Công ty khởi nghiệp Moonshot AI của Trung Quốc vừa ra mắt mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mã nguồn mở Kimi K3, được đánh giá có hiệu năng tiệm cận các mô hình tiên tiến của Mỹ. Động thái này làm dấy lên lo ngại rằng khoảng cách giữa hai cường quốc AI đang thu hẹp nhanh hơn dự kiến.
Theo báo Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng, cuộc cạnh tranh giành vị thế dẫn đầu trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) giữa Trung Quốc và Mỹ bước sang giai đoạn mới khi công ty khởi nghiệp Moonshot AI của Trung Quốc ngày 17/7 công bố mô hình AI mới mang tên Kimi K3, được cho là đã thu hẹp đáng kể khoảng cách với các đối thủ hàng đầu của Mỹ.
Theo Moonshot AI, Kimi K3 là mô hình AI mã nguồn mở lớn nhất thế giới hiện nay, cho phép người dùng tự do sử dụng, chỉnh sửa và phát triển. Công ty khẳng định mô hình này đạt hiệu năng tương đương các sản phẩm tiên tiến của OpenAI và Anthropic trong một số tác vụ quan trọng.
Việc ra mắt Kimi K3 diễn ra đúng thời điểm Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình phát biểu tại Hội nghị Trí tuệ nhân tạo Thế giới (WAIC) ở Thượng Hải, trong đó kêu gọi tăng cường hợp tác quốc tế và thúc đẩy phát triển AI theo hướng mở.
"Phát triển AI không nên là màn trình diễn đơn độc của một quốc gia, mà phải là bản giao hưởng của hợp tác quốc tế", ông Tập nhấn mạnh, đồng thời khẳng định Trung Quốc sẵn sàng hợp tác với các bên để nắm bắt cơ hội từ AI.
Thông tin này lập tức tác động đến thị trường tài chính. Chỉ số Nasdaq giảm khoảng 1% trong phiên 17/7 khi giới đầu tư bán ra cổ phiếu của các hãng sản xuất chip phục vụ AI như Nvidia và Intel.
Sự kiện mới nhất phản ánh rõ tính chất địa chính trị ngày càng gay gắt của cuộc đua AI giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần khẳng định việc duy trì ưu thế về AI là yêu cầu chiến lược nhằm bảo đảm sức mạnh kinh tế và an ninh quốc gia.
Trong những năm gần đây, Washington đã áp đặt nhiều biện pháp kiểm soát xuất khẩu nhằm hạn chế Trung Quốc tiếp cận các chip tiên tiến phục vụ huấn luyện mô hình AI.
Tuy nhiên, trong khoảng 18 tháng qua, nhiều doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc liên tục tung ra các mô hình AI mã nguồn mở với hiệu năng ngày càng tiệm cận các đối thủ Mỹ, đồng thời yêu cầu ít tài nguyên tính toán hơn. Nhờ chi phí thấp và khả năng tiếp cận rộng rãi, các mô hình này ngày càng được cộng đồng phát triển phần mềm trên thế giới lựa chọn.
Theo kết quả đánh giá của công ty độc lập Vals AI, Kimi K3 có hiệu năng chỉ đứng sau mô hình Fable 5 của Anthropic, đồng thời vượt qua GPT-5.6 Sol của OpenAI trong một số tiêu chí thử nghiệm.
Ông Graham Webster, chuyên gia nghiên cứu hệ sinh thái AI mã nguồn mở Trung Quốc tại Đại học Stanford, cho rằng khoảng cách công nghệ giữa Trung Quốc và Mỹ hiện chỉ còn khoảng sáu tháng.
"Nhiều người đưa ra các ước tính khác nhau, nhưng phần lớn đều cho rằng Trung Quốc chỉ chậm hơn Mỹ khoảng sáu tháng. Đó không phải là khoảng cách quá lớn", ông nhận định.
Theo các chuyên gia, việc các mô hình AI Trung Quốc ngày càng mạnh lên đang đặt ra nhiều câu hỏi về chiến lược đầu tư khổng lồ của các tập đoàn công nghệ Mỹ vào trung tâm dữ liệu và năng lực tính toán, đồng thời làm gia tăng áp lực đối với các nhà quản lý trong việc kiểm soát công nghệ AI tiên tiến.
Moonshot AI được thành lập tại Bắc Kinh năm 2023 và nhanh chóng trở thành một trong những công ty AI phát triển nhanh nhất Trung Quốc. Tháng 5 vừa qua, công ty huy động được 2 tỷ USD trong vòng gọi vốn có sự tham gia của China Mobile và Meituan. Dù vậy, con số này vẫn còn khá khiêm tốn so với khoản huy động 65 tỷ USD của Anthropic trong cùng tháng.
Moonshot cho biết sẽ công bố đầy đủ các thông số kỹ thuật của Kimi K3 vào cuối tháng này. Trong khi đó, các chuyên gia nhận định những tiến bộ của các doanh nghiệp AI Trung Quốc không chỉ đến từ việc học hỏi các mô hình hiện có, mà còn phản ánh năng lực đổi mới thực sự trong bối cảnh nước này phải hoạt động dưới các hạn chế về chip và năng lực tính toán do Mỹ áp đặt.
