Mỗi khi bị khó ngủ, chúng ta thường hay đổ lỗi cho những căng thẳng trong cuộc sống hiện đại. Nhưng theo một bản nghiên cứu mới được đăng trên tờ Current Biology, lần khó ngủ tiếp theo, bạn có thể đổ lỗi cho... ánh trăng rằm.
 Giấc ngủ của con người bị Mặt trăng chi phối. Ảnh: Internet |
Nếu bạn bị khó ngủ vào cùng một khoảng thời gian nhất định trong mỗi tháng thì thủ phạm gây ra sự bực bội này rất có thể là… Mặt trăng. Các nhà khoa học cho biết họ đã tìm thấy bằng chứng cho thấy biểu đồ giấc ngủ của con người có liên hệ với các thời kì khác nhau của mặt trăng. Theo đó, trung bình con người ngủ ít hơn 20 phút vào ngày trăng tròn.
“Chu kì mặt trăng dường như có tác động đến giấc ngủ của con người, thậm chí ngay cả khi người đó không “nhìn thấy” mặt trăng cũng như không ý thức gì đến các giai đoạn của mặt trăng cả”, ông Christian Cajochen, đồng tác giả của nghiên cứu, nhà nghiên cứu sinh – niên đại học của trường đại học Basel ở Thụy Sĩ nói.
Cajochen cho biết những khám phá của nhóm nghiên cứu có thể là bằng chứng chứng minh sự tồn tại của một chiếc đồng hồ sinh học Mặt trăng vẫn đang chạy bên trong con người. Tương tự như chiếc đồng hồ sinh học giúp con người và các loài động vật khác đồng bộ hóa những thay đổi thể chất và hành vi với chu kì ngày đêm 24 giờ, một chiếc đồng hồ sinh học Mặt trăng theo một cách nào đó đã được đồng bộ hóa với những giai đoạn thay đổi khác nhau của Mặt trăng.
Trong bài nghiên cứu, Cajochen và các đồng sự đã theo dõi giấc ngủ của 33 tình nguyện viên trong phòng thí nghiệm để giám sát sự hoạt động của não, chuyển động của mắt và sự tiết hormone của cơ thể. Kết quả phân tích cho thấy quanh khoảng thời gian trăng tròn, các tình nguyện viên ngủ ít hơn và hoạt động bộ não của họ liên quan đến giấc ngủ sâu giảm 30%. Họ còn chìm vào giấc ngủ muộn hơn khoảng 5 phút và lượng hormone melatonin, loại hormone điều chỉnh chu kì ngủ - thức cũng giảm đi.
Hiện bằng chứng về đồng hồ sinh học mặt trăng đã được tìm thấy ở côn trùng và bò sát, nhưng vẫn chưa được ghi nhận ở con người.
Vết tích của lịch sử
Ông Cajacho cũng cho biết nhịp điệu chu kì Mặt trăng ở con người có thể là một dấu vết từ quá khứ khi Mặt trăng có thể đã đồng bộ hóa với hành vi duy trì nòi giống hoặc các mục đích khác của tổ tiên loài người. Tổ tiên của chúng ta có thể đã ngủ ít hơn trong thời gian trăng tròn, “khi có nhiều ánh sáng hơn vào ban đêm cũng như những mối đe dọa tiềm tàng từ các loài ăn thịt” rình rập.
Nhưng nguồn gốc của đồng hồ sinh học Mặt trăng ở con người có thể còn có thể lùi xa hơn nữa vào quá khứ, tới thuở bình minh của động vật có vú. Nhà nghiên cứu đồng hồ sinh học và giấc ngủ Malcom von Schantz của trường đại học Surrey (Anh) nói: “Chúng ta phải nhớ rằng động vật có vú đã tiến hóa qua giai đoạn đươc gọi là 'cổ chai ban đêm'. Khi loài khủng long vẫn còn lang thang trên Trái đất vào ban ngày thì đêm tối là cánh cửa cho một nhóm động vật có xương sống mới tiến hóa”.
Cơ chế đồng bộ hóa
Nếu con người thực sự sở hữu một loại đồng hồ sinh học Mặt trăng thì câu hỏi được đặt ra là cơ chế nào cho phép nó đồng bộ với Mặt trăng? “Cũng như đồng hồ sinh học, đồng hồ sinh học Mặt trăng sẽ cần được điều chỉnh dựa trên những tín hiệu ngoài để có thể đồng bộ hóa. Giờ thì cái mà tôi vẫn chưa thông là tín hiệu đó có thể là gì?”, Schantz nói.
Ông nói thêm: “Thật là khó để có thể hình dung được các cơ quan cảm thụ ánh sáng của chúng ta có cơ chế lọc đặc biệt để nhận biết ánh sáng từ trăng rằm giữa rất nhiều những tín hiệu ánh sáng khác mà chúng ta nhận được. Về mặt thể chất mà nói, chúng ta không bị thủy triều tác động. Và lực hút của mặt trăng cũng khá yếu”.
Như vậy, với việc công bố nghiên cứu mới này, các nhà khoa học lại tiếp tục hành trình đi giải mã những bí ẩn mới được đặt ra.
A.M (Theo National Geographic)
