Tuyên truyền, phổ biến pháp luật ngay từ cơ sở
Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, công tác dân tộc, tôn giáo tại TP Cần Thơ đứng trước những yêu cầu mới, nhất là việc tổ chức bộ máy, bố trí cán bộ và triển khai chính sách tại cơ sở. Địa bàn quản lý rộng hơn, trong khi đội ngũ công chức phụ trách lĩnh vực dân tộc ở nhiều xã, phường còn kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ. Thực tế này đòi hỏi các cơ quan chức năng phải đổi mới phương thức làm việc, tăng cường phối hợp và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ trực tiếp thực hiện công tác dân tộc.
Theo ông Lâm Hoàng Mẫu, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo TP Cần Thơ, qua rà soát cho thấy mỗi xã, phường hiện có từ 1 đến 2 công chức theo dõi lĩnh vực dân tộc, trong khi khối lượng công việc và phạm vi quản lý tăng lên. Vì vậy, việc xác định rõ đầu mối phụ trách, phân công trách nhiệm cụ thể và thường xuyên hướng dẫn nghiệp vụ cho cán bộ cơ sở là yêu cầu cần thiết.
Để khắc phục những khó khăn này, Sở Dân tộc và Tôn giáo TP Cần Thơ đã phối hợp với UBND các xã, phường rà soát, xác định rõ trách nhiệm của công chức phụ trách công tác dân tộc. Đồng thời, Sở còn tăng cường bồi dưỡng kiến thức pháp luật, kỹ năng tuyên truyền, đối thoại và vận động người dân, giúp cán bộ cơ sở thực hiện tốt nhiệm vụ trong điều kiện mới.
Trong năm 2026, Sở Dân tộc và Tôn giáo TP Cần Thơ đã tổ chức đợt đầu tiên gồm 20 hội nghị tập huấn, với quy mô 85 người mỗi hội nghị, tương ứng 1.700 lượt người tham dự. Sắp tới, Sở sẽ tiếp tục chuẩn bị đợt tập huấn thứ hai gồm 10 hội nghị, dự kiến thu hút 680 người, nhằm củng cố kiến thức chuyên môn, nâng cao kỹ năng xử lý những vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai chính sách dân tộc tại địa phương.
Bên cạnh đó, Sở dân tộc và tôn giáo TP Cần Thơ còn chú trọng phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể, người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số, chức sắc, chức việc và sư sãi. Đây là những lực lượng có điều kiện tiếp xúc thường xuyên với người dân, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và hỗ trợ chính quyền chuyển tải các chủ trương, chính sách, pháp luật đến cộng đồng.
Ông Lâm Hoàng Mẫu cho rằng, dù một cán bộ có thể kiêm nhiệm nhiều công việc, công tác dân tộc vẫn phải có người theo dõi, chịu trách nhiệm cụ thể và duy trì mạng lưới phối hợp thường xuyên. Đặc biệt, hoạt động tuyên truyền cần phải phù hợp với ngôn ngữ, phong tục và điều kiện sinh hoạt của từng địa bàn, thay vì chỉ phổ biến các văn bản pháp luật theo cách truyền thống.
Theo đó, Sở định hướng kết hợp tuyên truyền trực tiếp với hệ thống truyền thanh cơ sở, tài liệu song ngữ và các kênh thông tin số. Nội dung tuyên truyền phải ngắn gọn, dễ hiểu, tập trung vào những vấn đề người dân thường gặp. Hiệu quả của hoạt động này không chỉ thể hiện qua số lượng hội nghị hay tài liệu đã cấp phát, mà quan trọng là khả năng tiếp nhận, hiểu và thực hiện chính sách của người dân.
Đáng chú ý, việc phổ biến pháp luật tại TP Cần Thơ còn gắn liền với nhiệm vụ giảm nghèo và hỗ trợ phát triển sinh kế trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Theo kết quả rà soát cuối năm 2025, toàn thành phố có 5.582 hộ nghèo, trong đó có 1.953 hộ nghèo dân tộc thiểu số, chiếm 34,99%. Thực tế này đặt ra yêu cầu phải đưa những chính sách liên quan trực tiếp đến đời sống, sản xuất và việc làm vào nội dung tuyên truyền tại cơ sở.
Ông Lâm Hoàng Mẫu cho biết, Sở sẽ tập trung phổ biến ba nhóm chính sách chính, đó là quyền và nghĩa vụ về đất đai, chính sách hỗ trợ đất ở, đất sản xuất; tín dụng ưu đãi, đào tạo nghề, giải quyết việc làm và hỗ trợ sản xuất; hướng dẫn người dân tiếp cận những mô hình sinh kế phù hợp với điều kiện của từng hộ gia đình, từng địa bàn.
“Chúng tôi xác định tuyên truyền không chỉ dừng ở việc giúp đồng bào biết quy định, mà phải giúp bà con dân tộc hiểu mình có thể tiếp cận chính sách nào, điều kiện và thủ tục ra sao, cơ quan nào tiếp nhận và giải quyết”, ông Lâm Hoàng Mẫu nhấn mạnh.
Ngoài ra, Sở còn phối hợp với các cơ quan chuyên ngành và chính quyền địa phương hướng dẫn người dân tìm hiểu chính sách, hoàn thiện thủ tục và phản ánh những khó khăn trong quá trình tiếp cận. Đối với các nội dung như giao đất, giải quyết hồ sơ đất đai, cho vay vốn, đào tạo nghề hay hỗ trợ sản xuất, cơ quan có thẩm quyền trực tiếp giải quyết theo từng chính sách. Sở Dân tộc và Tôn giáo sẽ tập trung thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền, phối hợp và theo dõi quá trình tiếp cận chính sách của đồng bào.
Trong giai đoạn 2026 - 2035, TP Cần Thơ định hướng triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia theo Nghị quyết số 46/2026/QH16 của Quốc hội và Nghị định số 387/2026/NĐ-CP của Chính phủ. Ngoài ra, Thành phố cũng đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ giảm tỷ lệ hộ nghèo đa chiều trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số xuống dưới 10%.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Sở dân tộc và tôn giáo thành phố xác định công tác tuyên truyền phải giúp đồng bào dân tộc thiểu số nắm rõ chính sách, thực hiện đúng quy định; đồng thời tham gia giám sát quá trình triển khai tại địa phương. Qua đó, đồng bào dân tộc sẽ có thêm điều kiện tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ, phát triển sản xuất, từng bước ổn định sinh kế và nâng cao thu nhập.
Phát huy vai trò người có uy tín, đẩy mạnh truyền thông số
Cùng với việc củng cố đội ngũ cán bộ ở cơ sở, TP Cần Thơ còn xác định người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số là lực lượng nòng cốt trong các hoạt động tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật. Với sự am hiểu phong tục, tập quán và đời sống cộng đồng, người có uy tín có thể hỗ trợ chính quyền địa phương giải thích chính sách, vận động người dân chấp hành quy định của pháp luật và phản ánh những vấn đề phát sinh tại địa phương.
Theo Sở Dân tộc và Tôn giáo TP Cần Thơ, đến tháng 9/2026, thành phố có 459 người có uy tín được bầu chọn tại 297 ấp vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Trong đó, có 336 người Khmer, 57 người Hoa và 66 người Kinh. Trong thời gian qua, Sở đã tổ chức các hội nghị tập huấn, cung cấp thông tin cho 100% người có uy tín về tình hình kinh tế - xã hội, chính sách dân tộc, các chương trình mục tiêu quốc gia và những quy định pháp luật liên quan trực tiếp đến đời sống người dân.
Nội dung tập huấn tập trung vào pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo, hôn nhân và gia đình, bình đẳng giới, bảo vệ trẻ em, đất đai, giảm nghèo và kỹ năng nhận diện thông tin sai lệch trên không gian mạng. Trong thời gian tới, Sở sẽ tiếp tục cập nhật chính sách mới, tăng cường trao đổi những tình huống thực tế và hướng dẫn kỹ năng tuyên truyền, vận động, hòa giải ở cơ sở. Đối với những địa bàn có đông đồng bào Khmer sinh sống, Sở sẽ chú trọng xây dựng tài liệu song ngữ Việt - Khmer, giúp người có uy tín thuận tiện hơn khi giải thích các quy định của pháp luật cho bà con Khmer.
Đặc biệt, Sở dân tộc và tôn giáo TP Cần Thơ sẽ chủ động phổ biến Luật Tín ngưỡng, tôn giáo số 07/2026/QH16 trước thời điểm Luật có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, giúp chức sắc, chức việc, sư sãi và đồng bào có đạo kịp thời nắm bắt những quy định mới. Ông Lâm Hoàng Mẫu cho rằng, người có uy tín là lực lượng đồng hành, hỗ trợ chính quyền chứ không thay thế trách nhiệm của cơ quan nhà nước. Khi các vị này nắm vững chính sách, biết cách giải thích dễ hiểu và phản ánh kịp thời tâm tư, nguyện vọng của người dân, khi đó công tác tuyên truyền sẽ đạt hiệu quả cao ở từng địa phương.
Song song đó, Sở Dân tộc và Tôn giáo TP Cần Thơ còn tăng cường phối hợp với Công an thành phố trong công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật theo quy chế phối hợp giữa hai ngành. Hoạt động phối hợp tập trung vào việc cung cấp thông tin chính thống, nắm bắt tình hình tư tưởng, dư luận xã hội và phòng ngừa những hành vi lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để vi phạm pháp luật; tuyên truyền để chức sắc, chức việc, tín đồ, sư sãi và đồng bào dân tộc thiểu số nhận diện thông tin sai sự thật, nội dung xuyên tạc, kích động chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc trên không gian mạng. Đồng thời, các hoạt động tuyên truyền còn cảnh báo thủ đoạn lừa đảo trực tuyến, giả danh cơ quan chức năng hoặc lợi dụng danh nghĩa hoạt động tôn giáo, từ thiện, vận động quyên góp để chiếm đoạt tài sản.
Thông qua các cuộc gặp gỡ, hội nghị và hoạt động tiếp xúc tại cơ sở, hai ngành vận động chức sắc, chức việc, người có uy tín và đồng bào nâng cao trách nhiệm khi sử dụng mạng xã hội, kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ, không tham gia những hoạt động quyên góp không rõ nguồn gốc. Khi phát hiện tài khoản, hội nhóm hoặc cá nhân có dấu hiệu lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để lừa đảo, xuyên tạc hoặc kích động chia rẽ cộng đồng, Sở Dân tộc và Tôn giáo sẽ phối hợp với Công an thành phố trao đổi thông tin, xác minh và tham mưu xử lý theo quy định. Đồng thời, hai đơn vị sẽ cung cấp thông tin chính xác, giúp người dân hiểu rõ sự việc, tránh hoang mang trước những nội dung chưa qua kiểm chứng.
Song song với hoạt động tuyên truyền trực tiếp, TP Cần Thơ đang từng bước mở rộng các kênh truyền thông để đưa thông tin chính sách đến người dân nhanh chóng, thuận tiện hơn. Cụ thể, Sở Dân tộc và Tôn giáo cũng đã phối hợp cấp phát Báo Cần Thơ và Báo Dân tộc và Phát triển cho người có uy tín, với số lượng gồm 130 kỳ Báo Cần Thơ và 8 kỳ Báo Dân tộc và Phát triển. Ngoài ra, Thành phố cũng duy trì các chương trình phát thanh, truyền hình bằng tiếng Khmer do các cơ quan báo chí thực hiện, góp phần chuyển tải thông tin đến đồng bào bằng ngôn ngữ quen thuộc.
Đáng chú ý, Sở đang duy trì nhóm chat Zalo Dân tộc, với hơn 226 thành viên, để kết nối công chức phụ trách công tác dân tộc tại 103 xã, phường, cùng với đại diện các ấp vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Kênh thông tin này sẽ hỗ trợ việc trao đổi, cập nhật chính sách và phối hợp triển khai nhiệm vụ giữa cơ quan chuyên môn với các phường, xã.
Trong thời gian tới, Sở định hướng phát triển thêm các hình thức truyền thông như video ngắn, nội dung hỏi - đáp, file âm thanh, podcast và tài liệu song ngữ Việt - Khmer. Đồng thời, Sở sẽ nghiên cứu sử dụng mã QR để người dân thuận tiện tra cứu chính sách, thủ tục hành chính và địa chỉ cơ quan tiếp nhận, giải quyết hồ sơ.
Theo Sở Dân tộc và Tôn Giáo TP Cần Thơ, đối với các sản phẩm truyền thông số phải có nội dung ngắn gọn, dễ hiểu, sử dụng nguồn thông tin chính thống và thường xuyên cập nhật khi quy định pháp luật thay đổi. Đối với người lớn tuổi hoặc những địa bàn còn hạn chế về điều kiện tiếp cận internet, Sở sẽ tiếp tục duy trì phát hành báo in, hệ thống truyền thanh, hội nghị trực tiếp và phát huy vai trò của người có uy tín trong cộng đồng. Việc kết hợp nhiều hình thức tuyên truyền sẽ giúp người dân lựa chọn cách tiếp nhận thông tin phù hợp với điều kiện thực tế.
“Mục tiêu của chúng tôi là bảo đảm đồng bào dân tộc thiểu số ở cả khu vực trung tâm và những phum, sóc xa trung tâm đều có cơ hội tiếp cận thông tin chính sách chính xác, kịp thời. Quan trọng hơn đó là giúp đồng bào hiểu các quy định pháp luật, quyền lợi, nghĩa vụ và cách thức tiếp cận những chính sách hỗ trợ liên quan trực tiếp đến đời sống của mình”, ông Lâm Hoàng Mẫu nhấn mạnh.