Giao dịch viên tại sàn chứng khoán New York, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN
Đáng chú ý, giới đầu tư đang có dấu hiệu đa dạng hóa danh mục đầu tư bằng cách giảm dần sự phụ thuộc vào trái phiếu Kho bạc Mỹ.
Theo IIF, trong khi nhu cầu quốc tế đối với trái phiếu chính phủ Nhật Bản và châu Âu đang gia tăng mạnh mẽ, nhu cầu đối với trái phiếu Kho bạc Mỹ chỉ duy trì ở mức ổn định kể từ đầu năm. IIF nhận định đây là minh chứng cho nỗ lực của các nhà đầu tư quốc tế trong việc rời xa tài sản nợ của Mỹ.
Mặc dù thị trường trái phiếu Kho bạc Mỹ trị giá 30.000 tỷ USD hiện chưa đối mặt với rủi ro tức thời, nhưng các dự báo dài hạn cho thấy nợ chính phủ Mỹ đang không phát triển theo hướng bền vững. Ngược lại, tỷ lệ nợ trên Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tại Nhật Bản và khu vực đồng euro đang có xu hướng giảm nhẹ.
Việc Chính phủ Mỹ tăng mạnh hoạt động vay nợ là một trong những động lực chính khiến nợ toàn cầu tăng thêm hơn 4.400 tỷ USD chỉ riêng trong quý I/2026. Đây là mức tăng nhanh nhất kể từ giữa năm 2025 và là quý tăng thứ năm liên tiếp.
IIF chỉ ra rằng đà tăng nợ của Mỹ chủ yếu do vay nợ chính phủ. Trong khi đó, nợ của các doanh nghiệp phi tài chính (phần lớn là doanh nghiệp nhà nước) tại Trung Quốc lại tăng vọt và vượt xa mức vay của chính phủ.
Bên ngoài hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, quy mô nợ tại các thị trường phát triển giảm nhẹ. Ngược lại, mức nợ tại các thị trường mới nổi (không bao gồm Trung Quốc) tăng nhẹ lên mức kỷ lục 36.800 tỷ USD, chủ yếu do chính phủ đi vay.
Xét trên phạm vi toàn cầu, tỷ lệ nợ so với sản lượng kinh tế thế giới hiện ổn định ở mức tương đương 305% GDP, hầu như ổn định từ năm 2023 tới nay. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ cũng có xu hướng tương tự như mức nợ: giảm ở các thị trường phát triển và tăng đều đặn ở các nền kinh tế mới nổi. Những quốc gia ghi nhận mức tăng nợ so với GDP mạnh nhất (trên 30 điểm phần trăm) bao gồm Na Uy, Kuwait, Trung Quốc, Bahrain và Saudi Arabia.
IIF dự báo trong trung và dài hạn, các áp lực cấu trúc như già hóa dân số, chi phí quốc phòng tăng cao, an ninh năng lượng và chi tiêu cho trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ tiếp tục đẩy nợ của cả khu vực công và tư lên cao. Đặc biệt, cuộc xung đột gần đây tại Trung Đông được dự báo sẽ làm trầm trọng thêm các áp lực tài chính này.