Nâng cao năng lực sản xuất
Sức ép cạnh tranh và yêu cầu bảo vệ môi trường đang thúc đẩy doanh nghiệp khởi nghiệp thay đổi cách sản xuất, kinh doanh. Định hướng từ Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo đang trở thành công cụ giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, kiểm soát chất lượng, sử dụng hiệu quả nguyên liệu và mở rộng thị trường.
Theo các doanh nghiệp, thay vì chỉ đưa sản phẩm lên mạng để quảng bá, doanh nghiệp đã phải thay đổi và chuyển sang số hóa từ lựa chọn nguyên liệu, tổ chức sản xuất đến bán hàng. Các dữ liệu số hoá về điện, nước, nguyên liệu, nguồn gốc sản phẩm giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí và cắt giảm nhiều khâu lãng phí. Cụ thể như việc truy xuất nguồn gốc giúp người mua kiểm tra sản phẩm tận gốc, thương mại điện tử mở thêm kênh bán hàng để doanh nghiệp mở rộng thị trường.
Tiến sĩ Đào Hà Trung, Chủ tịch Hội Công nghệ cao TP Hồ Chí Minh, cho rằng việc triển khai Nghị quyết 57 trong doanh nghiệp giúp tạo giá trị khi làm thay đổi phương thức sản xuất, quản trị. Doanh nghiệp khởi nghiệp có thể bắt đầu từ nhu cầu thiết thực như quản lý vùng nguyên liệu, theo dõi đơn hàng, kiểm soát chất lượng hoặc tiếp nhận phản hồi. Khi dữ liệu được cập nhật đầy đủ, doanh nghiệp có cơ sở dự báo nhu cầu, điều chỉnh sản lượng và cải tiến sản phẩm.
Còn theo bà Trần Thị Lan Anh, cố vấn chiến lược về mua bán, sáp nhập và tăng trưởng thị trường quốc tế, cho biết khó khăn của nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp là xây dựng hệ thống quản trị theo kịp tốc độ phát triển. Khi đơn hàng, nhân sự và đối tác tăng, hạn chế trong quản lý dòng tiền, sản xuất, chuỗi cung ứng cũng xuất hiện. Nếu quy trình chưa được chuẩn hóa, doanh thu tăng chưa chắc kéo theo hiệu quả kinh doanh. Vì vậy, mở rộng quy mô cần đi cùng việc củng cố năng lực điều hành, xác định trách nhiệm và kiểm soát từng khâu.
“Tăng trưởng bền vững không chỉ được đo bằng doanh thu hay số lượng khách hàng mà còn phụ thuộc vào năng lực quản trị và vận hành tương xứng với tốc độ phát triển của doanh nghiệp”, bà Lan Anh nói.
Theo bà Lan Anh, công nghệ số hỗ trợ minh bạch tài chính, quản lý nhân sự và theo dõi hiệu quả vận hành. Đây là nền tảng để doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu của nhà đầu tư, hệ thống phân phối và thị trường xuất khẩu.
Trong khi đó, ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh cho biết, doanh nghiệp nhỏ cần mô hình chuyển đổi số đơn giản, chi phí phù hợp. Công nghệ phải giúp quản lý doanh thu, kết nối người mua, mở rộng thị trường và tiếp cận nguồn lực. Theo đó, doanh nghiệp phải chủ động tham gia, còn cơ quan quản lý, hiệp hội và đơn vị công nghệ hỗ trợ kết nối, hướng dẫn, tạo môi trường thử nghiệm.
Nâng giá trị tài nguyên bản địa bằng đổi mới sáng tạo
Cùng với đổi mới quản trị, khai thác tài nguyên bản địa là hướng phát triển của khởi nghiệp xanh. Nguồn lực này bao gồm nông sản, dược liệu, nước khoáng, tri thức dân gian, kỹ năng sản xuất và văn hóa cộng đồng. Để tạo lợi thế cạnh tranh, doanh nghiệp cần đưa nghiên cứu, công nghệ vào quá trình phát triển sản phẩm.
Bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao, cho biết hơn một thập kỷ đồng hành với cộng đồng khởi nghiệp cho thấy vai trò ngày càng lớn của đổi mới sáng tạo, nghiên cứu phát triển. Tài nguyên địa phương chỉ phát huy giá trị khi được kết hợp với năng lực chế biến, thiết kế và tổ chức thị trường.
Theo bà Hạnh, doanh nghiệp cần chuẩn hóa nguyên liệu, cải tiến bao bì, thực hiện truy xuất nguồn gốc và kể câu chuyện sản phẩm. Nguyên liệu bán thô thường có giá trị thấp, tuy nhiên qua nghiên cứu, chế biến thành sản phẩm đáp ứng nhu cầu mới, doanh nghiệp có thể tạo thêm giá trị, đồng thời phát huy kỹ năng và tri thức của người dân.
"Hiện nay, mạng xã hội, sàn thương mại điện tử và bán hàng trực tuyến giúp doanh nghiệp địa phương giới thiệu vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất đến khách hàng. Tuy nhiên, câu chuyện hấp dẫn phải đi cùng chất lượng ổn định. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cần liên tục đổi mới công nghệ, bởi uy tín sẵn có không thay thế được khả năng thích nghi với thời đại công nghệ số đang phát triển mạnh mẽ", bà Hạnh cho biết thêm.
Dưới góc độ ngành nghề, bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực thực phẩm TP Hồ Chí Minh, cho rằng doanh nghiệp cần đầu tư bài bản cho vùng nguyên liệu, thực hiện truy xuất nguồn gốc và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Trước yêu cầu ngày càng cao về an toàn, dinh dưỡng và sự minh bạch, doanh nghiệp phải nâng chất lượng sản phẩm, quản trị và thương hiệu. Việc thích ứng với hàng rào kỹ thuật, chuẩn hóa sản xuất sẽ giúp doanh nghiệp giữ vị trí trong chuỗi cung ứng, dần mở rộng thị phần xuất khẩu.
Từ thực tế khai thác nước khoáng thiên nhiên bản địa, bà Nguyễn Thị Nga, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần nước khoáng Khánh Hòa, cho rằng tài nguyên bản địa chỉ tạo giá trị bền vững khi được bảo vệ, khai thác có kiểm soát và gắn với lợi ích cộng đồng.
Theo bà Nga, đầu tư công nghệ giúp doanh nghiệp khai thác hiệu quả, kiểm soát chất lượng sản phẩm tốt hơn và giúp nâng cao giá trị tài nguyên, tạo việc làm, tăng thu nhập. Nếu chỉ chạy theo sản lượng, thiếu giám sát, nguồn tài nguyên dễ suy giảm, khiến doanh nghiệp mất nền tảng phát triển lâu dài. Ngoài ra, khi đầu tư vào công nghệ cũng giúp doanh nghiệp theo dõi quá trình khai thác, duy trì chất lượng và cung cấp thông tin minh bạch, từ đó gia tăng niềm tin với khách hàng.
Đại diện thương hiệu Vinamilk cũng cho rằng, đổi mới sản phẩm bằng ứng dụng công nghệ số phải gắn với sự thay đổi của người tiêu dùng. Dữ liệu số giúp doanh nghiệp hiểu từng nhóm khách hàng, phát triển sản phẩm phù hợp và kết nối trải nghiệm mua sắm giữa kênh truyền thống với trực tuyến.
Ngoài ra, doanh nghiệp cũng đầu tư công nghệ trong kho bãi, nhà xưởng, ứng dụng máy móc tự động và robot vào bốc xếp, vận chuyển hàng hóa, kiểm soát chất lượng sản phẩm. Đối với người lao động cũng cần được đào tạo để điều khiển, giám sát thiết bị, qua đó giảm thao tác thủ công, nâng năng suất và bảo đảm an toàn. Dù phương thức sản xuất thay đổi do ứng dụng công nghệ nhưng chất lượng và trách nhiệm vẫn cần được duy trì để giữ uy tín với khách hàng.
