Lựa chọn kỹ càng cho đường sắt tốc độ cao Bắc Nam

Chính phủ đang quan tâm đến việc khuyến khích doanh nghiệp tư nhân tham gia thực hiện dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam, nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, nhưng việc lựa chọn doanh nghiệp đủ tài lực cần được cân nhắc kỹ lưỡng.

Tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV vừa qua, Quốc hội đã thông qua Luật Đường sắt (sửa đổi), trong đó bổ sung nhiều chính sách đặc thù thúc đẩy phát triển ngành đường sắt và khuyến khích khối tư nhân tham gia đầu tư. Theo Nghị quyết Kỳ họp, Quốc hội đã trao quyền cho Chính phủ chọn hình thức đầu tư, nhà đầu tư phù hợp với quy mô dự án. Ngoài phương án đầu tư công, hai hình thức mới được bổ sung là: Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), cho phép hợp tác Nhà nước - doanh nghiệp qua hợp đồng dự án và đầu tư kinh doanh, trong đó doanh nghiệp tự bỏ vốn để xây dựng, khai thác, thu lợi nhuận.

Chú thích ảnh
Đường sắt tốc độ cao Shinkansen là niềm tự hào của người dân Nhật Bản. Ảnh: Phạm Tuân/TTXVN

Hiện đã có 4-5 tập đoàn, doanh nghiệp lớn đăng ký với Chính phủ được tham gia làm dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam, trong đó, riêng Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Đường sắt cao tốc VinSpeed (Tập đoàn VinGroup) và Tập đoàn Trường Hải (Thaco) đã có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ đề xuất tham gia đầu tư xây dựng, còn Liên minh đầu tư Mekolor (Việt Nam) & Great USA (Mỹ) đề xuất tham gia dự án theo hình thức đầu tư trực tiếp bằng vốn tự có, trong khi một số doanh nghiệp tư nhân khác muốn tham gia thi công, cung cấp vật liệu xây dựng, phát triển dịch vụ liên quan...

Theo Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam là “cú hích” cho nền kinh tế. Do đó, quá trình thực hiện phải tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế, chống lãng phí, “lợi ích nhóm”, “sân sau” và đảm bảo tiến độ đưa dự án vào khai thác. Thời gian qua, hàng loạt công trình trọng điểm quốc gia như: Cao tốc Bắc Nam, đường Hồ Chí Minh, năng lượng tái tạo, hầm xuyên núi… đã được các doanh nghiệp tư nhân triển khai và cán đích đúng tiến độ, chất lượng, thời gian, nên các doanh nghiệp tư nhân hoàn toàn đủ năng lực để đảm đương dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam. Vì vậy, có càng nhiều doanh nghiệp tư nhân đề xuất làm dự án càng tốt...

Chính phủ kỳ vọng, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam sẽ là khởi đầu cho sự hình thành ngành công nghiệp đường sắt hiện đại quốc gia, với hệ sinh thái đồng bộ trải dài từ Bắc vào Nam, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững, xây dựng năng lực để Việt Nam vừa làm chủ công nghệ đường sắt trong nước, vừa mang thương hiệu Việt ra thế giới.

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam là công trình hạ tầng chiến lược, được đầu tư mới khổ đôi 1.435 mm, tốc độ thiết kế 350 km/giờ, tải trọng 22,5 tấn/trục; có 23 ga hành khách, 5 ga hàng hóa. Dự án được Quốc hội thông qua áp dụng hình thức đầu tư công, với tổng mức đầu tư sơ bộ 1,713 triệu tỷ đồng (hơn 67 tỷ USD), dự kiến chốt ngày khởi công vào tháng 12/2026 và tổ chức lễ động thổ trong năm 2025.

Rõ ràng, việc khuyến khích doanh nghiệp tư nhân tham gia dự án không chỉ giúp tiết kiệm nguồn lực tài chính, thời gian triển khai, mà còn mở ra cơ hội cho sự đổi mới, sáng tạo trong thiết kế, thi công và quản lý dự án. Doanh nghiệp tư nhân thường có tính linh hoạt cao hơn so với các doanh nghiệp Nhà nước và sự tham gia của khu vực tư nhân cũng tạo ra động lực cạnh tranh, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế cho dự án.

Tuy nhiên, theo ý kiến của nhiều chuyên gia kinh tế, Chính phủ cần phải có những tiêu chí rõ ràng để lựa chọn doanh nghiệp tư nhân phù hợp, nhất là về tiềm lực tài chính, năng lực thi công, kinh nghiệm thực hiện các dự án tương tự và khả năng huy động vốn. Việc lựa chọn sai có thể dẫn đến chậm tiến độ thi công, chất lượng công trình không đảm bảo, thậm chí là thất thoát, lãng phí tài nguyên.

Bên cạnh đó, việc đảm bảo an toàn trong thi công và kỹ thuật cũng là vấn đề ưu tiên hàng đầu. Đường sắt tốc độ cao là công trình hạ tầng giao thông đặc thù, đòi hỏi tính chính xác, mức độ an toàn tuyệt đối. Do đó, các doanh nghiệp cần có chiến lược quản lý rủi ro hiệu quả, đặt an toàn của công trình và người dân lên cao nhất.

Một trong những lợi thế của doanh nghiệp tư nhân là khả năng tiếp cận công nghệ mới và hiện đại, do đó, nhiều chuyên gia công nghệ cho rằng, Chính phủ nên khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng công nghệ tiên tiến trong thiết kế, thi công, nhằm nâng cao hiệu suất, giúp giảm chi phí và hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường; đồng thời, cần thiết lập hệ thống giám sát, đánh giá liên tục tiến độ và chất lượng thi công dự án trong từng giai đoạn, nhằm phát hiện sớm các vấn đề tiềm ẩn và xây dựng lòng tin của người dân vào dự án.

Khuyến khích doanh nghiệp tư nhân tham gia dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam là bước tiến quan trọng trong việc thực hiện Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, góp phần đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới. Để đạt được mục tiêu thành công, việc lựa chọn doanh nghiệp đủ tài lực, năng lực bằng cơ chế giám sát chặt chẽ, cùng với sự đổi mới, sáng tạo trong công nghệ và quản lý... sẽ là yếu tố quyết định.

Vân Sơn

Tin cùng chuyên mục

Tiến Hiếu

Bảo đảm chính sách đãi ngộ cho nhà giáo

Việc thí điểm sắp xếp, sáp nhập mạng lưới cơ sở giáo dục công lập trên cả nước từ ngày 1/7/2026 sẽ được Bộ Giáo dục và Đào tạo đánh giá toàn diện trước ngày 30/4/2027 theo lộ trình tại Công văn 4054/BGDĐT. Vấn đề được dư luận quan tâm là chế độ, chính sách phù hợp cho đội ngũ nhà giáo khi sắp xếp được đảm bảo.

Trung Sơn

Linh hoạt đổi mới trường chuyên

Đề xuất mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc tuyển sinh vào trường THPT chuyên theo ba khối thay vì theo từng môn học đang gây nhiều tranh luận. Mục đích thì hiển nhiên không có gì phải bàn cãi, nhưng cách thức và thời điểm đổi mới là những điều cần được cân nhắc kỹ lưỡng.

Hải Yên

Đừng để sự tự nguyện trở thành nghĩa vụ

Những khoản đóng góp mang danh nghĩa tự nguyện đôi khi trở thành áp lực đối với phụ huynh. Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT không chỉ siết chặt việc thu, quản lý tiền của Ban đại diện cha mẹ học sinh mà còn bảo vệ quyền lựa chọn của phụ huynh và sự công bằng trong trường học.

Thùy Hương

Không được tạm bợ với tiêu chuẩn an toàn

Tổn thất đau xót của vụ cháy điểm học tạm của Trường THCS Kim Liên (Hà Nội) một lần nữa đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận nghiêm túc trách nhiệm bảo đảm an toàn trường học và trang bị kỹ năng phòng ngừa, ứng phó sự cố.

Hoài Nam

Đánh thức nguồn lực từ tài nguyên dữ liệu

Trong kỷ nguyên số, một nguồn lực mới đang ngày càng khẳng định vị trí đặc biệt: Dữ liệu. Không chỉ là công cụ hỗ trợ quản lý, dữ liệu đang trở thành một loại tài nguyên chiến lược, tư liệu sản xuất mới, thậm chí là lợi thế cạnh tranh quyết định vị thế của quốc gia và doanh nghiệp trong nền kinh tế toàn cầu.

Hà Ngọc

Khi đột phá giáo dục thành nền tảng của đột phá công nghệ

Thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ngày 28/10 nhấn mạnh yêu cầu triển khai đồng bộ Nghị quyết 57 và Nghị quyết 71, đưa giáo dục đại học trở thành nền tảng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, làm chủ công nghệ và tạo ra những động lực tăng trưởng mới.

Dành cho bạn

Thùy Dương

Hiện thực hóa chính sách trọng dụng nhân tài

Thước đo thành công của chính sách nhân tài không nằm ở những quan điểm, tư duy trong một kết luận hay một chương trình hành động trên giấy, mà nằm ở khả năng hiện thực hóa các chính sách đó.

Thu Hằng

Đừng để hành trình dang dở

Hiệu quả của chính sách sẽ không chỉ được đo lường bằng số khoản vay hay lượt tư vấn, mà còn ở khả năng giúp người học ổn định tình hình, tiếp tục học tập hoặc tìm được một lộ trình phù hợp hơn.

Minh Thuyết

Trao cơ hội để phụ nữ dân tộc thiểu số vươn lên

Trong rất nhiều chính sách dành cho phụ nữ, cho bình đẳng giới, hỗ trợ phụ nữ vươn lên khẳng định vị trí của mình trong gia đình và xã hội… thì chính sách cho đồng bào dân tộc thiểu số và phụ nữ, trẻ em gái khu vực này luôn là ưu tiên hàng đầu của Đảng và Nhà nước.

Xuân Phong

Sứ mệnh hòa bình và 'mệnh lệnh' của tri ân

Dù mới được triển khai hơn sáu tháng, nhưng những ngày qua và chắc chắn cả những ngày tiếp theo, Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ sẽ là chiến dịch được chờ đợi nhất, có ý nghĩa nhân văn sâu sắc nhất trong lòng nhân dân.

Yến Nhi

Điểm tựa bảo vệ trẻ em trên môi trường số

Môi trường số tác động mạnh mẽ và toàn diện đến đời sống của học sinh, bao gồm cả mặt tích cực lẫn những hệ lụy lớn. Với trẻ em, đối tượng dễ bị tổn thương, môi trường số tiềm ẩn nhiều hiểm họa nếu thiếu sự đồng hành, định hướng từ gia đình, nhà trường và xã hội.