Theo báo Bưu điện Hoa Nam buổi sáng (SCMP) ngày 11/6, trong thời gian diễn ra kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia năm 2026, các công ty điện lực tại Trung Quốc đã triển khai nhiều loại robot để giám sát và kiểm tra lưới điện, nhằm bảo đảm nguồn cung ổn định cho hàng triệu thí sinh trên cả nước.
Tại thành phố Côn Minh, thủ phủ tỉnh Vân Nam, robot hình rắn đã được đưa vào kiểm tra các tuyến đường dây điện phân phối phục vụ những điểm thi nằm gần khu vực hạn chế bay quanh sân bay. Theo đơn vị vận hành, các robot này đã kiểm tra hơn 130 km đường dây và đạt hiệu quả cao hơn khoảng ba lần so với phương pháp kiểm tra thủ công.
Robot được thiết kế với thân nhiều khớp nối linh hoạt, mô phỏng chuyển động của loài rắn để có thể bò dọc theo đường dây điện và vượt qua các chướng ngại vật như bộ cách điện. Phần đầu được trang bị camera và cảm biến giúp phát hiện các nguy cơ như dây dẫn hư hỏng, thiết bị xuống cấp hoặc nhiệt độ bất thường. Trong khi đó, phần đuôi tích hợp thiết bị thu năng lượng không tiếp xúc, cho phép robot lấy điện trực tiếp từ đường dây đang kiểm tra.
Theo các kỹ sư của ngành điện địa phương, thiết kế này giúp robot tiếp cận những vị trí khó quan sát, vốn thường trở thành "điểm mù" đối với nhân viên kỹ thuật hoặc UAV.
Việc đưa robot vào vận hành xuất phát từ những hạn chế của các phương pháp kiểm tra truyền thống. Công tác kiểm tra thủ công thường đòi hỏi nhiều nhân lực, tiềm ẩn rủi ro về an toàn và gặp khó khăn tại những khu vực địa hình phức tạp. Trong khi đó, UAV dù đã được sử dụng rộng rãi nhưng vẫn chịu ảnh hưởng bởi thời lượng pin, điều kiện thời tiết và nhiễu điện từ phát sinh từ các đường dây điện cao thế.
Không chỉ sử dụng robot hình rắn, Cục Cung cấp điện Côn Minh còn triển khai robot chó, UAV và hệ thống camera giám sát để theo dõi tình trạng vận hành của lưới điện theo thời gian thực trong suốt kỳ thi.
Robot chó được sử dụng tại các môi trường điện áp cao hoặc những vị trí khó tiếp cận đối với con người. Kết hợp với dữ liệu từ UAV và camera giám sát, các thiết bị này giúp đơn vị vận hành phát hiện sớm nguy cơ sự cố và xử lý kịp thời nhằm bảo đảm nguồn điện ổn định cho các điểm thi.
Câu chuyện tại Côn Minh phản ánh xu hướng ứng dụng ngày càng rộng rãi của robot trong vận hành hạ tầng tại Trung Quốc. Bên cạnh lĩnh vực sản xuất công nghiệp, các doanh nghiệp và cơ quan quản lý nước này đang mở rộng việc sử dụng robot trong nhiều lĩnh vực như điện lực, logistics, giao thông và quản lý đô thị.
Trong ngành điện, việc kết hợp robot, trí tuệ nhân tạo và các hệ thống giám sát từ xa được kỳ vọng sẽ giúp giảm chi phí vận hành, nâng cao độ an toàn cho người lao động và tăng khả năng phát hiện sớm các sự cố trên lưới điện.
Những thử nghiệm như tại Côn Minh cho thấy robot đang dần chuyển từ vai trò hỗ trợ sang trở thành một phần trong hoạt động vận hành hạ tầng thiết yếu của Trung Quốc.
