Có lẽ hiếm dân tộc nào trên thế giới, xuyên suốt chiều dài lịch sử lại nhiều lần đối mặt với thử thách tới vậy, từ chiến tranh ngoại xâm cho đến thiên tai dịch họa. Tuy nhiên, thử thách lịch sử càng hun đúc thêm ý chí quật cường, tinh thần đoàn kết triệu người như một của mảnh đất này. Đó là những nét đẹp truyền thống, trở thành nguồn sức mạnh to lớn.
Những năm gần đây, thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng liên tiếp hứng chịu các hiện tượng thiên nhiên cực đoan xảy ra bất thường, khó lường dẫn tới tổn thất về môi trường sinh thái, tài sản và con người. Theo thông tin của Văn phòng Giảm nhẹ rủi ro thiên tai của Liên hợp quốc (UNDDR), trong vòng 20 năm qua, toàn thế giới ước tính các loại thiên tai đã tăng lên khoảng 75%, làm thiệt mạng hơn 1 triệu người và ảnh hưởng đến hơn 4 tỷ dân, gây thiệt hại kinh tế gần 3.000 tỷ USD. Còn theo các nhà khoa học quốc tế, lũ lụt liên tiếp xảy ra ở miền Trung Việt Nam theo hướng ngày càng khắc nghiệt hơn, ngày càng thường xuyên hơn.
Song chính trong những hoàn cảnh như thế, khi miền Trung oằn mình gánh chịu hậu quả của mưa bão, lũ lụt, thì nghĩa đồng bào, tình đoàn kết của người dân Việt Nam lại tỏa sáng, trở nên khăng khít. Trái tim chạm tới trái tim, đồng bào cả nước đồng lòng cùng “khúc ruột miền Trung” chạy đua với thời gian, khắc phục hậu quả sau thiên tai: Người góp tiền, góp gạo, người gói bánh, mua áo quần, thuốc chữa bệnh, mì ăn liền, gom góp mua cả thuyền cứu nạn và hơn cả là những đồng tiền nghĩa tình góp tặng bà con miền Trung khôi phục sản xuất, gượng dậy sau mưa lũ. Thiên tai dịch họa càng khiến những tấm lòng người Việt xích lại gần nhau hơn, tinh thần đoàn kết, chung sức đồng lòng càng được bồi đắp hơn.
Trong cuộc chiến chống đại dịch COVID-19 hiện nay, thực tiễn cũng chứng minh tinh thần đoàn kết, san sẻ cảm thông chính là một trong những nguồn sức mạnh lớn lao. Trước diễn biến phức tạp của dịch COVID-19, kế thừa truyền thống đại đoàn kết của dân tộc, Đảng, Nhà nước và nhân dân ta một lần nữa chung tay, đồng lòng chống dịch. Tất cả các tỉnh, thành phố, bộ, ngành, địa phương, từ tổ chức tới cá nhân đều nêu cao tình thần trách nhiệm và quyết tâm phòng, chống dịch. Nhớ lại những câu chuyện nhường cơm sẻ áo trong cao điểm dịch COVID-19, bất kỳ người Việt Nam nào cũng tự hào về một xã hội ấm áp, lấp lánh tình người. Một trong những biểu tượng cao đẹp nhất cho tinh thần đoàn kết của dân tộc trong cuộc chiến chống đại dịch COVID-19 là việc thành lập Quỹ Vaccine. Ngay sau khi được thành lập, Quĩ Vaccine đã nhanh chóng nhận được sự đồng tình, ủng hộ của đông đảo nhân dân trong cả nước và kiều bào Việt Nam ở nước ngoài, của các cơ quan đoàn thể và cộng đồng doanh nghiệp...
Lửa thử vàng, gian nan thử sức, trong hoạn nạn vì đại dịch, tính nhân văn của người Việt Nam lại lan tỏa rộng khắp và tinh thần đoàn kết dân tộc của thời đại Hồ Chí Minh tiếp tục được phát huy. Trải qua bốn đợt dịch, thành công có, thiếu sót cũng có. Song qua mỗi thử thách, chúng ta lại vững vàng hơn, kiên định hơn, và tin tưởng hơn.
Dù vậy, có lúc, có nơi khối đoàn kết chưa phát huy được vai trò, quyền làm chủ thực sự của nhân dân. Chưa đánh giá và dự báo chính xác những diễn biến, thay đổi xã hội, tâm tư, nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân để có chủ trương phù hợp và sát với thực tiễn. Chủ trương, quan điểm của Đảng về đại đoàn kết toàn dân tộc, về quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của các giai cấp, tầng lớp nhân dân chưa được kịp thời thể chế hóa; hoặc đã thể chế hóa nhưng chưa được tổ chức thực hiện một cách nghiêm túc, làm gây nên bức xúc trong một bộ phận nhân dân. Đây chính là sơ hở để các thế lực thù địch lợi dụng, thổi phồng mâu thuẫn, nhằm mục đích xấu xa là chia rẽ đoàn kết dân tộc ta, chống đối chính quyền nhân dân. Tuy nhiên, mọi âm mưu thủ đoạn chống phá cuối cùng đều bị đập tan, khối đại đoàn kết vẫn luôn vững vàng trong gió bão. Đó chính là đoàn kết, là cùng nhau tin tưởng, cùng nhau đương đầu với thử thách.
Người Việt Nam dù sống ở trong nước hay nước ngoài luôn tiềm ẩn tinh thần, ý thức dân tộc trong tiềm thức, trong đó có tinh thần đoàn kết cao đẹp. Lịch sử đất nước đã chứng minh đoàn kết dân tộc là một khối vững chắc, phù hợp với hoàn cảnh đất nước và được bồi đắp, hun đúc qua thời gian bởi khối đại đoàn kết ấy dựa trên cơ sở giải quyết hài hòa quan hệ lợi ích giữa các thành viên trong xã hội. Đoàn kết trong Đảng là hạt nhân, là cơ sở vững chắc để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Đảng ta lấy dân làm gốc, lắng nghe, học hỏi, tiếp thu ý kiến, giải quyết vướng mắc của nhân dân, tin dân, vì dân, tôn trọng những người có ý kiến khác, có cơ chế để nhân dân bày tỏ chính kiến, nguyện vọng và thực hiện quyền làm chủ của mình. Chính vì vậy, khối đại đoàn kết ngày càng được củng cố, trở thành nguồn sức mạnh nội tại đưa đất nước vượt qua những thời khắc gian khó.
