tín hiệu VMS của cả hai tàu vẫn duy trì kết nối và hiển thị đang neo tại đúng vị trí này.
Nhận thấy vụ việc có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng các quy định về chống khai thác IUU, Tổ công tác kiểm tra, kiểm soát tàu cá ra, vào cảng chống khai thác IUU của đặc khu Bạch Long Vĩ (Tổ 196) kiểm tra, xác minh. Đến 16 giờ 30 phút cùng ngày, Tổ tuần tra liên ngành đã tiến hành kiểm tra một phương tiện thủy vỏ composite hành nghề buôn bán tạp hóa đang neo đậu tại khu vực âu cảng phía Tây Bắc đảo.
Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện 2 thiết bị VMS nhãn hiệu Định Vị Bách Khoa cùng ăng-ten, bình ắc quy, dây điện và tấm pin năng lượng mặt trời đang được đấu nối để duy trì hoạt động liên tục. Làm việc với lực lượng chức năng, chủ phương tiện khai nhận đã nhận cất giữ và nạp điện hộ hai thiết bị VMS từ một thuyền viên của hai tàu cá BV-92338-TS và BV-92339-TS vào sáng cùng ngày. Tổ công tác đã lập biên bản, tạm giữ toàn bộ tang vật để tiếp tục xác minh trách nhiệm của chủ tàu, thuyền trưởng, thuyền viên và các tổ chức, cá nhân có liên quan.
Theo nhận định ban đầu, phương tiện bị kiểm tra có dấu hiệu tàng trữ, duy trì hoạt động 2 thiết bị VMS của hai tàu cá nhằm làm sai lệch thông tin về vị trí, trạng thái hoạt động của phương tiện, liên quan đến hành vi tháo, gửi VMS để đối phó với công tác giám sát tàu cá.
Theo ông Dương Văn Cường, Phó Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư, ngay sau khi nhận được báo cáo của Chi cục Kiểm ngư Vùng I, Cục đã có văn bản đề nghị Chủ tịch UBND đặc khu Bạch Long Vĩ chỉ đạo các cơ quan chức năng khẩn trương điều tra, xác minh vụ việc; yêu cầu hai tàu cá BV-92338-TS và BV-92339-TS quay về bờ phục vụ điều tra, đồng thời rà soát, làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan.
Cục Thủy sản và Kiểm ngư cũng yêu cầu tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật về chống khai thác IUU và báo cáo kết quả xử lý để tổng hợp, báo cáo Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU.
Sau khi được các cơ quan chức năng tích cực kêu gọi, vận động, tối 26/7, hai tàu cá đã quay về neo đậu tại Âu cảng Tây Nam Bạch Long Vĩ. Ngày 27/7, chủ tàu, thuyền trưởng và các cá nhân liên quan đến trình diện tại Đồn Biên phòng Bạch Long Vĩ, làm việc với cơ quan chức năng và thừa nhận hành vi vi phạm.
Đến ngày 30/7, Đồn Biên phòng Bạch Long Vĩ đã tổ chức di lý hai tàu cá về đất liền, bàn giao cho Công an thành phố Hải Phòng tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định.
Cục Thủy sản và Kiểm ngư cho biết, thời gian qua, thực hiện chỉ đạo của Chi cục Kiểm ngư Vùng I, Trạm Kiểm ngư Bạch Long Vỹ đã chủ trì, phối hợp với Đồn Biên phòng Bạch Long Vĩ, Công an đặc khu, Cảnh sát biển, Ban Quản lý Cảng và các lực lượng chức năng trên đảo tăng cường kiểm tra, kiểm soát tàu cá tại khu vực âu cảng; rà soát giấy tờ, tình trạng kết nối VMS và thường xuyên trao đổi, chia sẻ thông tin phục vụ công tác tuần tra, kiểm tra, kiểm soát trên biển.
Vụ việc cho thấy hiệu quả của việc kết hợp dữ liệu VMS, VNFishbase với kiểm tra thực địa trong quản lý tàu cá. Nếu chỉ dựa vào tín hiệu VMS, hai tàu cá vẫn được xác định đang neo đậu tại âu cảng. Tuy nhiên, khi đối chiếu với hiện trạng thực tế, lực lượng chức năng đã nhanh chóng phát hiện dấu hiệu bất thường và xác định việc hai thiết bị VMS được tháo khỏi tàu nhưng vẫn được cấp nguồn để duy trì tín hiệu.
Theo Cục Thủy sản và Kiểm ngư, VMS là công cụ quan trọng phục vụ theo dõi hoạt động tàu cá, quản lý nghề cá và chống khai thác IUU. Việc phát hiện thủ đoạn tháo VMS khỏi tàu nhưng vẫn duy trì tín hiệu cho thấy các phương thức đối phó với công tác giám sát ngày càng tinh vi, đòi hỏi lực lượng chức năng tiếp tục tăng cường ứng dụng công nghệ, đồng thời kết hợp chặt chẽ dữ liệu với kiểm tra thực địa.
Theo Nghị định số 246/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản, hành vi tháo, gửi thiết bị VMS để đối phó với công tác giám sát tàu cá là hành vi vi phạm nghiêm trọng quy định về quản lý, giám sát hoạt động khai thác thủy sản.
