Nhóm các nhà khoa học quốc tế đã phân tích dữ liệu từ hơn 15.000 cuộc khảo sát về các rạn san hô trên khắp thế giới trong giai đoạn từ năm 2014 đến năm 2017. Họ kết hợp dữ liệu này với các phép đo căng thẳng nhiệt dựa trên vệ tinh và sử dụng mô hình thống kê để ước tính mức độ tẩy trắng san hô xảy ra trên toàn thế giới.
Phân tích cho thấy 51% rạn san hô toàn cầu phải hứng chịu tình trạng tẩy trắng ở mức trung bình trở lên, trong khi 15% ghi nhận mức độ chết hàng loạt đáng kể trong giai đoạn ba năm được gọi là “Sự kiện tẩy trắng toàn cầu lần thứ ba”.
Nhà khoa học Sean Connolly tại Viện Nghiên cứu Nhiệt đới Smithsonian (Panama), một trong những tác giả của nghiên cứu, lưu ý: “Đây là sự kiện tẩy trắng san hô nghiêm trọng và lan rộng nhất từng được ghi nhận. Tuy nhiên, các rạn san hô hiện đang đối mặt với sự kiện tẩy trắng lần thứ tư còn nghiêm trọng hơn, bắt đầu từ đầu năm 2023”.
San hô là loài động vật biển không xương sống, tồn tại dưới dạng các thể polyp nhỏ giống hải quỳ. San hô có mối quan hệ cộng sinh với tảo, theo đó tảo có được nơi trú ẩn từ san hô, trong khi san hô chiếm lấy một phần năng lượng mà tảo khai thác từ ánh nắng Mặt Trời thông qua quá trình quang hợp. Khi nhiệt độ đại dương quá cao, san hô sẽ đẩy tảo ra ngoài và chuyển sang màu trắng, một hiện tượng được gọi là "tẩy trắng" khiến chúng dễ mắc bệnh và có nguy cơ chết dần.
San hô bị tẩy trắng sẽ không thể phục hồi và cuối cùng sẽ chết vì thiếu chất dinh dưỡng, trừ khi nhiệt độ đại dương trở lại mức có thể chịu đựng được.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Communications có đoạn: “Tác động của hiện tượng nóng lên toàn cầu đối với các rạn san hô đang tăng tốc, và gần như chắc chắn rằng sự nóng lên liên tục sẽ gây ra suy thoái trên diện rộng, không thể đảo ngược, đối với các hệ sinh thái thiết yếu này”.
Hai sự kiện tẩy trắng san hô toàn cầu trước đó, vào năm 1998 và 2010, đều kéo dài một năm. Nghiên cứu nhấn mạnh giai đoạn 2014 - 2017 là lần đầu tiên ghi nhận sự kiện tẩy trắng san hô toàn cầu kéo dài hơn một năm. Tình trạng đại dương tăng nhiệt độ đang làm tăng tần suất, phạm vi và mức độ nghiêm trọng của hiện tượng tẩy trắng và chết san hô nhiệt đới.
Giáo sư Scott Heron tại Đại học James Cook (Australia) quan ngại rằng các rạn san hô đang không có đủ thời gian để phục hồi đúng cách trước khi sự kiện tẩy trắng tiếp theo xảy ra.
Các nhà khoa học toàn cầu cho rằng hầu hết các rạn san hô sẽ chết nếu nhiệt độ toàn cầu tăng 1,5 độ C so với mức trước thời kỳ công nghiệp. Cơ quan giám sát khí hậu châu Âu Copernicus nhận định năm 2024 còn là năm dương lịch đầu tiên có nền nhiệt trung bình cao hơn 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp (từ năm 1850-1900) khi nhân loại bắt đầu sử dụng lượng lớn nhiên liệu hóa thạch.
