Quang cảnh Hội thảo.
Hội thảo nhằm đánh giá cơ sở khoa học, pháp lý, thực tiễn của sáng kiến liên thông chứng sinh - khai sinh; đồng thời tiếp thu ý kiến đóng góp, phản biện của các quản lý, chuyên gia và đơn vị trực tiếp thực hiện; qua đó, hoàn thiện quy trình, nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số, tự động hóa dữ liệu từ gốc, giảm gánh nặng thủ tục cho người dân và đặt nền móng quản lý dữ liệu công dân xuyên suốt vòng đời.
Trình bày báo cáo đề dẫn, Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Hưng Yên Trần Hữu Nam nhấn mạnh, hiệu quả chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính phải đo lường thực chất bằng việc giảm số lần kê khai, đi lại của người dân và giảm các khâu nhập liệu trùng lặp của cơ quan nhà nước. Dữ liệu sau khi tạo lập phải tiếp tục được khai thác, tái sử dụng an toàn, đúng pháp luật.
Theo số liệu báo cáo, năm 2025, Hưng Yên ghi nhận 34.192 trường hợp đăng ký khai sinh, 18.322 trường hợp kết hôn và 14.864 trường hợp khai tử. Trong công tác chứng thực, toàn tỉnh thực hiện 947.467 bản sao chứng thực và 118.011 việc chứng thực chữ ký. Riêng 6 tháng đầu năm 2026, số bản sao chứng thực đạt 589.343 bản (bằng 62,2% cả năm 2025). Trước tình hình đó, Sở Tư pháp tỉnh Hưng Yên đề xuất sáng kiến với 2 nội dung trọng tâm gồm: Tự động hóa quy trình liên thông chứng sinh - khai sinh (phấn đấu rút ngắn thời gian cấp xuống còn 3 giờ đối với hồ sơ đủ điều kiện) và xây dựng Hồ sơ số công dân dựa trên nền tảng dữ liệu khai sinh và số định danh cá nhân.
Tại hội thảo, các đại biểu đã tập trung thảo luận, đóng góp ý kiến nhằm hoàn thiện tính pháp lý, giải pháp kỹ thuật, hạ tầng công nghệ thông tin và phương án bảo mật dữ liệu; đồng thời đề xuất lộ trình thí điểm quy trình liên thông trên địa bàn trước khi kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét nhân rộng.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Quang Diệu (Trung tâm Công nghệ và Chuyển đổi số, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh) khẳng định, sáng kiến là bước đột phá thiết lập hạ tầng dữ liệu sống phục vụ quản trị quốc gia trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, giúp chuyển từ tư duy hành chính thụ động sang chính quyền kiến tạo, chủ động phục vụ nhân dân; đồng thời đề xuất 5 nhóm giải pháp cốt lõi. Cụ thể gồm: Bộ Y tế ban hành bộ chuẩn dữ liệu chứng sinh và khai sinh điện tử thống nhất toàn quốc; Bộ Công an nâng cấp Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để tự động sinh số định danh và kích hoạt kho dữ liệu số công dân ngay khi nhận dữ liệu chứng sinh hợp lệ; đầu tư đồng bộ hạ tầng công nghệ thông tin, chữ ký số chuyên dùng cho 100% công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã; thiết lập cơ chế kiểm soát an toàn thông tin, bảo vệ nghiêm ngặt dữ liệu cá nhân của trẻ em; đưa nội dung đào tạo kỹ năng số và văn hóa phục vụ vào chương trình bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã.
Phó Chủ tịch UBND phường Phố Hiến (tỉnh Hưng Yên) Nguyễn Phúc Thọ cho rằng, hiện nay tình trạng một loại giấy tờ như giấy khai sinh phải chứng thực nhiều lần phục vụ các bộ hồ sơ khác nhau diễn ra rất phổ biến. Nguyên nhân chủ yếu do dữ liệu giữa các ngành chưa liên thông và nhiều cơ quan tiếp nhận chưa chấp nhận giấy tờ điện tử. Từ thực tế địa phương, ông Nguyễn Phúc Thọ khẳng định sáng kiến liên thông chứng sinh - khai sinh và xây dựng Hồ sơ số công dân có tính khả thi cao, giúp giảm trùng lặp kê khai và nâng cao hiệu quả phục vụ nhân dân nếu được triển khai đồng bộ, có hạ tầng kỹ thuật và cơ chế chia sẻ dữ liệu thông suốt giữa ngành y tế, tư pháp và công an.
Phát biểu chỉ đạo, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc đánh giá cao sự chủ động của Hưng Yên trong việc đề xuất mô hình mới phục vụ quản trị quốc gia; đồng thời nhấn mạnh việc số hóa, tích hợp dữ liệu hộ tịch phải thực hiện đồng bộ trên nền tảng Cơ sở dữ liệu quốc gia. Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc đề nghị, nhận diện rõ bất cập ở 2 nội dung gồm: Về xây dựng Hồ sơ số công dân, hiện đã có Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư do Bộ Công an quản lý (qua ứng dụng VNeID) tích hợp tương đối đầy đủ thông tin nhân thân, cư trú và dữ liệu chuyên ngành. Do đó cần cân nhắc thuật ngữ Hồ sơ số công dân để phù hợp với thông lệ quốc tế, bảo đảm quyền riêng tư và tập trung hoàn thiện, bổ sung các trường thông tin còn thiếu trên nền tảng VNeID sẵn có theo nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống".
Đối với liên thông chứng sinh - khai sinh, điều kiện tiên quyết là Bộ Y tế phải hoàn thiện hạ tầng kết nối đồng bộ tại 100% cơ sở y tế trên toàn quốc phục vụ liên thông liên tỉnh. Đồng thời, do Giấy khai sinh là văn bản pháp lý gốc xác định nhân thân cả đời, việc liên thông tự động chỉ áp dụng ngay với hồ sơ đủ điều kiện, thông tin cha mẹ chuẩn xác; còn các trường hợp phức tạp vẫn phải xác minh theo quy trình thông thường để tránh phải chỉnh sửa hộ tịch sau này.
