Mặc dù Phòng cảnh sát giao thông (CSGT), Công an thành phố Hà Nội và ngành giáo dục đã có quy định cấm học sinh đi xe máy phân khối lớn đến trường, đồng thời thực hiện nhiều biện pháp tuyên truyền và xử phạt, nhưng thực tế cho thấy, tình trạng trên vẫn diễn ra khá phổ biến.
 Nhiều học sinh đi xe máy đến trường không đội mũ bảo hiểm. |
Tại nhiều trường THPT trên địa bàn một số quận nội thành như Hai Bà Trưng, Hoàn Kiếm, Đống Đa, Thanh Xuân, để tránh bị phát hiện, những học sinh này đều gửi xe tại các địa điểm gửi xe gần trường. Chỉ cách cổng trường THPT Trần Nhân Tông trên đường Hai Bà Trưng (Hà Nội) vài chục mét có tới ba, bốn điểm giữ xe cho học sinh. Số lượng xe máy gửi tại đây khá nhiều với đủ chủng loại, từ xe số tới các loại xe tay ga phân khối lớn.
Đến giờ tan trường, các em lên xe, đầu trần không mũ bảo hiểm, mặc áo khoác để che đồng phục và vô tư hòa vào dòng xe đông đúc. Tình trạng vi phạm này thể hiện qua báo cáo mới nhất của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội: Năm học 2011-2012, Phòng CSGT Hà Nội đã bắt giữ, xử phạt và gửi danh sách về Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội xử lý vi phạm gần 400 học sinh.
 Không đội mũ bảo hiểm còn dàn hàng ngang khi tham gia giao thông. |
Tuy nhiên, theo đánh giá của trung tá Nguyễn Thanh Ca, Đội phó Đội 4 Phòng CSGT (Công an Hà Nội): Con số trên thấp hơn nhiều so với thực tế. Bởi có không ít trường hợp bị lực lượng chức năng lập biên bản và gửi giấy thông báo về nhà trường, địa phương, song vì nhiều lý do mà những thông báo này không đến đúng địa chỉ. "Các em học sinh có thể gửi xe ở các hộ dân mà thẩm quyền của nhà trường không thể xử lý được, còn bản thân lực lượng CSGT cũng không thể kiểm soát hết lượng học sinh đi xe máy nên khó có thể ngăn chặn việc học sinh tham gia giao thông bằng xe phân khối lớn. Vi phạm của các em học sinh tập trung ở các lỗi như chưa đủ tuổi đi xe gắn máy, vượt đèn đỏ, chạy quá tốc độ, lạng lách. Nghiêm trọng hơn, có trường hợp sau khi kiểm tra giấy tờ xe, lực lượng cảnh sát giao thông còn phát hiện một số học sinh lớp 10, chưa đủ tuổi đi xe gắn máy, nhưng có mang theo cả hung khí và bình xịt hơi cay giấu trong cốp xe máy" - trung tá Nguyễn Thanh Ca nói.
Trung tá Nguyễn Ngọc Mẽ, Đội trưởng Đội 6 Phòng CSGT (Công an Hà Nội), cũng cho biết: Những năm qua, đặc biệt là từ đầu tháng 8/2012, đơn vị đã phối hợp với nhà trường đẩy mạnh công tác tuyên truyền Luật Giao thông đường bộ nhưng tình trạng sinh viên, học sinh vi phạm vẫn còn rất nhiều. Tình trạng này chứa đựng nhiều yếu tố bất ổn, mất an toàn cho bản thân người điều khiển phương tiện và cộng đồng.
Không chỉ học sinh, tình trạng vi phạm Luật Giao thông đường bộ còn có sự "góp sức" tích cực của người lớn ở nhiều tầng lớp, độ tuổi. Sự "nhờn luật" này diễn ra dưới nhiều hình thức, từ không đội mũ bảo hiểm, vượt đèn đỏ, đến "đùa giỡn" khi tham gia giao thông tại các cầu vượt. Mới đây, một clip trên mạng ghi lại những hình ảnh vi phạm luật giao thông như: Ô tô đi lấn làn, xe máy quay đầu, xe đạp đi vào đường cấm, người đi bộ len lỏi rồi băng qua đầu cầu... Ngay trong ngày đầu hai chiếc cầu vượt ở tuyến giao thông trọng điểm tại ngã tư Thái Hà - Chùa Bộc, Thái Hà - Láng Hạ đã gây sốc cho người xem về thói tùy tiện khi tham gia giao thông ở Hà Nội. Nói về sự vi phạm trật tự ATGT ở Hà Nội, anh David James, một du khách người Mỹ phàn nàn: “Đến Hà Nội thì đáng ngại nhất là tham gia giao thông. Đi đường ai biết việc của người đó. Đó như một trò chơi mạo hiểm, mà ở đó nếu sai một bước tôi sẽ bị mất tính mạng chỉ trong tích tắc”.
Thế nhưng, cao điểm của tình trạng vi phạm trật tự ATGT và ý thức chấp hành luật pháp yếu kém là việc dùng "nắm đấm" để giải quyết mâu thuẫn rất nhỏ của không ít người tham gia giao thông. Có trường hợp đã dẫn đến án mạng như các vụ ở Lò Đúc, Giải Phóng, Nghi Tàm, Hàng Hành... Nhận xét về thực trạng đáng lo ngại này, một lãnh đạo Phòng CSĐT tội phạm về trật tự xã hội (PC 14) Công an Hà Nội cho hay: Việc sẵn sàng dùng vũ khí để giải quyết mâu thuẫn nhỏ cho thấy sự manh động, bất chấp pháp luật và coi thường tính mạng người khác của các đối tượng gây án. Việc các đối tượng, phần lớn chưa có tiền án, tiền sự nhưng lại hành xử côn đồ như vậy là vấn đề đáng lo ngại về đạo đức, văn hóa ứng xử hiện nay.
Viết Tôn-Anh Tùng-Lê Sơn
Bài 3: Ùn tắc giao thông do đâu?
