Gắn kiến thức pháp luật với đời sống hằng ngày
Một lời nhắc nhở chấp hành quy định an toàn giao thông, một câu chuyện cảnh báo lừa đảo hay buổi phổ biến chính sách trong mùa an cư có thể giúp kiến thức pháp luật trở nên gần gũi hơn. Thông qua sự gắn bó với cộng đồng, các cơ sở Phật giáo đang góp thêm kênh thông tin, vận động người dân sống có trách nhiệm, giữ gìn an ninh, trật tự và bảo vệ quyền lợi của mình.
Thượng tọa Thích Từ Trí, Phó Trụ trì Tổ đình Giác Lâm (phường Bảy Hiền, TP Hồ Chí Minh), cho biết nhà chùa thường xuyên lồng ghép chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào các buổi thuyết giảng. Nội dung được lựa chọn gắn với vấn đề trong đời sống, giúp Phật tử dễ hiểu, ghi nhớ và thực hiện.
Tại đạo tràng Bát Quan Trai tổ chức hằng tuần, cùng với việc học giáo lý, người tham gia tu tập được tiếp nhận thông tin, hướng dẫn của cơ quan chức năng và Giáo hội. Nhà chùa vận động Phật tử phòng tránh ma túy, tệ nạn xã hội, quan tâm việc học của trẻ em, thực hiện trách nhiệm công dân.
Theo Thượng tọa Thích Từ Trí, lừa đảo trên không gian mạng là vấn đề cần thường xuyên cảnh báo. Từ trải nghiệm bản thân và nhà chùa từng bị lừa đảo, Thượng tọa nhắc Phật tử thận trọng trước lời mời gọi, thông tin thiếu tin cậy, biết cách từ chối để tránh bị lợi dụng. Những tình huống thực tế giúp người nghe dễ liên hệ, nâng cao ý thức tự bảo vệ.
Cùng cách tiếp cận ấy, Thượng tọa Thích Quảng Thới, Phó Trưởng ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Cà Mau, Trụ trì chùa Huệ Quang (phường Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau) cho biết công tác tuyên truyền được duy trì trong sinh hoạt, tu học. Các nội dung trọng tâm gồm an toàn giao thông, phòng chống tội phạm, ma túy và giữ gìn an ninh địa phương.
Chùa tổ chức khóa tu mỗi tháng một lần, vào các ngày 10, 11 và 12 Âm lịch. Thông qua những câu chuyện gần gũi, nhà chùa nhắc nhở Phật tử chấp hành pháp luật, quan tâm giáo dục con em, giúp thanh thiếu niên tránh xa tệ nạn. Người lớn tuổi được lưu ý cảnh giác khi giao tiếp trên mạng, tránh mất tài sản vì những thủ đoạn lừa đảo.
Ở góc độ tổ chức sinh hoạt Phật giáo, Đại đức Thích Minh Thuần, Chánh Thư ký Ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Trụ trì chùa Báo Ân (Hà Nội) cho biết nhiều trường hạ tại Hà Nội duy trì hoạt động phổ biến kiến thức pháp luật trong mùa an cư kết hạ hằng năm. Mặt trận Tổ quốc cũng thông tin tình hình địa phương, vận động Tăng ni, Phật tử cùng thực hiện nhiệm vụ an sinh, phụng sự Tổ quốc.
Theo Đại đức, sự phát triển của công nghệ đòi hỏi Phật giáo cập nhật kiến thức, tổ chức tập huấn nâng cao nhận thức cho Tăng ni, Phật tử. Ứng dụng công nghệ cần giúp lan tỏa thông tin tích cực, đưa những giá trị đạo đức tốt đẹp đến cộng đồng. Với kinh nghiệm ba nhiệm kỳ tham gia công tác văn hóa, Đại đức chú trọng giữ gìn bản sắc Phật giáo trong dòng chảy văn hóa dân tộc.
Những cách làm trên cho thấy tuyên truyền pháp luật có thể bắt đầu từ nhu cầu thiết thân của người dân. Nội dung dễ hiểu, có tình huống cụ thể và được nhắc lại thường xuyên sẽ tạo điều kiện để người nghe tiếp nhận, chia sẻ trong gia đình. Với đồng bào dân tộc thiểu số, việc lựa chọn cách truyền đạt phù hợp với sinh hoạt, văn hóa cộng đồng càng cần được chú trọng.
"Để duy trì hiệu quả, việc phổ biến pháp luật cần có sự phối hợp giữa nhà chùa và cơ quan chức năng, bảo đảm thông tin chính xác, phù hợp từng nhóm người nghe. Những vấn đề chưa rõ cần được hướng dẫn đến đúng nơi giải đáp, giúp bà con hiểu quyền lợi, nghĩa vụ và thực hiện đúng", Đại đức Thích Minh Thuần cho biết thêm.
Kết nối an sinh, văn hóa và tinh thần đoàn kết
Thượng tọa Thích Minh Nhẫn, Phó Tổng Thư ký Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, đặc trách Tổ chức hành chính, Báo chí, Truyền thông và Chuyển đổi số Phật giáo, cho biết Giáo hội chú trọng vận động Tăng ni, tín đồ, Phật tử chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, gắn tu học với trách nhiệm công dân. Việc tham gia phong trào thi đua yêu nước, giảm nghèo, chăm lo an sinh góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Theo Thượng tọa Thích Minh Nhẫn, trước diễn biến phức tạp trên không gian mạng, Giáo hội quan tâm hoàn thiện quy định hướng dẫn ứng xử có trách nhiệm. Dự thảo Hiến chương có nội dung hướng đến bảo đảm hoạt động trên môi trường mạng phù hợp với pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo. Giáo hội đồng thời vận động tín đồ cảnh giác trước hành vi lợi dụng tôn giáo, xuyên tạc chính sách, gây chia rẽ cộng đồng.
Tại các địa bàn có đông đồng bào Khmer ở miền Tây, nhiều chùa Phật giáo Nam tông Khmer vừa là nơi sinh hoạt tôn giáo, văn hóa, vừa góp phần duy trì việc học chữ viết truyền thống. Thượng tọa Thích Minh Nhẫn cho biết Giáo hội phối hợp với ngành giáo dục, địa phương hỗ trợ trường lớp, nước sạch và công trình vệ sinh cho học sinh vùng khó khăn.
Sự gắn bó ấy tạo cơ sở để kết nối thông tin, vận động người dân tham gia công việc chung. Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, việc tuyên truyền đi cùng tôn trọng bản sắc, lắng nghe nhu cầu và hỗ trợ giải quyết khó khăn. Khi có sự tin cậy, những thông điệp về chấp hành pháp luật, đoàn kết và trách nhiệm cộng đồng có thêm điều kiện lan tỏa.
Hoạt động an sinh cũng được các cơ sở Phật giáo duy trì bằng nhiều hình thức. Thượng tọa Thích Từ Trí cho biết, Tổ đình Giác Lâm trao trung bình khoảng 2.500 phần quà mỗi năm, chăm lo người nghèo, người khuyết tật, người neo đơn, người bán vé số; đồng thời tham gia cứu trợ thiên tai và hỗ trợ khám, cấp thuốc Nam miễn phí cho người khó khăn.
Tại chùa Huệ Quang, Thượng tọa Thích Quảng Thới cho biết, nhà chùa tổ chức nấu, phát cơm tại bệnh viện hai ngày mỗi tháng, trao khoảng 10 tấn gạo mỗi năm cho các đối tượng khó khăn. Chùa còn hỗ trợ học bổng, phối hợp chính quyền chăm lo người dân vào dịp Phật đản, Vu Lan. Các hoạt động giúp gắn kết cơ sở tôn giáo với đời sống địa phương.
Đại đức Thích Minh Thuần từng trực tiếp đến khu vực Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, thăm hỏi, trao quà cho người dân gặp khó khăn. Theo Đại đức, tinh thần đồng hành cùng dân tộc được thể hiện bằng sự sẻ chia, không phân biệt thành phần xã hội hay tôn giáo; từ đó, hoằng pháp, phổ biến pháp luật và chăm lo an sinh cùng góp phần xây dựng cộng đồng đoàn kết, có trách nhiệm.