Lý do châu Âu hướng tới thành lập quân đội chung

Tạp chí Challenges của Pháp số ra mới đây đưa ra nhận định rằng, trong bối cảnh Liên minh châu Âu (EU) đang phải đối mặt với các thách thức như khủng bố hoặc thậm chí là chiến tranh, nhiều khả năng vấn đề quốc phòng châu Âu có thể là một trong những nội dung chính được đưa ra thảo luận tại Hội nghị Thượng đỉnh không chính thức của EU diễn ra ở Bratislava (Slovakia) ngày 16/9.

Do thiếu sự đồng thuận của cả 27 thành viên cho dự án tham vọng này nên vấn đề quốc phòng châu Âu nhiều khả năng chưa có đột phá.

Yếu tố Brexit (nước Anh rời khỏi EU), nếu nhìn từ một góc độ khác, lại có tác dụng tích cực cho việc thúc đẩy EU hướng đến cùng chia sẻ một nền quốc phòng chung bởi Anh vốn luôn phản đối ý tưởng thành lập lực lượng quốc phòng chung của EU. Cho đến nay, không nhiều thành viên EU có ý muốn đi xa hơn trong vấn đề phòng thủ chung châu Âu. Trong khi đó, Pháp và Đức đã thể hiện sẵn sàng nhận trách nhiệm nhiều hơn và đã đưa ra một số đường hướng cụ thể dù còn khiêm tốn, trong đó đề nghị đầu tiên là "tăng ngân sách cho các hoạt động chung của EU trong lĩnh vực quốc phòng".

Đức và Pháp muốn EU hợp tác sâu rộng hơn về vấn đề quốc phòng.

Từ 13 năm nay, EU đã thực hiện các sứ mệnh ngoài liên minh như: giúp đào tạo cho quân đội châu Phi, chống hải tặc và gần đây chống nạn buôn bán người di cư. Nhưng một số nhiệm vụ đã gặp rắc rối ngay từ khi bắt đầu triển khai mà nguyên nhân cơ bản là thiếu lực lượng sẵn sàng từ các nước thành viên. Do đó, Pháp và Đức gợi ý tạo ra một "lực lượng dự bị" gồm các huấn luyện viên và cố vấn để có thể triển khai nhanh chóng nhiệm vụ đề ra. Hai nước cũng kêu gọi EU cần phải đầu tư hơn nữa cho công tác nghiên cứu để tạo thuận lợi hơn cho ngành công nghiệp quốc phòng của châu Âu. Chủ tịch Ủy ban châu Âu, Jean - Claude Juncker mới đây đã khẳng định rằng những chi phí để bù đắp cho "sự thiếu hợp tác" trong lĩnh vực quốc phòng ở châu Âu có thể lên tới từ 20 tỷ đến 100 tỷ euro/năm.

Đối với hoạt động quân sự liên quan đến lực lượng chiến đấu, Paris và Berlin có ý định cải thiện hoạt động của các nhóm chiến đấu gồm khoảng 1.500 quân luôn ở trong tình trạng báo động, được huy động luân phiên tại các nước thành viên và có thể huy động trong 15 ngày. Những lực lượng phản ứng nhanh như vậy chưa bao giờ được kích hoạt trong những năm gần đây do thiếu ý chí chính trị. Trong một số trường hợp, các quốc gia trong tình trạng báo động lại không phải là những quốc gia có thể sẵn sàng can thiệp, đặc biệt là ở châu Phi.

Tuy nhiên, chủ trương của Ủy ban châu Âu về việc thiết lập một trung tâm chỉ huy thường trực của châu Âu, lại không phải là một mục tiêu trước mắt đối với Pháp và Đức. Ông Vivien Pertusot lưu ý rằng, tuy nước Anh không còn trong EU để phản đối đề nghị này của Pháp và Đức nhưng vẫn còn những quốc gia khác trong liên minh không ủng hộ việc thiết lập trung tâm chỉ huy thường trực.

Trong trường hợp không đạt được sự đồng thuận của cả 27 thành viên EU, Paris và Berlin sẽ đề nghị thiết lập một "Ủy ban hẹp" theo cơ chế của Hiệp ước Lisbon (cơ chế này chưa bao giờ được kích hoạt). Theo các đề nghị của Pháp và Đức đưa ra từ đầu tháng 9 thì đây sẽ là "một bước thay đổi có tính giai đoạn và chiến thuật". Một khi định hướng đó được các nhà lãnh đạo EU thông qua tại Hội nghị Thượng đỉnh Bratislava lần này, các Bộ trưởng Quốc phòng EU sau đó sẽ gặp nhau vào ngày 26 - 27/9 và ngày 15/11 tới để đưa ra các biện pháp cụ thể.

Hiện một số nước Đông Âu, bao gồm cả Hungary và Ba Lan, rất chú ý tới đề xuất của Pháp - Đức và đề nghị "đi xa hơn" với mục tiêu khởi động xây dựng một đội quân chung của châu Âu. Tuy nhiên, chuyên gia Judy Dempsey thuộc Trung tâm phân tích Carnegie Europe lại cho rằng lời kêu gọi thành lập một lực lượng quân đội chung của EU hiện rất khó khả thi bởi các quốc gia thành viên vẫn muốn tự kiểm soát quân đội của mình, đặc biệt trong bối cảnh phong trào chống "nhất thể hóa châu Âu" đang lan rộng.
TTK

Phân tích-Nhận định

Người Việt 4 phương

Hợp tác nội dung
KÊNH THÔNG TIN CỦA CHÍNH PHỦ DO TTXVN PHÁT HÀNH Tổng biên tập: Ninh Hồng Nga | Giới thiệu - Liên hệ tòa soạn
Giấy phép số 17/GP-BTTTT cấp ngày 16/1/2017
Tòa soạn: Số 5 Lý Thường Kiệt, Hà Nội
Điện thoại: 024-38267042, 024-38252931(2339,2208)- Fax: 024-38253753
Email:baotintuc@vnanet.vn – toasoantintuc@gmail.com
© Bản quyền thuộc về Báo Tin tức - TTXVN
Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản