Khói bốc lên tại cơ sở dầu mỏ Fujairah, UAE, sau vụ tấn công bằng thiết bị bay không người lái hoặc hệ thống phòng không. Ảnh: Reuters/TTXVN
Theo Wall Street Journal ngày 29/5, Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) đã tiến hành hàng chục cuộc không kích nhằm vào Iran kể từ những ngày đầu cuộc chiến nổ ra hồi tháng 2/2026, kéo dài cho đến ngày sau khi lệnh ngừng bắn được công bố vào tháng 4 năm nay. Đây là mức độ can thiệp sâu rộng hơn nhiều so với những gì từng được tiết lộ.
Các cuộc tấn công của UAE được phối hợp chặt chẽ với Mỹ và Israel, cả hai đều cung cấp thông tin tình báo hỗ trợ. Những mục tiêu tấn công bao gồm các đảo Qeshm và Abu Musa tại eo biển Hormuz, cảng Bandar Abbas, nhà máy lọc dầu trên đảo Lavan ở vịnh Ba Tư và khu phức hợp hóa dầu Asaluyeh. Đáng chú ý, cuộc tấn công vào Asaluyeh - thực hiện phối hợp cùng Israel - đã gây phản ứng dữ dội từ cộng đồng quốc tế, khiến Mỹ phải yêu cầu Israel dừng các đòn đánh vào cơ sở năng lượng.
Bối cảnh dẫn đến các cuộc tấn công trên bắt nguồn từ phản ứng của Iran nhắm vào cơ sở hạ tầng dầu khí của UAE. Một phần các đợt không kích của UAE là hành động đáp trả trực tiếp. Trước khi chiến tranh nổ ra, các quốc gia vùng Vịnh từng tuyên bố không cho phép không phận hay căn cứ của mình bị sử dụng cho các cuộc tấn công. Tuy nhiên, sau khi Iran phóng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAE) vào các trung tâm dân cư, cơ sở năng lượng và sân bay trong khu vực, nhiều nước đã thay đổi lập trường. UAE là quốc gia chịu thiệt hại nặng nề nhất: Iran nhắm vào nước này với hơn 2.800 tên lửa và UAV, nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác, kể cả Israel.
Phản ứng cứng rắn của UAE đã khoét sâu thêm sự chia rẽ trong nội bộ khu vực Vùng Vịnh. Đầu tháng 4 vừa qua, Saudi Arabia đã phàn nàn với Mỹ rằng các cuộc tấn công của UAE làm tăng nguy cơ cơ sở năng lượng trong khu vực bị Iran trả đũa, điều này có thể đẩy giá dầu leo thang và gây chấn động thị trường toàn cầu. Riyadh muốn Washington gây áp lực buộc Abu Dhabi dừng các đòn trả đũa và tham gia vào các nỗ lực ngoại giao khu vực.
Căng thẳng UAE - Saudi Arabia còn liên quan đến vấn đề khác. Tổng thống UAE Sheikh Mohamed bin Zayed được cho là đã tỏ ra thất vọng với phía Saudi Arabia khi từ chối tham gia các hành động quân sự phối hợp chống Iran. Những bất mãn đó càng làm trầm trọng thêm sự cạnh tranh ảnh hưởng vốn đã tồn tại giữa hai cường quốc Vùng Vịnh tại Biển Đỏ, Sudan và Yemen. Tháng 4/2026, UAE rút khỏi OPEC - tổ chức do Saudi Arabia dẫn đầu - và cam kết tăng cường quan hệ an ninh với Mỹ và Israel.
Ngoài các cuộc tấn công quân sự, UAE còn triển khai nhiều biện pháp phi quân sự nhằm vào Iran: ủng hộ dự thảo nghị quyết Liên hợp quốc cho phép dùng vũ lực phá vỡ sự kiểm soát của Tehran tại eo biển Hormuz; đóng cửa các trường học và câu lạc bộ ở Dubai có liên hệ với Iran; từ chối cấp thị thực và quyền quá cảnh cho công dân Iran - những động thái làm suy yếu nguồn lực kinh tế mà UAE từ lâu vẫn cung cấp cho Iran trong bối cảnh các lệnh trừng phạt phương Tây.
Tuy nhiên, lập trường cứng rắn này cũng đặt UAE trước rủi ro lớn hơn. Đầu tháng 5 này, Iran tấn công một cảng dầu quan trọng của UAE tại Fujairah sau khi Hải quân Mỹ triển khai chiến dịch nhằm phá vỡ sự kiểm soát của Iran ở eo biển Hormuz. Gần hơn nữa, một UAV được phóng từ Iraq - nơi các lực lượng dân quân thân Iran tham chiến - đã tấn công gần nhà máy điện hạt nhân của UAE.
Trước những rủi ro leo thang đó, UAE gần đây được cho là đã chuyển sang lập trường hòa giải hơn. Tổng thống UAE nằm trong số các nhà lãnh đạo khu vực khuyến khích Tổng thống Mỹ Donald Trump đạt thỏa thuận hòa bình với Iran trong cuộc điện đàm đầu tháng 5/2026.
Về phía Israel, cuộc chiến đã củng cố thêm đối tác chiến lược với UAE. Các quan chức Israel đánh giá cao thái độ của UAE và coi đây là quan hệ đối tác dài hạn. Trong suốt cuộc chiến, Israel đã triển khai hệ thống phòng không Iron Dome (Vòm Sắt) và lực lượng đến bảo vệ UAE, với hàng chục binh sĩ vẫn đang đóng quân tại một khu phức hợp quân sự ở quốc gia này. Nhiều quan chức cấp cao Israel - gồm Thủ tướng Benjamin Netanyahu, lãnh đạo Mossad, Shin Bet và Tham mưu trưởng quân đội - đã bí mật đến thăm UAE để phối hợp về vấn đề Iran, theo một nguồn tin thân cận cho biết.