Khai hội truyền thống di sản thế giới chùa Nhẫm Dương

Lễ khai hội có sự tham dự của đông đảo lãnh đạo chính quyền, các tăng ni, phật tử, nhân dân địa phương và du khách thập phương.

Lễ hội đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của nhân dân, tưởng niệm công lao to lớn của Đệ nhất tổ Quốc sư Thủy Nguyệt đối với Phật giáo Việt Nam, qua đó, đẩy mạnh tuyên truyền, quảng bá sâu rộng những giá trị tiêu biểu của di sản văn hóa thế giới chùa Nhẫm Dương, đặc biệt là tư tưởng nhập thế của thiền phái Tào Động Việt Nam.

Trong diễn văn khai hội, Trưởng Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc Nguyễn Thị Thùy Liên cho biết, chùa Nhẫm Dương, tên chữ là Thánh Quang tự, được khởi dựng từ thời Trần (thế kỷ 14), là chốn Tổ của phái Tào Động Việt Nam thế kỷ 17, 18 - là nơi trụ trì của Đệ nhất tổ Đạo Nam Thông Giác Thủy Nguyệt Thiền sư và Đệ nhị tổ Hòa thượng Tông Diễn hiệu Chân Dung.

Nằm giữa vùng núi non trùng điệp của phường Nhị Chiểu, di tích có giá trị độc đáo về cảnh quan với nhiều hang động đẹp, cùng những dấu vết vật chất minh chứng thời gian cư trú liên tục của người Việt cổ từ thời Tiền và Sơ sử, nổi bật là động Thánh Hóa, nơi Đệ nhất tổ Thủy Nguyệt viên tịch. Chùa Nhẫm Dương còn là nơi có tầng văn hóa cổ sinh, khảo cổ học dày đến 4m, trong đó, tìm thấy xương răng của nhiều loài động vật có niên đại cách ngày nay 3 đến 5 vạn năm và di vật khảo cổ thời Đông Sơn, Đông Hán đến thời Nguyễn. Những phát hiện khảo cổ học nơi đây góp phần khẳng định sự có mặt của người Việt cổ từ rất sớm trên mảnh đất này.

Vào thế kỷ 17, Hòa thượng Thủy Nguyệt - Tổ sư đời thứ 36 thiền phái Tào Động đã về trụ trì và tu hành tại chùa Nhẫm Dương. Cùng với chùa Nhẫm Dương, Hòa thượng Thủy Nguyệt còn khai sáng chùa Hòe Nhai (Hà Nội), trụ trì chùa Hạ Long (Hải Phòng) và độ tăng ở các trung tâm Phật giáo lớn như Côn Sơn, Quỳnh Lâm, Yên Tử… trở thành người chấn hưng Phật giáo Việt Nam giai đoạn thế kỷ 17. Ngày 6/3 năm Giáp Thân, niên hiệu Chính Hòa 20 (1704), ngài viên tịch.

Với các giá trị đặc biệt về cảnh quan, lịch sử, khảo cổ học và vai trò của di tích trong sự phát triển của Phật giáo Việt Nam, minh chứng cho những giá trị nổi bật toàn cầu, tháng 7/2025, chùa Nhẫm Dương trong Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) ghi danh là Di sản Thế giới.

Từ ngày 1/7/2025, chùa Nhẫm Dương được bàn giao về Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc quản lý, nhằm tăng cường hiệu quả công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích, phát triển văn hóa, du lịch giữa chùa Nhẫm Dương với hệ thống các di tích lịch sử, văn hóa tiêu biểu của thành phố Hải Phòng, đặc biệt là di sản thế giới Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc.

Ban Quản lý Di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc cũng mong muốn thông qua lễ hội, chính quyền địa phương, Giáo hội Phật giáo thành phố và nhân dân tiếp tục chung tay được bảo tồn, tôn tạo và phát huy hiệu quả Di sản văn hóa thế giới chùa Nhẫm Dương để nơi đây trở thành trung tâm tôn giáo, tín ngưỡng tiêu biểu.

Lễ hội truyền thống chùa Nhẫm Dương hằng năm diễn ra từ ngày mùng 4/3 đến 7/3 âm lịch. Năm nay, lễ hội có quy mô được nâng tầm, nội dung phong phú gồm các nghi lễ Phật giáo như lễ cáo yết, rước nước, lễ khai hội, khóa lễ cầu Quốc thái dân an, lễ mộc dục, lễ mông sơn thí thực. Cùng với đó là nhiều hoạt động văn hóa nghệ thuật và các trò chơi dân gian, điểm nhấn là chương trình nghệ thuật tại lễ khai hội với vở cải lương “Sơ Tổ Tào Động Việt Nam” lần đầu ra mắt công chúng.

Trước đó, sáng 21/4, đã diễn ra Lễ rước nước với sự tham gia hưởng ứng của đông đảo nhân dân, phật tử gần xa.