Hướng đi mới cho y học từ ca ghép gan lợn chỉnh sửa gene đầu tiên trên người sống

Các bác sĩ phẫu thuật Trung Quốc đã thực hiện thành công ca ghép gan lợn chỉnh sửa gene đầu tiên trên một bệnh nhân sống, đánh dấu bước tiến lớn của y học trong nỗ lực giải quyết tình trạng thiếu hụt nguồn tạng hiến.

Theo tạp chí Journal of Hepatology, ca phẫu thuật do ê kíp Bệnh viện trực thuộc thứ nhất Đại học Y An Huy (Anhui) tiến hành, với gan hiến được phát triển bởi các nhà khoa học Đại học Nông nghiệp Vân Nam (Yunnan). Con lợn hiến tạng đã được sàng lọc kỹ mầm bệnh và chỉnh sửa 10 gene - trong đó 3 gene gây phản ứng đào thải nhanh bị loại bỏ, còn 7 gene người được thêm vào nhằm cải thiện khả năng tương thích miễn dịch và ngăn ngừa đông máu.

Ca mổ được tiến hành ngày 17/5/2024 cho một bệnh nhân 71 tuổi có khối u gan lớn không thể phẫu thuật. Gan lợn được ghép theo hình thức “bổ trợ”, tức là hoạt động song song với gan thật của bệnh nhân.

Trong 31 ngày đầu sau phẫu thuật, bệnh nhân không xuất hiện dấu hiệu đào thải cấp và gan lợn hoạt động hiệu quả. Tuy nhiên, đến ngày thứ 38, bệnh nhân gặp biến chứng đông máu vi mạch trong gan ghép, buộc các bác sĩ phải cắt bỏ phần gan lợn. Sau đó, bệnh nhân bị xuất huyết tiêu hóa và qua đời vào ngày thứ 171 sau phẫu thuật.

Dù bệnh nhân không qua khỏi, các chuyên gia đánh giá ca ghép đã chứng minh tính khả thi của việc sử dụng gan lợn chỉnh sửa gene hỗ trợ người bệnh trong thời gian dài, mở ra triển vọng phát triển cấy ghép dị loài (xenotransplantation) như một liệu pháp “cầu nối” trước khi tìm được tạng người phù hợp.

Bài tổng quan trên Journal of Hepatology nhận định, thành công này chưa thể ứng dụng rộng rãi, nhưng đã thiết lập bằng chứng lâm sàng quan trọng rằng gan lợn có thể hoạt động trong cơ thể người.

Linh Tô (TTXVN)

Dành cho bạn

Hướng tới nền y tế chất lượng cao, chuyên sâu, hiện đại

Hướng tới nền y tế chất lượng cao, chuyên sâu, hiện đại

Để xây dựng một hệ thống y tế chuyên sâu, hiện đại, giúp người dân thụ hưởng dịch vụ chất lượng cao đòi hỏi ngành y tế các địa phương phải chủ động đổi mới, nâng cao năng lực toàn diện. Các cơ sở khám, chữa bệnh liên tục mở rộng hạ tầng, làm chủ nhiều kỹ thuật chuyên sâu, cũng như tích cực ứng dụng công nghệ mới, trí tuệ nhân tạo, mang đến nhiều chuyển biến tích cực và bước tiến đột phá trong y tế.

Tại phiên thảo luận “Từ tuân thủ đến quản trị bền vững: Những năng lực lãnh đạo y tế cần được phát triển trong giai đoạn mới”, các đại biểu tập trung trao đổi vào bảo mật dữ liệu người bệnh, an toàn thông tin trong chuyển đổi số và bảo vệ dữ liệu cá nhân khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực y tế. Ảnh: BTC

Ngăn rủi ro y tế: Không thể chờ xảy ra sai phạm mới xử lý

Trong lĩnh vực y tế, tuân thủ pháp luật gắn liền với thực hiện đúng quy trình chuyên môn, kiểm soát rủi ro và bảo đảm an toàn người bệnh, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa hoạt động chuyên môn và công tác quản trị bệnh viện.