Thư Lâm gắn phát triển kinh tế với nâng cao chất lượng sống

Người dân kỳ vọng

Thành ủy Hà Nội đặt mục tiêu xây dựng và triển khai thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” trên địa bàn Thủ đô nhằm kiểm nghiệm, cụ thể hóa trong thực tiễn các giá trị, mục tiêu, đặc trưng của chủ nghĩa xã hội Việt Nam ở cấp cơ sở; nâng cao chất lượng sống, sự hài lòng và hạnh phúc của nhân dân.

Các mục tiêu cụ thể là hình thành khung cơ chế, chính sách, mô hình quản trị và hệ thống tiêu chí, chỉ số đánh giá phù hợp với đặc thù của Thủ đô, có khả năng đo lường, giám sát, kiểm chứng trong thực tiễn; lấy chất lượng sống, sự hài lòng, mức độ thụ hưởng và hạnh phúc của nhân dân làm tiêu chí tổng hợp quan trọng.

Theo kế hoạch, giai đoạn 2027-2030 tổ chức triển khai đồng bộ tại địa bàn thí điểm. Năm 2030 tổ chức sơ kết, đánh giá kết quả thí điểm, hoàn thiện tiêu chí, cơ chế, chính sách và phương thức tổ chức thực hiện, làm cơ sở xem xét mở rộng, nhân rộng mô hình trong giai đoạn tiếp theo. Giai đoạn 2031-2035 tiếp tục triển khai, hoàn thiện mô hình, mở rộng đối với các địa bàn đủ điều kiện.

Là một trong hai địa phương được lựa chọn thí điểm, xã Thư Lâm có nền tảng văn hóa, lịch sử và truyền thống hiếu học lâu đời. Nơi đây nổi tiếng với dòng họ Nguyễn Thực - một trong những dòng họ khoa bảng tiêu biểu của xứ Kinh Bắc, có 8 vị đại khoa, trong đó 5 người được khắc tên trên bia Tiến sĩ tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Thư Lâm còn sở hữu Văn Miếu Đông Ngàn, nơi thờ 136 vị Tiến sĩ của địa phương, lưu giữ những giá trị về đạo học, tinh thần tôn sư trọng đạo và truyền thống hiếu học được bồi đắp qua nhiều thế kỷ.

Ông Đào Quang Trung, người dân thôn Thiết Úng, chia sẻ, việc Thư Lâm được lựa chọn thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” sẽ là cơ hội để làng nghề mộc mỹ nghệ nơi đây tiếp tục được bảo tồn, phát triển, qua đó nâng cao đời sống người dân và gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống.

Theo Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Văn Thường, người dân thôn Thiết Úng, chính những giá trị được bồi đắp qua nhiều thế hệ, cùng dư địa phát triển và sự đồng thuận của người dân, đã trở thành một trong những nền tảng để Thư Lâm cùng xã Phúc Thịnh được Thành ủy lựa chọn thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa”.

“Đây không chỉ là cơ hội để địa phương phát huy các giá trị văn hóa, làng nghề truyền thống, mà còn khai thác hiệu quả các nguồn lực, tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững”, Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Văn Thường cho hay.

Chủ tịch UBND xã Thư Lâm Phạm Trọng La cho biết, việc xây dựng thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” không chỉ nhằm đổi mới tổ chức và phương thức quản trị ở cấp cơ sở, mà còn hướng tới hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”.

“Không chỉ hướng tới phát triển kinh tế - xã hội, mô hình còn đặt mục tiêu xây dựng chính quyền cơ sở thực sự phục vụ, lấy nhân dân làm trung tâm, lấy chất lượng sống, sự hài lòng và hạnh phúc của người dân làm thước đo hiệu quả quản trị”, ông Phạm Trọng La chia sẻ.

Nền tảng để phát triển bền vững

Từ ngày 1/7/2025, xã Thư Lâm được hình thành trên cơ sở nhập toàn bộ diện tích tự nhiên, dân số các xã Thụy Lâm, Vân Hà; phần lớn diện tích tự nhiên, dân số các xã Xuân Nộn, thị trấn Đông Anh, Liên Hà; một phần diện tích tự nhiên, dân số các xã Nguyên Khê, Uy Nỗ, Việt Hùng, Dục Tú (huyện Đông Anh cũ).

Sau sắp xếp, xã Thư Lâm có diện tích 43,84 km², dân số khoảng 102.580 người. Năm 2025, tổng sản phẩm của xã đạt khoảng 9.343 tỷ đồng, thu nhập bình quân đầu người gần 88 triệu đồng. Công nghiệp - xây dựng chiếm 53% cơ cấu kinh tế; thương mại - dịch vụ gần 35%; nông nghiệp khoảng 12%.

Dự toán thu ngân sách năm 2026 của xã đạt hơn 1.837 tỷ đồng. Trên địa bàn đang triển khai 14 dự án đầu tư ngoài ngân sách với tổng diện tích khoảng 1.276 ha. Đây được xem là nguồn lực quan trọng để địa phương hoàn thiện hạ tầng và triển khai các mục tiêu của mô hình thí điểm.

Thư Lâm còn khoảng 1.276 ha đang được đầu tư phát triển và hơn 600 ha đất chưa có dự án, tập trung dọc sông Cà Lồ và khu vực giáp tỉnh Bắc Ninh. Phần lớn diện tích được quy hoạch cho cây xanh, mặt nước và hạ tầng kỹ thuật, tạo điều kiện phát triển các không gian sinh thái và công trình công cộng.

Xã Thư Lâm hiện có nhiều dự án lớn đang được triển khai, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, như khu đô thị đa mục tiêu, khu đô thị mới Liên Hà, Khu công nghiệp Đông Anh, 5 cụm công nghiệp, các khu nhà ở xã hội và đường Vành đai 3.

Ngoài ra, địa bàn còn có các dự án giao thông lớn như cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên (QL3 mới), đường sắt cao tốc Hà Nội - Lào Cai - Hải Phòng, trục kết nối với sân bay Gia Bình và hệ thống giao thông liên xã, liên tỉnh.

Với diện tích tự nhiên lớn, quy mô dân số đông, nguồn lao động dồi dào, kinh tế khu, cụm công nghiệp và các làng nghề đặc sắc, Thư Lâm có nhiều tiềm năng phát triển. Các trục giao thông được quy hoạch, đầu tư sẽ tạo lợi thế về giao thương, thu hút đầu tư và phát triển đô thị.

Hướng tới nông nghiệp xanh, sinh thái

Cùng với xây dựng mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa”, Thư Lâm xác định phát triển kinh tế theo hướng tăng trưởng nhanh, bền vững, khai thác tối đa tiềm năng, lợi thế của địa bàn.

Trong đó, nông nghiệp được định hướng phát triển theo hướng sinh thái, hữu cơ, duy trì các vùng trồng an toàn và tăng cường liên kết tiêu thụ. Xã tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số trong nông nghiệp, tạo nền tảng để người dân tiếp cận thị trường rộng hơn, nâng cao giá trị sản phẩm.

Địa phương cũng tập trung thu hút đầu tư, thúc đẩy thương mại - dịch vụ; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là tại các làng nghề Thiết Úng, Hà Vỹ, Phương Viên. Xã sẽ phối hợp với các sở, ngành mở rộng đào tạo nghề, ứng dụng công nghệ trong chế tác, sản xuất, hướng tới chuẩn sản phẩm OCOP và phát triển công nghiệp văn hóa gắn với du lịch.

Cùng với phát triển kinh tế, Thư Lâm chú trọng nâng cao chất lượng đời sống văn hóa - xã hội, duy trì các trường đạt chuẩn quốc gia; xây dựng người Thư Lâm văn minh, thanh lịch; đẩy mạnh phong trào thôn, tổ dân phố “sáng - xanh - sạch - đẹp”. Phong trào “Thôn sáng - xanh - sạch - đẹp” được triển khai sâu rộng tại các thôn, tổ dân phố, góp phần tạo cảnh quan văn minh, sạch đẹp.

Ông Nguyễn Văn Thu, người dân thôn Giao Tác, chia sẻ đường làng, ngõ xóm sáng, sạch, đẹp hơn trước rất nhiều. Người dân nhận thấy sự đổi thay rõ rệt nên càng tin tưởng, đồng hành với chính quyền.

Bên cạnh đó, xã đẩy mạnh ứng dụng số trong quản lý và phục vụ người dân; siết chặt kỷ luật hành chính; tăng cường phòng cháy, chữa cháy, bảo đảm an toàn cho hoạt động sản xuất - kinh doanh; giải quyết dứt điểm các tồn đọng về đất đai, xây dựng.

Việc gắn mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” với xây dựng nông thôn mới hiện đại theo bộ tiêu chí mới của Bộ Nông nghiệp và Môi trường được kỳ vọng tạo thêm động lực để Thư Lâm phát triển hài hòa giữa kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường.

Từ nền tảng kinh tế, văn hóa, làng nghề cùng hệ thống hạ tầng đang được đầu tư, Thư Lâm hướng tới xây dựng một mô hình phát triển lấy người dân làm trung tâm, trong đó tăng trưởng kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường, phát huy giá trị văn hóa và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Đây cũng là hướng đi phù hợp với mục tiêu đến năm 2030 xây dựng Thư Lâm phát triển kinh tế địa phương theo hướng tăng trưởng nhanh, bền vững theo mô hình tăng trưởng mới, hiệu quả; đồng thời từng bước hoàn thiện các tiêu chí của mô hình thí điểm, tạo cơ sở để đánh giá, hoàn thiện và có thể nhân rộng trong giai đoạn tiếp theo.

Ông Ngọ Văn Ngôn, Phó Chánh Văn phòng chuyên trách Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng nông thôn mới Thành phố Hà Nội, cho rằng: Việc xây dựng xã xã hội chủ nghĩa cũng là những tiêu chí quan trọng trong xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn mới. Từ thực tế triển khai tại hai xã trên, Hà Nội sẽ có định hướng xây dựng các mô hình triển khai xây dựng nông thôn mới tại Hà Nội trong giai đoạn tới.

Trang thông tin có sự phối hợp của Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng nông thôn mới Thành phố Hà Nội