Từ nhu cầu ở cơ sở đến cơ hội đầu tư
Từ thực tế địa bàn phường Tân Bình, ông Phạm Văn Thi, Bí thư Chi bộ khu phố 18, cho biết cơ hội phát triển kinh tế của đảng viên gắn với hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ ngay tại nơi cư trú. Người có tay nghề, kinh nghiệm quản lý hoặc nguồn lực gia đình có thể tổ chức công việc phù hợp, vừa cải thiện đời sống vừa tạo thêm việc làm.
Điều ông Thi quan tâm là có người muốn kinh doanh nhưng chưa hiểu rõ quyền và trách nhiệm của mình. Khi còn băn khoăn về những việc được làm, thủ tục phải thực hiện, họ khó mạnh dạn đầu tư. Vì vậy, phổ biến chủ trương cần đi vào những câu hỏi cụ thể, giúp đảng viên biết bắt đầu từ đâu và cần tuân thủ yêu cầu nào.
Theo ông Thi, để hỗ trợ phù hợp, chi bộ cần hiểu hoàn cảnh, công việc của từng đảng viên, lắng nghe những điều họ còn vướng. Việc động viên, phân công nhiệm vụ cũng phải tính đến đặc thù công việc, giúp đảng viên vừa phát triển kinh tế vừa tham gia công việc chung.
Quy định số 224-QĐ/TW về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh đã xác định quyền và giới hạn theo từng nhóm đối tượng. Đảng viên ngoài khu vực công được tham gia các hoạt động đầu tư, kinh doanh mà pháp luật không cấm, không phải xin chấp thuận của tổ chức Đảng; đồng thời phải thực hiện các yêu cầu về trách nhiệm, kiểm soát xung đột lợi ích. Đây là cơ sở để chi bộ hướng dẫn thống nhất, tránh phát sinh thêm thủ tục.
Từ khu dân cư đến khu chế xuất, khu công nghiệp, cơ hội còn mở ra với những đảng viên đã có nhiều năm làm việc trong nhà máy. Ông Trương Văn Phong, Phó Trưởng ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp TP Hồ Chí Minh, cho rằng kiến thức chuyên môn, tay nghề và kinh nghiệm thực tiễn của lực lượng này là nguồn lực cần được phát huy.
Theo ông Phong, nhiều đảng viên trong các khu chế xuất, khu công nghiệp là kỹ sư, cán bộ quản lý, người lao động có trình độ, tay nghề cao. Quá trình làm việc giúp họ am hiểu quy trình sản xuất, tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu của chuỗi cung ứng, nhất là tại doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Những kinh nghiệm ấy có thể trở thành nền tảng để khởi nghiệp, cung cấp linh kiện, dịch vụ kỹ thuật hoặc hỗ trợ sản xuất.
Thị trường cũng đang có nhu cầu về cơ khí chính xác, khuôn mẫu, bao bì, bảo trì thiết bị, tự động hóa và giải pháp chuyển đổi số. Người từng trực tiếp làm việc trong nhà máy có lợi thế hiểu khách hàng cần gì, sản phẩm phải đạt tiêu chuẩn nào để lựa chọn lĩnh vực phù hợp với năng lực.
Ông Phong nhận định, nếu được phát huy đúng hướng, lực lượng này có thể góp phần hình thành doanh nghiệp mới, phát triển công nghiệp hỗ trợ và nâng tỷ lệ nội địa hóa. Các doanh nghiệp cung ứng, dịch vụ phát triển cũng tạo thêm việc làm có tay nghề tại địa phương. Tuy nhiên, từ kinh nghiệm chuyên môn đến tổ chức kinh doanh còn cần thông tin và những kết nối phù hợp.
Ban Quản lý xác định đảng viên có nhu cầu đầu tư, kinh doanh được hướng dẫn thủ tục, tiếp cận chính sách bình đẳng như mọi nhà đầu tư. Đơn vị sẽ phối hợp với cấp ủy địa phương có khu chế xuất, khu công nghiệp để phổ biến quy định, làm rõ quyền và nghĩa vụ của từng nhóm đảng viên.
Thông tin về quy hoạch, quỹ đất, nhà xưởng cho thuê, ngành nghề ưu tiên và thủ tục hành chính được công khai để người có nhu cầu chủ động tìm hiểu. Cùng với hướng dẫn tiếp cận chính sách hỗ trợ, Ban Quản lý phát huy vai trò cầu nối của hiệp hội, đoàn thể, kết nối với doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp đầu chuỗi. Qua đó, người có ý tưởng đầu tư hiểu rõ hơn yêu cầu sản xuất, tiêu chuẩn sản phẩm và khả năng tìm kiếm khách hàng.
Hỗ trợ đúng việc, giải quyết theo trách nhiệm
Khi nhu cầu đầu tư hình thành, việc hỗ trợ cần được tiếp nối bằng quá trình hướng dẫn và xử lý vướng mắc. Theo ông Phong, Ban Quản lý sẽ phối hợp với các sở, ngành, địa phương tiếp nhận kiến nghị qua đối thoại định kỳ, cơ chế “một cửa, tại chỗ” và quá trình theo dõi dự án.
Doanh nghiệp do đảng viên thành lập được giải quyết theo cùng quy trình, thời hạn áp dụng với các doanh nghiệp khác. Việc tiếp cận đất đai, nhà xưởng và chính sách hỗ trợ dựa trên tiêu chí chung; tư cách đảng viên không trở thành điều kiện để được ưu tiên hồ sơ hay nguồn lực.
Trong quá trình thực hiện, Ban Quản lý sẽ rà soát những vị trí liên quan đến đầu tư, đất đai, xây dựng, môi trường; phối hợp kiểm tra, giám sát, nhất là đối với đảng viên trong khu vực công. Khi xuất hiện xung đột lợi ích, người có liên quan phải kịp thời báo cáo và không tham gia giải quyết công việc liên quan theo quy định.
Ở khu dân cư, việc đồng hành lại gắn với những công việc gần gũi hằng ngày. Ông Phạm Văn Thi cho rằng, đảng viên kinh doanh cần thực hiện nghĩa vụ thuế, giữ vệ sinh môi trường, bảo đảm an toàn phòng cháy chữa cháy và tôn trọng quyền lợi của người xung quanh. Cách ứng xử trong sản xuất, kinh doanh là cơ sở để người dân nhìn nhận uy tín của đảng viên.
Khi có phản ánh, chi bộ cần tiếp nhận khách quan, tìm hiểu đầy đủ trước khi đánh giá. Theo ông Thi, khó khăn hay rủi ro kinh doanh phải được phân biệt với hành vi vi phạm. Giám sát cần giúp phòng ngừa sai phạm, bảo vệ uy tín của tổ chức, cá nhân và tạo sự yên tâm cho người làm ăn đúng pháp luật.
PGS. Tiến sĩ Lê Quốc Lý, nguyên Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, nhận định khuyến khích đảng viên làm kinh tế là bước chuyển quan trọng để phát huy năng lực, sức sáng tạo và tinh thần khởi nghiệp. Được tạo điều kiện phù hợp, đội ngũ này có thể đóng góp thêm nguồn lực cho phát triển kinh tế tư nhân.
Theo ông, sự tiên phong cần thể hiện qua hiệu quả kinh doanh, việc làm được tạo ra và cách chăm lo người lao động. Đảng viên phải tuân thủ pháp luật, không lợi dụng quan hệ, vị trí hoặc ảnh hưởng cá nhân để hình thành lợi ích nhóm, tạo ưu thế không chính đáng.
Tại TP Hồ Chí Minh, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang nhấn mạnh định hướng tạo điều kiện thông thoáng cho người dân, doanh nghiệp và đảng viên tham gia làm kinh tế, thúc đẩy sản xuất hàng hóa có giá trị thực chất. Thành phố đồng thời chú trọng hỗ trợ doanh nghiệp trong nước nâng năng suất, cải tiến công nghệ và tăng khả năng cạnh tranh quốc tế.
Theo ông Trần Lưu Quang, các chương trình hỗ trợ cần được kết nối với nhu cầu thực tế. Đảng viên có nhu cầu kinh doanh phải được tiếp cận thông tin, đào tạo và tư vấn theo những điều kiện công khai, bình đẳng. Cấp ủy nắm bắt khó khăn, chuyển kiến nghị đến đúng địa chỉ; cơ quan chuyên môn hướng dẫn, giải quyết theo chức năng.
Ông cho rằng, vai trò lãnh đạo của Đảng cần thể hiện bằng những chuyển biến cụ thể: người có năng lực được tạo điều kiện đầu tư, doanh nghiệp được hỗ trợ nâng sức cạnh tranh, nguồn lực hợp pháp được phát huy cùng với việc giữ vững kỷ cương. Đó cũng là yêu cầu đặt ra với từng cấp ủy, cơ quan khi đưa chủ trương khuyến khích đảng viên làm kinh tế vào cuộc sống.
Khi đảng viên tham gia phát triển kinh tế, tổ chức đảng cần vừa khuyến khích sáng tạo, vừa giữ vững nguyên tắc. Việc hướng dẫn phải phù hợp từng đối tượng, làm rõ các điều kiện gắn với vị trí công tác, trách nhiệm quản lý và nguy cơ xung đột lợi ích.
Theo ông Phong, tháo gỡ khó khăn phải gắn với quy trình minh bạch. Ban Quản lý sẽ phối hợp với các sở, ngành và địa phương tiếp nhận kiến nghị thông qua đối thoại định kỳ, cơ chế “một cửa, tại chỗ” và quá trình theo dõi dự án. Doanh nghiệp do đảng viên thành lập được xử lý vướng mắc theo cùng quy trình, thời hạn áp dụng đối với các doanh nghiệp khác.
Bài cuối: Cần gắn với liêm chính và trách nhiệm
