Dư luận mấy ngày qua râm ran chuyện những con phố có cái tên “từ trên trời rơi xuống” xuất hiện quanh khu đô thị Nam Trung Yên, quận Cầu Giấy (Hà Nội). Những tên đường, tên phố này không được đặt theo tên danh nhân, địa danh như thường thấy ở các tên phố Thủ đô, mà với các chữ cái viết tắt, con số cụt ngủn, rất khó hiểu như PS1, PS2, LS3, LS4, LS5, SD1, SD2, CD2…
Thông thường, việc đặt tên đường, tên phố và công trình công cộng ở các đô thị lớn (như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh) phải theo quy trình hết sức khắt khe, ngặt nghèo; cụ thể là phải dựa trên các quy định trong Nghị định số 91/2005/NĐ-CP của Chính phủ và phải do Hội đồng nhân dân các tỉnh, thành quyết định, với nguyên tắc: Ưu tiên chọn sự kiện lịch sử - văn hóa, địa danh nổi tiếng, danh lam thắng cảnh, danh nhân và nhân vật lịch sử tiêu biểu, bà mẹ Việt Nam anh hùng, anh hùng liệt sĩ, những người có công đối với đất nước, gắn bó với sự phát triển của thành phố và khu vực... Nếu nhân vật lịch sử còn có ý kiến đánh giá khác nhau, hoặc chưa rõ ràng về mặt lịch sử, thì chưa xem xét đưa vào quỹ tên đường và công trình công cộng; chỉ sử dụng tên của những người đã mất và tên có trong quỹ tên đường đã được Hội đồng nhân dân thành phố thông qua...
Trên cơ sở ý kiến đề nghị của cấp chính quyền địa phương, UBND thành phố thành lập hội đồng tư vấn, lập ngân hàng tên đường, phố, lên danh mục các đường, phố cần đổi tên hoặc đặt tên mới, sau đó tiến hành lấy ý kiến rộng rãi trong các tầng lớp nhân dân (trường hợp đặc biệt thì có thể nhờ sự tư vấn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch)...
Quy định của Nghị định 91/2005/NĐ-CP của Chính phủ được đánh giá là khá chặt chẽ, là chỗ dựa cho việc đặt tên đường, phố một cách khoa học, mang ý nghĩa lịch sử và có tính giáo dục sâu sắc. Vậy mà không hiểu sao, vẫn có những tên phố kỳ quặc xuất hiện một cách tùy tiện, gây bức xúc trong dư luận xã hội.
Không chỉ ở Thủ đô Hà Nội, thời gian gần đây, tại Thành phố Hồ Chí Minh, dư luận cũng từng lên tiếng về việc xuất hiện những tên đường không giống ai, như: đường Cựu chiến binh không rác (xã Xuân Thới Thượng, huyện Hóc Môn); đường Kênh 19/5, đường Bờ Bao Tân Thắng (quận Tân Phú); đường Vào Chùa Khánh An, đường Vào Chợ An Sương (quận 12), đường Vào Trường cấp I, II Bình Chánh (huyện Bình Chánh), đường Bên hông Trường Mầm non (quận Tân Bình)... Có lẽ do không ý thức hết được tầm quan trọng của việc đặt tên đường, tên phố; hoặc có thể biết nhưng cố tình làm liều, coi như việc đã rồi, thế nên mới xảy ra tình trạng đáng tiếc như vậy.
Trở lại vụ việc những tên phố kỳ lạ xuất hiện ở khu đô thị Nam Trung Yên, rất may, chính quyền thành phố Hà Nội đã sớm vào cuộc yêu cầu kiểm tra, xử lý kiên quyết nhằm tránh lặp lại sự việc tương tự. UBND thành phố Hà Nội đã chỉ đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp Sở Giao thông Vận tải, UBND quận Cầu Giấy và các cơ quan chức năng kiểm tra, làm rõ trách nhiệm của đơn vị, cá nhân liên quan, cụ thể là trách nhiệm của Công ty TNHH Hà Thành (đơn vị triển khai dự án) đã trực tiếp cho cắm biển tên các phố kỳ quặc nói trên.
Yến Nhi
