Ngày 31/8, Israel và Hy Lạp đã ký thỏa thuận quốc phòng trị giá 3 tỷ euro (tương đương 3,5 tỷ USD) sau 3 năm đàm phán nhằm xây dựng mạng lưới phòng không và phòng thủ tên lửa nhiều tầng mang tên “Lá chắn Achilles”.
Tổng Vụ trưởng Bộ Quốc phòng Israel, Thiếu tướng Amir Baram và người đồng cấp Hy Lạp, Ioannis Bouras, ký kết thỏa thuận xuất khẩu quốc phòng trị giá khoảng 3 tỷ euro trong buổi lễ được tổ chức tại trụ sở Bộ Quốc phòng Israel. Ảnh: TTXVN phát
Theo phóng viên TTXVN tại Tel Aviv, chương trình sẽ lần đầu tiên cung cấp cho Hy Lạp một mạng lưới phòng thủ tích hợp, kết nối các hệ thống phát hiện, chỉ huy và đánh chặn để đối phó với nhiều loại mục tiêu, từ thiết bị bay không người lái (UAV), máy bay đến tên lửa đạn đạo. Phần lớn giá trị hợp đồng dự kiến thuộc về Tập đoàn Hệ thống Phòng thủ Tiên tiến Rafael của Israel, với hệ thống David’s Sling dùng để đánh chặn rocket hạng nặng và tên lửa đạn đạo, cùng với hệ thống phòng không cơ động SPYDER có khả năng đối phó với máy bay và UAV. Trong khi đó, Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Israel (IAI) sẽ cung cấp hệ thống Barak MX đánh chặn nhiều loại mục tiêu trên không.
Một thành phần quan trọng khác là trung tâm chỉ huy và kiểm soát cấp quốc gia, có nhiệm vụ kết nối các cảm biến và hệ thống đánh chặn khác nhau. Trung tâm này sẽ tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích dữ liệu, phân loại mối đe dọa và đề xuất phương án đánh chặn phù hợp. Mục tiêu nhằm lựa chọn loại vũ khí tương xứng với từng mối đe dọa và tránh sử dụng các tên lửa đánh chặn đắt tiền đối với những UAV giá rẻ.
“Lá chắn Achilles” sẽ kết hợp các hệ thống của Israel với những năng lực phòng không hiện có của Hy Lạp, trong đó có Patriot, qua đó hình thành cấu trúc phòng thủ nhiều tầng thống nhất. Một số khẩu đội SPYDER dự kiến được triển khai trên các đảo của Hy Lạp.
Chương trình được lên kế hoạch hoàn thành trong khoảng 35 tháng và sẽ được bàn giao theo từng giai đoạn.
Ngoài ra, hai bên ký thêm thỏa thuận trị giá 26 triệu euro về hệ thống chống thiết bị bay không người lái Drone Dome của Rafael. Israel cũng sẽ mở rộng hợp tác công nghiệp quốc phòng với Hy Lạp, bao gồm chuyển giao kiến thức và công nghệ cho ngành công nghiệp nước này. Khoảng 12 doanh nghiệp Hy Lạp dự kiến tham gia chương trình với tổng giá trị hơn 700 triệu euro, tương đương ít nhất 25% giá trị dự án. Các cuộc đàm phán cũng đề cập quyền tiếp cận mã nguồn của phần mềm vận hành mạng lưới nhằm tăng khả năng tự chủ của Hy Lạp trong bảo trì, điều chỉnh và nâng cấp hệ thống.
Thương vụ đánh dấu bước phát triển mới trong quan hệ quốc phòng Israel-Hy Lạp. Những năm gần đây Athens đã mua nhiều hệ thống vũ khí của Israel, đồng thời hai nước duy trì trung tâm huấn luyện không quân, tập trận chung và hợp tác trong các lĩnh vực phòng thủ UAV và an ninh mạng. Hy Lạp đang triển khai chương trình hiện đại hóa quân đội trị giá khoảng 28 tỷ euro tới năm 2036 trong bối cảnh môi trường an ninh tại Đông Địa Trung Hải ngày càng phức tạp. Trong khi đó, đây là lần đầu tiên Israel cung cấp cho quốc gia khác một hệ thống phòng thủ hoàn chỉnh trước nhiều loại mối đe dọa, trong đó có tên lửa đạn đạo và thiết bị bay không người lái. Việc xây dựng “Lá chắn Achilles” được kỳ vọng đưa Israel trở thành một trong những đối tác chủ chốt trong quá trình hiện đại hóa hệ thống phòng không Hy Lạp, đồng thời tiếp tục củng cố vị thế của công nghiệp quốc phòng Israel trên thị trường châu Âu.