Theo truyền thông Mỹ, tuần trước, ngay cả Meta cũng báo cáo dòng tiền tự do âm 2,1 tỷ USD khi chi tiêu cho các trung tâm dữ liệu và chip tăng vọt. Trong bối cảnh các nhà đầu tư đặt câu hỏi liệu khoản đầu tư vào AI có tạo ra đủ doanh thu để bù đắp chi phí hay không, người giàu nhất thế giới đã đưa ra dự báo ảm đạm: Hàng trăm công ty nhỏ hơn, vốn đóng vai trò quan trọng trong quá trình xây dựng cơ sở hạ tầng AI, có thể không tồn tại được.
Ngày 25/10, trong một bài đăng trên mạng xã hội X, tỷ phú Elon Musk cảnh báo hơn 200 công ty điện toán đám mây chuyên biệt phục vụ AI (neocloud) có thể đối mặt với làn sóng hợp nhất và nguy cơ “chết như cá bảy màu”, do các bên cho vay không muốn cấp vốn cho những doanh nghiệp hoàn toàn phụ thuộc vào nhu cầu AI.
Ông Musk viết: “Thị trường nợ gần như đã hoàn toàn đóng cửa đối với những công ty không có nguồn doanh thu đáng kể nào ngoài nguồn thu từ các trung tâm dữ liệu AI”. Ông cho biết SpaceX không nằm trong nhóm có nguy cơ bị đào thải này vì công ty đã hoàn tất huy động 40 tỷ USD vốn vay và có Starlink tạo ra nguồn doanh thu không phụ thuộc vào AI.
Các công ty neocloud vay nợ nhiều để mua chip đắt tiền của Nvidia và xây dựng các trung tâm dữ liệu, sau đó cho các nhà phát triển mô hình AI thuê năng lực tính toán. Trong khi các tập đoàn điện toán đám mây quy mô lớn như Google và Meta có những nguồn doanh thu khác để hỗ trợ chi tiêu cho AI, thì các công ty neocloud lại phụ thuộc vào nhu cầu sử dụng năng lực tính toán. Do đó, nếu chi phí vay tăng hoặc khách hàng cắt giảm chi tiêu, các công ty này sẽ gặp khó khăn trong trả nợ.
CoreWeave, một trong những công ty neocloud lớn nhất, là ví dụ điển hình cho áp lực tài chính này. Một mặt, giá trị các hợp đồng đã ký nhưng chưa ghi nhận doanh thu của công ty này đạt 104 tỷ USD vào cuối quý II, với các cam kết mới trị giá 25 tỷ USD được bổ sung vào đầu quý III. Mặt khác, báo cáo tài chính quý gần nhất cho thấy tổng dư nợ của công ty này vào cuối tháng 6 lên tới 35,6 tỷ USD, trong khi tiền và các khoản tương đương tiền chỉ đạt 5,5 tỷ USD. Tháng trước, CoreWeave tiếp tục vay thêm 4,2 tỷ USD.
Những lo ngại về khả năng quản lý nợ của CoreWeave đã đẩy chi phí bảo hiểm rủi ro vỡ nợ của công ty này lên mức cao kỷ lục trong tuần trước. Các hợp đồng hoán đổi rủi ro tín dụng cho thấy thị trường đánh giá xác suất công ty này vỡ nợ trong 5 năm tới ở mức trên 60%.
Đây là mối lo ngại đối với toàn ngành. Ngày 14/10, các nhà phân tích tại công ty nghiên cứu Gartner dự báo áp lực chi phí và việc thiếu mô hình kinh doanh khác biệt sẽ buộc 80% các công ty neocloud ngừng hoạt động vào năm 2030. Các chủ sở hữu trung tâm dữ liệu cần tạo ra doanh thu 8.600 tỷ USD để trang trải chi phí tài chính và đầu tư vốn, trong khi dự báo doanh thu từ AI dành cho doanh nghiệp và người tiêu dùng gắn với các trung tâm dữ liệu này chỉ đạt 3.600 tỷ USD.
Thị trường tài chính có thể là một yếu tố hạn chế khác. Ông Torsten Slok, nhà kinh tế trưởng của công ty Apollo Global Management, bình luận rằng đang xảy ra tình trạng thiếu vốn dành cho cơ sở hạ tầng AI do lĩnh vực này phải cạnh tranh nguồn vốn với hoạt động vay nợ và bù đắp thâm hụt ngân sách của các chính phủ.
Trong khi đó, các tập đoàn điện toán đám mây quy mô lớn đang huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu và cổ phiếu, đồng thời lên kế hoạch huy động thêm trong tương lai. Khi những doanh nghiệp lớn nhất thu hút phần lớn nguồn vốn sẵn có, ngày càng xuất hiện nhiều nghi ngờ về việc liệu các doanh nghiệp nhỏ hơn như những công ty neocloud có còn đủ vốn để tiếp tục hoạt động hay không.
Tuy nhiên, CoreWeave cho rằng các bên cho vay không đánh đồng tất cả các nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây AI.
Người phát ngôn của CoreWeave nói: “Thị trường điện toán đám mây AI không phải là một khối đồng nhất. Các bên cho vay phân biệt giữa năng lực tính toán mang tính đầu cơ và những doanh nghiệp có công nghệ khác biệt, khách hàng đủ uy tín về tín dụng, doanh thu theo hợp đồng và thành tích cung cấp dịch vụ đã được chứng minh. CoreWeave hiện đã là doanh nghiệp dẫn đầu thị trường, hoạt động ở quy mô lớn, sở hữu công nghệ và chuyên môn mà các công ty AI hàng đầu thế giới phụ thuộc vào. Những thế mạnh đó là nền tảng cho các cơ hội huy động vốn phục vụ tăng trưởng”.
