Đừng đánh tráo hộ nghèo

Trong cuộc sống, ai cũng có quyền được mưu cầu hạnh phúc, có quyền được làm giàu chính đáng và suy cho cùng, ai chẳng muốn vươn lên thoát nghèo! Ấy vậy mà, lại có những người dù đã khá giả vẫn muốn giữ cái danh “hộ nghèo”, “hộ cận nghèo”.

Chuyện ngược đời đó, trên thực tế đã cá biệt xảy ra ở một số vùng nông thôn còn nhiều khó khăn của nước ta, gây nhiều bức xúc trong dư luận xã hội những ngày vừa qua.

Trong cuộc chiến chống đại dịch COVID-19, gói hỗ trợ 62 nghìn tỷ đồng của Chính phủ được xem là cái phao cứu sinh cho các đối tượng khó khăn, yếu thế trong xã hội, giúp nhiều trường hợp tạm thoát khỏi cảnh thất cơ lỡ vận. Nhưng cùng với đó, có kẻ dù không thuộc diện khó khăn cũng bám víu vào phao để trục lợi, làm sai lệch tính nhân văn của gói chính sách an sinh xã hội rất kịp thời này.

Chuyện xảy ra ở Thanh Hóa là một điển hình. Theo đó, nhân rà soát những bất thường từ việc hàng nghìn người dân không nhận tiền hỗ trợ đợt dịch COVID-19, người ta mới ngã ngửa khi phát hiện nhiều hộ cận nghèo nhưng lại có kinh tế khá giả, nhà cửa khang trang cũng nằm trong danh sách được nhận tiền của Chính phủ. Tại huyện Yên Định, kết quả kiểm tra 11 hộ cận nghèo theo đơn thư tố cáo, phát hiện 9/11 hộ có nhà tầng kiên cố, có xe ô tô. Tại huyện Thiệu Hóa, người có nhà xây tiền tỷ bề thế vẫn… rơi vào diện hộ cận nghèo. Một số hộ ở huyện Tĩnh Gia cũng được xếp là hộ cận nghèo dù có điều kiện kinh tế khấm khá.

Nhưng không chỉ riêng Thanh Hóa, chuyện tương tự cũng được ghi nhận ở Hòa Bình, khi danh sách hộ nghèo, hộ cận nghèo tại huyện Lạc Sơn được thụ hưởng gói hỗ trợ của Chính phủ đợt dịch COVID-19 lại tòi ra nhiều hộ có khẩu là cán bộ, đảng viên; trong khi hộ khó khăn thực sự lại không được công nhận hộ nghèo, hộ cận nghèo.

Vậy là, khoản hỗ trợ của Chính phủ đúng ra phải đến tay các đối tượng chính sách, thì thật trớ trêu một số trường hợp lại “đi nhầm” vào túi người có kinh tế ổn định, thậm chí khá giả.

Sự việc này gợi nhớ chuyện bò giống “đi lạc” vào nhà cán bộ xã ở Quảng Trị năm nào, thay vì vào chuồng của hộ có hoàn cảnh khó khăn. Hay gần đây hơn là việc một số cán bộ xã Hải An (huyện Hải Hậu, Nam Định) khai khống hàng chục tấn lợn bị dịch tả lợn châu Phi để ăn chênh tiền hỗ trợ của Nhà nước, đến mức bị khởi tố vụ án hình sự. Hay nữa là tại Hải Dương, có chuyện dùng một đàn lợn bị dịch để khai báo nhiều lần; nhiều hộ dân dù không có chuồng trại hoặc có chuồng trại để nuôi gà, nuôi thỏ… cũng khai báo có lợn chết để được hỗ trợ. Thật là một sự đánh tráo đối tượng đáng lên án!

Trong hoạn nạn, rất nhiều tấm gương nhường cơm xẻ áo, lá rách ít đùm lá rách nhiều… đã tạo nên sự lan tỏa về tình người hết sức cảm động. Tình nghĩa đồng bào của người dân Việt Nam trong đại dịch COVID-19 được truyền thông quốc tế hết lời ca ngợi. Vậy mà vẫn tồn tại những kẻ gian dối, “thừa nước đục thả câu” để trục lợi, phá hỏng ý nghĩa nhân văn cao đẹp của chính sách. Họ không một chút động lòng trắc ẩn?

Điều đáng nói, không ít đối tượng như vậy lại là cán bộ, đảng viên, đã trực tiếp hoặc bao che cho người nhà trục lợi. Ở đây, thay vì gương mẫu làm đúng và chăm lo cho các hộ chính sách thực sự, họ lại không thấy hổ thẹn khi ăn chặn của người nghèo, tiếp tay cho sai trái.

Trong vụ việc trục lợi chính sách hỗ trợ đợt dịch COVID-19 ở xã Thiệu Thành (huyện Thiệu Hóa, Thanh Hóa), Bí thư Đảng ủy xã Hách Văn Thắng, Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Nguyễn Quốc Cường và Bí thư Đoàn xã Nguyễn Thị Giảng - những người đưa vợ, con, cháu vào danh sách hộ nghèo, đã bị gạt khỏi danh sách nhân sự cấp ủy nhiệm kỳ mới. Tại huyện Lạc Sơn (Hòa Bình), các quyết định đình chỉ công tác cũng đã được đưa ra đối với công chức lao động, thương binh và xã hội xã Quý Hòa và xã Tân Lập có sai phạm liên quan…

Đồng ý là “sai đến đâu, xử đến đó” và những quyết định xử lý nghiêm như trên đã cơ bản cho thấy sự vào cuộc rốt ráo và có trách nhiệm của địa phương, đơn vị liên quan. Tuy nhiên, dư luận cũng đặt câu hỏi: Tại sao tình trạng trục lợi chính sách vẫn tái diễn, không lúc này thì lúc khác?

Thẳng thắn mà nói, vẫn có không ít vụ việc chỉ được xử lý theo kiểu “giơ cao đánh khẽ”, “chấn chỉnh, rút kinh nghiệm” rồi… đâu lại vào đó, nên thiếu tính răn đe, dẫn đến nhờn luật. Vì thế, thiết nghĩ nếu chỉ “kiên quyết đưa ra khỏi danh sách những trường hợp không đúng đối tượng chính sách” là chưa đủ, mà cần làm rõ, xử lý nghiêm những tổ chức, cá nhân để xảy ra sai phạm, gắn với trách nhiệm người đứng đầu địa phương, đơn vị. Đặc biệt, việc bình xét hộ nghèo, hộ cận nghèo cần thực chất, đừng vì nể nang hay bệnh thành tích mà du di, làm sai lệch đối tượng ngay từ cấp cơ sở. Đồng thời, trong triển khai thực hiện chính sách cần công khai, minh bạch và tăng cường phối hợp kiểm tra, giám sát để không có cửa cho trục lợi. Có như vậy mới giúp chính sách “gõ” đúng và trúng đối tượng.

Trung Sơn

Tin cùng chuyên mục

Tiến Hiếu

Bảo đảm chính sách đãi ngộ cho nhà giáo

Việc thí điểm sắp xếp, sáp nhập mạng lưới cơ sở giáo dục công lập trên cả nước từ ngày 1/7/2026 sẽ được Bộ Giáo dục và Đào tạo đánh giá toàn diện trước ngày 30/4/2027 theo lộ trình tại Công văn 4054/BGDĐT. Vấn đề được dư luận quan tâm là chế độ, chính sách phù hợp cho đội ngũ nhà giáo khi sắp xếp được đảm bảo.

Trung Sơn

Linh hoạt đổi mới trường chuyên

Đề xuất mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc tuyển sinh vào trường THPT chuyên theo ba khối thay vì theo từng môn học đang gây nhiều tranh luận. Mục đích thì hiển nhiên không có gì phải bàn cãi, nhưng cách thức và thời điểm đổi mới là những điều cần được cân nhắc kỹ lưỡng.

Hải Yên

Đừng để sự tự nguyện trở thành nghĩa vụ

Những khoản đóng góp mang danh nghĩa tự nguyện đôi khi trở thành áp lực đối với phụ huynh. Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT không chỉ siết chặt việc thu, quản lý tiền của Ban đại diện cha mẹ học sinh mà còn bảo vệ quyền lựa chọn của phụ huynh và sự công bằng trong trường học.

Thùy Hương

Không được tạm bợ với tiêu chuẩn an toàn

Tổn thất đau xót của vụ cháy điểm học tạm của Trường THCS Kim Liên (Hà Nội) một lần nữa đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận nghiêm túc trách nhiệm bảo đảm an toàn trường học và trang bị kỹ năng phòng ngừa, ứng phó sự cố.

Hoài Nam

Đánh thức nguồn lực từ tài nguyên dữ liệu

Trong kỷ nguyên số, một nguồn lực mới đang ngày càng khẳng định vị trí đặc biệt: Dữ liệu. Không chỉ là công cụ hỗ trợ quản lý, dữ liệu đang trở thành một loại tài nguyên chiến lược, tư liệu sản xuất mới, thậm chí là lợi thế cạnh tranh quyết định vị thế của quốc gia và doanh nghiệp trong nền kinh tế toàn cầu.

Hà Ngọc

Khi đột phá giáo dục thành nền tảng của đột phá công nghệ

Thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ngày 28/10 nhấn mạnh yêu cầu triển khai đồng bộ Nghị quyết 57 và Nghị quyết 71, đưa giáo dục đại học trở thành nền tảng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, làm chủ công nghệ và tạo ra những động lực tăng trưởng mới.

Dành cho bạn

Thùy Dương

Hiện thực hóa chính sách trọng dụng nhân tài

Thước đo thành công của chính sách nhân tài không nằm ở những quan điểm, tư duy trong một kết luận hay một chương trình hành động trên giấy, mà nằm ở khả năng hiện thực hóa các chính sách đó.

Thu Hằng

Đừng để hành trình dang dở

Hiệu quả của chính sách sẽ không chỉ được đo lường bằng số khoản vay hay lượt tư vấn, mà còn ở khả năng giúp người học ổn định tình hình, tiếp tục học tập hoặc tìm được một lộ trình phù hợp hơn.

Minh Thuyết

Trao cơ hội để phụ nữ dân tộc thiểu số vươn lên

Trong rất nhiều chính sách dành cho phụ nữ, cho bình đẳng giới, hỗ trợ phụ nữ vươn lên khẳng định vị trí của mình trong gia đình và xã hội… thì chính sách cho đồng bào dân tộc thiểu số và phụ nữ, trẻ em gái khu vực này luôn là ưu tiên hàng đầu của Đảng và Nhà nước.

Xuân Phong

Sứ mệnh hòa bình và 'mệnh lệnh' của tri ân

Dù mới được triển khai hơn sáu tháng, nhưng những ngày qua và chắc chắn cả những ngày tiếp theo, Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ sẽ là chiến dịch được chờ đợi nhất, có ý nghĩa nhân văn sâu sắc nhất trong lòng nhân dân.

Yến Nhi

Điểm tựa bảo vệ trẻ em trên môi trường số

Môi trường số tác động mạnh mẽ và toàn diện đến đời sống của học sinh, bao gồm cả mặt tích cực lẫn những hệ lụy lớn. Với trẻ em, đối tượng dễ bị tổn thương, môi trường số tiềm ẩn nhiều hiểm họa nếu thiếu sự đồng hành, định hướng từ gia đình, nhà trường và xã hội.