Trong bối cảnh các công trình hạ tầng trọng điểm chuẩn bị cho Hội nghị cấp cao APEC 2027 bước vào giai đoạn cao điểm nước rút, dự án Tuyến tàu điện nhẹ (LRT) Phú Quốc đang đẩy nhanh tiến độ thi công. Đặc biệt, nhà thầu đưa vào vận hành cỗ máy hàn ray tự động di động nặng 33 tấn nhập khẩu từ nước ngoài đã giúp nâng năng suất hàn nối đường ray lên gấp 3 - 4 lần so với phương pháp thủ công, tạo đà bứt phá tiến độ trên toàn công trường.
Theo Tập đoàn Sun Group, khác với các công nghệ truyền thống phải vận chuyển từng thanh ray về xưởng cố định để xử lý, cỗ máy 33 tấn này được thiết kế đặc biệt khi đặt trực tiếp trên hệ thống goòng di động. Nhờ đó, thiết bị có thể di chuyển dọc theo tuyến đường sắt và thực hiện thao tác hàn nối trực tiếp các thanh ray ngay tại công trường thi công.
Ông Nguyễn Huy Thanh, đại diện nhà thầu thi công hàn ray thông tin, thiết bị hiện đại này được nhập khẩu nguyên chiếc từ một nhà sản xuất thuộc Top 5 thế giới về cung cấp thiết bị và công nghệ thi công đường sắt. Đây là lần đầu tiên nhà thầu đưa thiết bị hàn ray tự động di động vào sử dụng trên tuyến LRT Phú Quốc, đánh dấu bước chuyển quan trọng từ giai đoạn lắp đặt cơ học sang hàn nối liền thanh, từng bước hoàn thiện đường ray trên công trình giao thông trọng điểm này.
Thiết bị được trang bị hai chế độ vận hành linh hoạt nhằm tối ưu hóa thao tác trên công trường. Khi di chuyển quãng đường dài giữa các phân đoạn thi công, người vận hành ngồi trong cabin thoáng rộng và quan sát toàn bộ lộ trình thông qua hệ thống camera. Với khoảng dịch chuyển ngắn hoặc thao tác căn chỉnh tỉ mỉ tại vị trí mối nối, thợ vận hành sẽ sử dụng bộ điều khiển cầm tay chuyên dụng ngay tại hiện trường.
Điểm đột phá lớn nhất của cỗ máy hàn ray 33 tấn nằm ở khả năng tự động hóa cao độ trong suốt quy trình xử lý, giúp rút ngắn tối đa thời gian gia công mỗi mối nối và duy trì nhịp độ thi công liên tục trên tuyến. Về mặt công nghệ, cỗ máy sử dụng phương pháp hàn chảy giáp mép bằng điện. Hai đầu thanh ray thép được gia nhiệt và ép nối bằng hệ thống chuyên dụng, với các thông số kỹ thuật được thiết lập chuẩn xác, phù hợp với đặc tính cơ lý của từng loại ray.
Theo ông Nguyễn Huy Thanh, trong điều kiện mặt bằng thuận lợi, cỗ máy có thể hàn từ 250 đến 300 mét ray đơn mỗi ngày, tương đương với hơn 20 mối nối. Riêng thao tác hàn tự động của máy chỉ mất khoảng 3 - 4 phút cho mỗi mối nối.
So với phương pháp hàn nhiệt nhôm truyền thống trước đây, cỗ máy 33 tấn tạo nên một bước tiến vượt bậc về năng suất. Trước đây, với phương pháp hàn nhiệt nhôm thủ công, một tổ từ 6 - 8 công nhân thường chỉ thực hiện được 4 - 6 mối hàn mỗi ngày, trường hợp tối đa trong điều kiện thuận lợi cũng chỉ đạt khoảng 8 mối (tương đương hơn 100 mét đường ray), ông Thanh nhấn mạnh.
Với thiết bị mới, năng suất thi công được đánh giá tăng gấp 3 - 4 lần, không chỉ tăng tốc độ, cỗ máy còn giúp tối ưu hóa đáng kể nguồn nhân lực. Tổ trực tiếp vận hành máy chỉ cần tối thiểu 3 người, giải phóng sức lao động thủ công để tập trung cho khâu chuẩn bị mặt bằng và dịch chuyển ray. Tuy nhiên, tốc độ hàn nhanh 3 - 4 phút không đồng nghĩa với việc toàn bộ quy trình chỉ diễn ra trong vài phút. Trước mỗi mối nối, công nhân phải chuẩn bị, căn chỉnh đầu ray và kiểm tra kỹ lưỡng các điều kiện kỹ thuật. Ngay sau khi hoàn thành thao tác hàn điện, mối nối tiếp tục được mài hoàn thiện để bảo đảm bề mặt đường ray đạt độ phẳng mịn tuyệt đối.
Một điểm tựa quan trọng bảo đảm cho việc vận hành hiệu quả cỗ máy 33 tấn cùng các công nghệ hiện đại trên công trường LRT Phú Quốc chính là lực lượng nhân sự chất lượng cao hoàn toàn do người Việt Nam đảm trách. Toàn bộ đội ngũ vận hành cỗ máy hàn ray tự động di động là các kỹ sư và công nhân Việt Nam giàu kinh nghiệm. Trước khi bước vào chiến dịch thi công tại Phú Quốc, lực lượng này đã từng tham gia trực tiếp vào các dự án đường sắt tại Myanmar và được trải qua khóa tập huấn nâng cao trước khi trở về làm việc tại Phú Quốc.
Đội ngũ thợ Việt Nam nhanh chóng làm chủ và vận hành thuần thục thiết bị hàng đầu thế giới không chỉ đánh dấu bước tiến trong ứng dụng công nghệ của lực lượng lao động trong nước, mà còn giúp dự án hoàn toàn chủ động về mặt kỹ thuật và tiến độ thi công.
Trên công trường, nhà đầu tư Tập đoàn Sun Group cùng các nhà thầu đã tăng cường tối đa nhân lực, máy móc, tổ chức nhiều mũi thi công đồng thời. Các hạng mục nền đường, cầu, hầm, nhà ga và lắp đặt ray được triển khai song song, tận dụng tối đa thời tiết mùa khô thuận lợi để đẩy nhanh khối lượng thi công.
Tuyến tàu điện nhẹ (LRT) Phú Quốc. Ảnh: TTXVN phát
Tuyến tàu điện nhẹ (LRT) Phú Quốc là dự án hạ tầng giao thông quy mô lớn với tổng chiều dài toàn tuyến 17,59 km, kết nối Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC cùng khu vực Nam đảo. Dự án bao gồm 6 nhà ga, có tổng mức đầu tư gần 9.000 tỷ đồng, triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng Xây dựng - Kinh doanh - Chuyển giao (BOT).
Trong cơ cấu vốn đầu tư, vốn nhà nước chiếm 70%, nhà đầu tư Tập đoàn Sun Group đóng góp 30%. Công trường LRT Phú Quốc huy động khoảng 1.300 kỹ sư và công nhân làm việc liên tục tại 7 mũi thi công.
Ông Nguyễn Tất Đạt, Chỉ huy trưởng gói thầu cung cấp và lắp đặt đường ray, cho biết, dự án đã lắp đặt được hơn 11 km trên tổng khối lượng khoảng 35 km ray đơn của tuyến đường đôi. Các hạng mục khác cũng được triển khai đồng bộ, toàn bộ cọc khoan nhồi tại khu vực cầu, hầm đã hoàn thành, phần thô các nhà ga tiếp tục được thi công. Đoạn hầm kết nối từ đường ĐT.975 vào sân bay Phú Quốc đã hoàn thiện kết cấu bê tông cốt thép các ống hầm, chuẩn bị cho khâu lắp đặt đường ray.
Đặc biệt, khâu hàn nối ray bằng cỗ máy tự động 33 tấn đã chính thức bắt đầu hoạt động từ ngày 5/11/2026. Chỉ sau những ngày đầu ra quân, hơn 1 km ray liền thanh đã được hàn nối thành công, bảo đảm chất lượng kỹ thuật.
Sau giai đoạn lắp đặt và hàn ray, dự án sẽ tiếp tục hoàn thiện, hiệu chỉnh và kiểm tra các hệ thống kỹ thuật. Theo kế hoạch, tuyến LRT Phú Quốc hướng tới mục tiêu chính thức mở cửa khai thác thương mại vào tháng 11/2027, kịp thời đón tiếp và phục vụ Tuần lễ cấp cao APEC 2027.
Tuyến này không chỉ đáp ứng nhu cầu đi lại cho các đoàn đại biểu và du khách trong sự kiện quốc tế APEC 2027, tuyến LRT còn được kỳ vọng sẽ hình thành nên trục vận tải công cộng khối lượng lớn, hiện đại và văn minh tại đảo Ngọc Phú Quốc.
Khi đi vào vận hành, tuyến đường sắt nhẹ này sẽ kết nối trực tiếp sân bay quốc tế với các khu du lịch, dịch vụ và đô thị trọng điểm phía Nam Phú Quốc, góp phần giảm áp lực đáng kể cho hệ thống giao thông đường bộ, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững cho địa phương trong giai đoạn mới.
