AI or Behind là cuộc thi đầu tiên tại Việt Nam sử dụng bài thi theo tiêu chuẩn quốc tế về AI để đánh giá năng lực học sinh. Các bài thi do Pearson - Certiport cung cấp, đơn vị khảo thí công nghệ thông tin hàng đầu thế giới có trụ sở tại Mỹ, với mạng lưới hơn 14.000 trung tâm khảo thí ủy quyền tại gần 150 quốc gia và vùng lãnh thổ, tổ chức hàng triệu lượt thi mỗi năm.
Với thông điệp “Không AI bị bỏ lại phía sau”, AI or Behind hướng tới tạo một sân chơi học thuật uy tín, giúp học sinh ở mọi địa phương tiếp cận và ứng dụng AI an toàn, có trách nhiệm và hiệu quả ngay từ ghế nhà trường, đặc biệt tạo cơ hội cho học sinh nông thôn, vùng sâu, vùng xa được sử dụng công nghệ hiện đại.
Cuộc thi góp phần thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, cùng Quyết định số 2422/QĐ-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về Khung nội dung giáo dục AI cho học sinh phổ thông.
Đại diện Viettel cho biết, cuộc thi gồm 3 vòng, kéo dài từ tháng 11/2026 đến tháng 4/2027. Lễ tổng kết và trao giải dự kiến diễn ra trong tháng 5/2027.
Vòng 1 - Thi cấp cơ sở (02/11 - 30/12/2026): Học sinh thi cá nhân tại trường, trên máy tính bằng tiếng Việt hoặc tiếng Anh. Học sinh sẽ được đánh giá kiến thức nền tảng và kỹ năng làm việc với AI tạo sinh, gồm 4 nội dung: Phương pháp và mô hình AI tạo sinh; kỹ thuật viết câu lệnh (prompt); đạo đức, pháp lý và tác động xã hội; ứng dụng thực tế. Học sinh đạt 700/1.000 điểm sẽ được cấp chứng nhận điện tử của Ban Tổ chức (BTC). Sau đó, mỗi trường chọn tối đa 15 nhóm (3 - 5 học sinh/nhóm) vào vòng loại Quốc gia.
Vòng 2 - Vòng loại Quốc gia (Dự kiến ngày 14/3/2027): Các nhóm tham gia bài thi đánh giá khả năng sử dụng các công cụ như ChatGPT, Gemini, xây dựng và tinh chỉnh câu lệnh, kiểm chứng kết quả và sử dụng AI có trách nhiệm. Thí sinh đạt từ 700/1.000 điểm sẽ được cấp chứng chỉ quốc tế Generative AI Foundations do Pearson - Certiport cung cấp. 40 nhóm có kết quả cao nhất bước vào vòng chung kết.
Vòng 3 - Vòng chung kết Quốc gia (Dự kiến ngày 11/4/2027): diễn ra tại Hà Nội, Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh. Thí sinh làm bài thi quốc tế AI - IT Specialist; đánh giá hiểu biết về các khái niệm AI và cách dùng AI để giải quyết vấn đề, từ xác định bài toán, xử lý dữ liệu đến triển khai và giám sát mô hình. Các thí sinh đủ điều kiện sẽ được cấp chứng chỉ quốc tế có giá trị toàn cầu. 10 nhóm xuất sắc nhất tiếp tục thực hiện dự án AI theo đề bài của BTC, tranh các giải thưởng chung cuộc.
Ở vòng cơ sở, BTC tài trợ chi phí bài thi và hỗ trợ kỹ thuật; nhà trường bố trí phòng máy. Từ vòng loại Quốc gia, BTC trực tiếp tổ chức thi và chi trả toàn bộ chi phí bài thi quốc tế, cấp chứng chỉ. Trước mỗi vòng, học sinh và giáo viên được hướng dẫn trực tuyến, đồng thời được cung cấp miễn phí tài liệu ôn luyện và đề thi tham khảo tại website cuộc thi.
Tổng tiền thưởng cuộc thi là 280 triệu đồng; gồm 1 giải nhất 100 triệu đồng, 2 giải nhì mỗi giải 40 triệu đồng, 3 giải ba mỗi giải 20 triệu đồng và 4 giải khuyến khích mỗi giải 10 triệu đồng.
Phát biểu tại Lễ phát động, ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông, Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh: “AI or Behind không chỉ là một cuộc thi, đây còn là một hoạt động giáo dục rất kịp thời, quy mô rộng trên toàn quốc, tiệm cận các nội dung đang triển khai trong giáo dục phổ thông tại Việt Nam và theo chuẩn quốc tế; để các em học sinh có cơ hội trải nghiệm, phát huy thế mạnh, đam mê qua sân chơi này”.
