Chọn nguyện vọng lớp 10: Bài toán chiến lược trong mùa tuyển sinh

Xây dựng bậc thang nguyện vọng từ dữ liệu và năng lực

Theo ông Huỳnh Văn Đà, Phòng Quản lý Chất lượng, Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh, điểm chuẩn của mỗi trường không cố định mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó quan trọng nhất là kết quả bài thi và số lượng thí sinh đăng ký. “Một trường có 800 chỉ tiêu nhưng nếu số lượng đăng ký tăng gấp 2 - 3 lần, mức độ cạnh tranh sẽ cao và điểm chuẩn có thể tăng mạnh”, ông Đà phân tích.

Do đó, việc tham khảo điểm chuẩn các năm trước chỉ mang tính định hướng, không phải “công thức” cố định để đặt nguyện vọng. Quan trọng hơn, thí sinh cần theo dõi biến động số lượng đăng ký và tự đánh giá năng lực thực tế của mình.

Về chỉ tiêu tuyển sinh, đại diện Sở cho biết việc phân bổ được xây dựng trên cơ sở năng lực từng trường và nhu cầu học tập tại địa phương, bảo đảm cân đối toàn hệ thống. Đáng chú ý, năm nay học sinh có thể điều chỉnh, thay đổi thứ tự nguyện vọng trong khoảng thời gian từ ngày 4 đến 8/5 - “cơ hội vàng” để tối ưu lựa chọn sau khi đã cân nhắc kỹ lưỡng.

Từ góc độ nhà trường, thầy Trần Công Bình, Hiệu trưởng Trường THPT Tân Phong (phường Tân Hưng) nhận định, dù số lượng học sinh lớp 9 tăng cao nhưng ngành giáo dục đã có điều chỉnh để nâng tỷ lệ vào công lập, đồng thời nhiều trường cũng tăng số lớp 10. “Điểm chuẩn ở một số khu vực có thể giảm nhẹ. Phụ huynh không nên quá lo lắng mà cần bình tĩnh đánh giá đúng năng lực của con”, thầy Bình chia sẻ.

Theo thầy Bình, chiến lược hiệu quả là xây dựng “bậc thang nguyện vọng”: Nguyện vọng 1 (NV1) chọn trường yêu thích, có thể cao hơn năng lực một chút; nguyện vọng 2 (NV2) là trường phù hợp nhất, có khả năng trúng tuyển cao; nguyện vọng 3 (NV3) mang tính dự phòng an toàn.

Đồng quan điểm, thầy Triệu Tấn Mẫn, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học - THCS - THPT Nam Sài Gòn (phường Tân Mỹ), nhấn mạnh việc chọn trường THPT có ý nghĩa tương tự chọn ngành học đại học, bởi đây là môi trường gắn bó trong suốt 3 năm và ảnh hưởng đến định hướng nghề nghiệp lâu dài. “Học sinh không nên chỉ nhìn vào điểm chuẩn mà cần tìm hiểu kỹ môi trường học tập, văn hóa trường học”, thầy Triệu Tấn Mẫn nói.

Một yếu tố khác cũng được nhiều chuyên gia lưu ý là khoảng cách địa lý. Thực tế cho thấy, xu hướng tập trung đăng ký vào các trường khu vực trung tâm khiến mức độ cạnh tranh tăng cao không cần thiết. “Phụ huynh nên cân nhắc cả yếu tố đi lại, điều kiện sinh hoạt, thay vì dồn vào một số trường ‘tốp trên’”, thầy Trần Công Bình khuyến nghị.

Chọn môi trường học phù hợp, phát triển toàn diện năng lực

Bên cạnh điểm số, xu hướng hiện nay cho thấy học sinh ngày càng quan tâm đến môi trường giáo dục toàn diện, đặc biệt là hoạt động ngoại khóa và phát triển kỹ năng. Thầy Nguyễn Ảnh Nam, Hiệu trưởng Trường THPT Lê Trọng Tấn (phường Tân Sơn Nhì), cho biết các trường THPT đang đẩy mạnh hệ thống câu lạc bộ (CLB) ở nhiều lĩnh vực như học thuật, nghệ thuật, thể thao và kỹ năng sống.

“Hoạt động CLB không chỉ giúp học sinh phát triển năng lực cá nhân mà còn là tiêu chí quan trọng khi xét tuyển vào các trường đại học trong và ngoài nước”, thầy Nam nhấn mạnh. Nhiều trường đã phân công giáo viên phụ trách CLB, xây dựng lịch sinh hoạt bài bản và tạo điều kiện để cựu học sinh tham gia hỗ trợ.

Ở góc độ triển khai thực tế, thầy Phùng Nhật Anh, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Hữu Huân (phường Thủ Đức), cho biết các trường đang hướng đến mô hình “trường học hạnh phúc”, với nhiều giải pháp giảm áp lực học tập như tăng cường hoạt động trải nghiệm, đa dạng hóa loại hình CLB, tổ chức tư vấn tâm lý học đường và đầu tư cơ sở vật chất.

“Chúng tôi đặt mục tiêu 100% học sinh được tham gia hoạt động phát triển năng lực, từ đó hình thành kỹ năng và định hướng nghề nghiệp sớm”, thầy Nhật Anh chia sẻ. Đặc biệt, việc phối hợp với các trường đại học để tổ chức tham quan, trải nghiệm cũng giúp học sinh có cái nhìn rõ hơn về con đường tương lai.

Đối với các chương trình tích hợp hoặc song ngữ, yếu tố năng lực tiếng Anh và điều kiện tài chính cần được cân nhắc kỹ. Theo thầy Phùng Nhật Anh, học sinh theo học chương trình tích hợp vẫn đảm bảo hoàn thành chương trình giáo dục phổ thông Việt Nam và có thể dự thi tốt nghiệp THPT, xét tuyển đại học như bình thường.

Trong khi đó, ở khối ngoài công lập, Thạc sỹ Cao Quảng Tư, Giám đốc Tuyển sinh Hệ thống Trường Quốc tế Á Châu, cho biết nhà trường áp dụng phương thức xét tuyển kết hợp phỏng vấn, không tổ chức thi tuyển lớp 10. Học sinh sẽ được học song song chương trình Việt Nam và chương trình quốc tế, đồng thời có cơ hội tham gia các chương trình tài năng để tích lũy tín chỉ đại học sớm.

“Bên cạnh điểm số, các trường đại học quốc tế rất coi trọng hoạt động ngoại khóa và kỹ năng mềm. Vì vậy, học sinh cần tận dụng môi trường học tập để xây dựng hồ sơ toàn diện”, Thạc sỹ Cao Quảng Tư cho hay.

Ở góc độ công nghệ, ông Trần Anh Minh, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tập đoàn Công nghệ Quảng Ích, lưu ý thí sinh cần hoàn tất đăng ký trước thời hạn 17 giờ ngày 28/4, tránh dồn vào giờ cuối để hạn chế rủi ro. Sau thời điểm này, thí sinh không thể thay đổi thông tin dự thi, nhưng vẫn được điều chỉnh nguyện vọng trong thời gian quy định.

Từ những phân tích trên, việc lựa chọn nguyện vọng lớp 10 không còn là quyết định cảm tính mà đòi hỏi sự tính toán khoa học, dựa trên dữ liệu và hiểu biết về bản thân. Khi cân bằng được giữa năng lực, điều kiện thực tế và định hướng tương lai, học sinh sẽ có nhiều cơ hội hơn để bước vào môi trường học tập phù hợp, tạo nền tảng vững chắc cho chặng đường tiếp theo.