Hội nghị quy tụ hơn 600 thanh niên đến từ nhiều quốc gia để thảo luận về cách khai thác AI phục vụ các Mục tiêu Phát triển bền vững (SDGs), đồng thời đề xuất các nguyên tắc quản trị công nghệ lấy con người làm trung tâm.
Toàn cảnh hội nghị tại trụ sở LHQ ở New York (Mỹ). Ảnh: TTXVN phát
Theo phóng viên TTXVN tại New York, sự kiện này được tổ chức nhân Ngày Quốc tế Thanh niên và trong bối cảnh AI đang phát triển nhanh chóng, mở ra những cơ hội mới về giáo dục, y tế, năng suất lao động và tiếp cận thông tin, song cũng làm dấy lên quan ngại về bất bình đẳng, quyền riêng tư, việc làm và sự chênh lệch về năng lực công nghệ giữa các nước. Trong khuôn khổ hội nghị, đại diện của thanh niên các nước đã thảo luận các giải pháp nhằm bảo đảm tiếng nói của giới trẻ được phản ánh thực chất trong quá trình hoạch định chính sách và thiết lập khuôn khổ quản trị AI. Một tuyên bố về chính sách và quản trị AI do thanh niên xây dựng đã được soạn thảo, với mục tiêu đưa các đề xuất của giới trẻ vào những cuộc thảo luận rộng hơn trong khuôn khổ LHQ.
Phát biểu tại hội nghị, Trợ lý Tổng Thư ký LHQ phụ trách các vấn đề thanh niên Felipe Paullier nhấn mạnh thanh niên là nhóm có trải nghiệm lâu nhất cùng các cơ hội và rủi ro do AI mang lại. Theo ông, giới trẻ không nên chỉ được tham vấn ở giai đoạn cuối của quá trình xây dựng chính sách, mà cần tham gia ngay từ đầu vào việc xác định những nguyên tắc, ưu tiên và cơ chế quản lý công nghệ. Các đại biểu cho rằng quản trị AI không chỉ là vấn đề kỹ thuật. Việc quyết định người sở hữu dữ liệu, phát triển các mô hình AI, có khả năng tiếp cận hạ tầng tính toán và được hưởng lợi từ công nghệ sẽ tác động trực tiếp đến quyền lực, cơ hội phát triển, phẩm giá con người và tương lai của các cộng đồng.
Một trong những vấn đề trọng tâm được thảo luận tại hội nghị này là nguy cơ khoảng cách số và khoảng cách AI tiếp tục nới rộng giữa các nước phát triển và đang phát triển. Nhiều quốc gia có thu nhập thấp và trung bình vẫn đối mặt với tình trạng thiếu hạ tầng số, năng lực tính toán, dữ liệu chất lượng, nguồn lực tài chính cũng như nhân lực có kỹ năng. Trong khi đó, hoạt động phát triển AI hiện tập trung chủ yếu tại một số ít doanh nghiệp công nghệ lớn và các nền kinh tế có thu nhập cao. Các ý kiến tại hội nghị nhấn mạnh AI cần góp phần thúc đẩy, thay vì làm suy yếu, việc thực hiện SDGs.
Công nghệ này có thể hỗ trợ phân tích dữ liệu phục vụ ứng phó với biến đổi khí hậu, cải thiện tiếp cận giáo dục, tăng hiệu quả cung ứng dịch vụ công và hỗ trợ các nhóm yếu thế. Tuy nhiên, để đạt được những lợi ích này, các nước cần có chính sách bảo đảm tính minh bạch, an toàn, công bằng và trách nhiệm giải trình trong quá trình phát triển, triển khai AI.
Hội nghị trên diễn ra cùng thời điểm Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) công bố báo cáo mới, cho biết triển vọng việc làm của thanh niên toàn cầu đang trở nên khó khăn hơn trong kỷ nguyên AI phát triển như vũ bão. Sau khi giảm xuống mức thấp nhất trong 2 thập kỷ vào năm 2023, tỷ lệ thất nghiệp thanh niên toàn cầu đã tăng lên 12,4% trong năm 2025, tương đương khoảng 67 triệu người thất nghiệp.
ILO cũng ước tính 6,1% số việc làm của những người từ 15-29 tuổi thuộc nhóm nghề có mức độ chịu tác động cao từ những thay đổi liên quan tới AI, chủ yếu là công việc hành chính và văn phòng. Thực tế này làm nổi bật yêu cầu đầu tư vào giáo dục, đào tạo kỹ năng mới, dịch vụ việc làm và các chính sách an sinh phù hợp nhằm giúp thanh niên thích ứng với thị trường lao động đang biến đổi nhanh chóng.
Thông qua hội nghị, LHQ khẳng định thanh niên không chỉ là đối tượng chịu ảnh hưởng do cuộc cách mạng AI, mà cần được nhìn nhận là đối tác và chủ thể tích cực trong việc định hình một tương lai công nghệ bao trùm, công bằng và bền vững.