Đánh trúng đường dây, đối tượng chủ mưu, cầm đầu
Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389 quốc gia) vừa ký ban hành Kế hoạch cao điểm chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán Đinh Mùi 2027.
Theo phân công tại kế hoạch, Bộ Tài chính chỉ đạo lực lượng Hải quan tăng cường thu thập thông tin, nắm chắc địa bàn; áp dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ trong kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan tại khu vực thuộc địa bàn hoạt động hải quan. Trên cơ sở phân tích, đánh giá thông tin, lực lượng Hải quan cần nhận diện, xác định các nhóm mặt hàng trọng điểm, đối tượng và tuyến, địa bàn có nguy cơ cao để bố trí lực lượng, phương tiện, biện pháp nghiệp vụ phù hợp.
Theo Đại tá Trần Đức Đông, Chánh Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo (BCĐ) 389 quốc gia, năm 2026, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả tiếp tục diễn biến phức tạp, với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi.
Đáng chú ý, nhu cầu tiêu dùng và lưu thông hàng hóa tăng cao vào dịp cuối năm khiến nguy cơ vi phạm gia tăng, từ hàng cấm, hàng giả, hàng kém chất lượng đến hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Vì vậy, Kế hoạch cao điểm lần này đặt yêu cầu huy động đồng bộ các bộ, ngành, địa phương và lực lượng chức năng, chủ động phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Công tác kiểm tra không chỉ tập trung tại các tuyến, địa bàn trọng điểm mà còn mở rộng sang thương mại điện tử, mạng xã hội và các ứng dụng công nghệ số.
Đại tá Trần Đức Đông cho biết, Văn phòng Thường trực sẽ tham mưu thành lập 5 Đoàn kiểm tra của Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, dự kiến kiểm tra tại 15 địa phương; đồng thời, tiếp tục đôn đốc các bộ, ngành, địa phương triển khai kế hoạch; tổng hợp kết quả, tham mưu sơ kết, tổng kết và đề xuất khen thưởng những tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc.
Ngược lại, những tập thể, cá nhân thiếu trách nhiệm, triển khai hình thức, đối phó, để vi phạm nghiêm trọng kéo dài hoặc có hành vi tham nhũng, tiêu cực sẽ bị kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý.
Thông điệp được Đại tá Trần Đức Đông nhấn mạnh về công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả phải được thực hiện thường xuyên, liên tục, không ngừng nghỉ, không có vùng cấm, không có ngoại lệ.
“Các lực lượng cần chủ động nắm tình hình, xây dựng phương án kiểm tra, hậu kiểm, điều tra và xử lý nghiêm; tập trung lực lượng, phương tiện, biện pháp để đánh trúng, đánh đúng đối tượng chủ mưu, cầm đầu, các đường dây, ổ nhóm và tụ điểm phức tạp”, Chánh Văn phòng Thường trực BCĐ 389 quốc gia chia sẻ.
Đặc biệt, trách nhiệm người đứng đầu phải được xác định rõ, nhất là tại những địa bàn để xảy ra tiêu cực, sai phạm nghiêm trọng kéo dài.
Hải quan siết trị giá hàng nhập khẩu, ngăn gian lận thuế
Trong đợt cao điểm, lực lượng Hải quan được xem là có vai trò quan trọng tại các tuyến biên giới, cửa khẩu và địa bàn hoạt động hải quan. Theo đó, lực lượng này phải tăng cường thu thập thông tin, phân tích rủi ro, nhận diện nhóm hàng, đối tượng và tuyến vận chuyển có nguy cơ cao; tập trung kiểm soát hàng cấm, hàng giả, hàng tiêu dùng thiết yếu phục vụ dịp Tết, hàng có thuế suất cao và hàng hóa dễ bị lợi dụng để gian lận thương mại, trốn thuế.
Bbáo cáo mới nhất của Cục Hải quan cho hay, trong tháng 10/2026, lực lượng Hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 1.757 vụ vi phạm với trị giá hàng hóa vi phạm ước tính 2.466,8 tỷ đồng. Trong đó, khởi tố 2 vụ, chuyển nguồn tin, kiến nghị khởi tố 20 vụ.
Lũy kế từ ngày 15/12/2025 đến ngày 14/10/2026, toàn ngành phát hiện, bắt giữ và xử lý 18.825 vụ, trị giá hàng hóa vi phạm ước tính 20.463,6 tỷ đồng.
Trước nguy cơ gian lận gia tăng vào dịp cuối năm, Cục Hải quan yêu cầu các Chi cục Hải quan khu vực tăng cường quản lý trị giá hàng hóa nhập khẩu trước, trong và sau Tết Nguyên đán Đinh Mùi 2027.
Theo đó, một số mặt hàng được tập trung kiểm soát gồm rượu, bia, đồ uống, bánh kẹo, thiết bị điện gia dụng, hàng tiêu dùng, gạch, mỹ phẩm và thực phẩm chức năng.
Đây là những nhóm hàng có nhu cầu tiêu dùng thường tăng cao dịp cuối năm, trong đó một số mặt hàng có thuế suất nhập khẩu cao, chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, tiềm ẩn nguy cơ doanh nghiệp khai thấp giá để giảm số thuế phải nộp.
Cục Hải quan yêu cầu kiểm tra chặt trị giá kê khai, đánh dấu nghi vấn và thực hiện tham vấn đầy đủ đối với hàng hóa có trị giá khai báo thấp hơn mức giá tham chiếu. Các đơn vị không được bỏ lọt hàng hóa có dấu hiệu nghi vấn; đồng thời cập nhật đầy đủ kết quả kiểm tra, tham vấn và xác định trị giá vào hệ thống nghiệp vụ.
Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ yêu cầu toàn ngành Hải quan tiếp tục triển khai các kế hoạch cao điểm, chủ động kiểm soát tuyến, địa bàn và mặt hàng trọng điểm. Đặc biệt, cần tăng cường quản lý rủi ro, kiểm tra sau thông quan đối với dấu hiệu gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và vi phạm chính sách mặt hàng.
“Các đơn vị phối hợp chặt chẽ với lực lượng chức năng, nâng cao hiệu quả sử dụng trang thiết bị kiểm tra, kiểm soát; tăng cường kiểm tra sau thông quan và xử lý nghiêm các vi phạm”, Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ nhấn mạnh.
Đáng chú ý, Cục Hải quan yêu cầu xem xét trách nhiệm cán bộ, công chức không thực hiện đúng quy định trong kiểm tra, tham vấn, xác định trị giá hải quan. Bộ phận nghiệp vụ phải thường xuyên rà soát, kịp thời phát hiện và chấn chỉnh sai sót trong toàn đơn vị.
Cùng với kiểm soát hàng hóa tại cửa khẩu, sự phối hợp giữa Hải quan, Thuế, Công an, Bộ đội Biên phòng và Quản lý thị trường được xác định là yêu cầu quan trọng nhằm phát hiện vi phạm xuyên suốt từ khâu nhập khẩu, vận chuyển đến lưu thông, tiêu thụ. Qua đó, ngăn chặn tình trạng hợp thức hóa hàng nhập lậu, gian lận thuế, đồng thời bảo đảm thu đúng, thu đủ ngân sách nhà nước trong cao điểm cuối năm và dịp Tết.
Kế hoạch cũng nhấn mạnh vai trò của ngành Thuế trong tăng cường quản lý, chống thất thu tại các lĩnh vực rủi ro cao như thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số, hoàn thuế, chuyển giá, trốn thuế và mua bán, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp để hợp thức hóa hàng nhập lậu. Cơ quan Thuế cần chủ động chia sẻ thông tin, phối hợp với các lực lượng chức năng xác minh, xử lý vi phạm, trong đó có hành vi thành lập doanh nghiệp không hoạt động thực tế để trục lợi.
