Bà Vũ Thị Là, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, Chính phủ đã ban hành nhiều nghị định liên quan đến việc thu hút chuyên gia, nhà khoa học, nhân tài trong lĩnh vực KHCN. Có thể kể đến Nghị định số 179/2024/NĐ-CP, Nghị định số 249/2025/NĐ-CP, Nghị định số 263/2025/NĐ-CP. Trong các văn bản này đã quy định những cơ chế ưu đãi về tiền lương, tiền thưởng, môi trường làm việc... đối với chuyên gia, nhà khoa học.
Một trong những điểm đột phá là liên quan đến việc tuyển dụng, ký hợp đồng lao động đối với các chuyên gia. Theo bà Vũ Thị Là, trước đây việc ký hợp đồng lao động được quy định rất chặt chẽ và chỉ được thực hiện trong một số trường hợp. Đối với đơn vị tự chủ nhóm 3 (Nhà nước bảo đảm 1 phần) thì chỉ ký hợp đồng lao động trong trường hợp Nhà nước đồng ý về chủ trương. Đối với các đơn vị tự chủ nhóm 4 thì chỉ được ký hợp đồng lao động trong phạm vi chỉ tiêu biên chế được giao.
Nghị định số 263/2025/NĐ-CP được ban hành đã tháo gỡ nhiều vướng mắc. Theo đó, những tổ chức khoa học, công nghệ hoàn toàn có thẩm quyền trong việc quyết định tuyển dụng, quản lý, sử dụng viên chức; ký hợp đồng lao động đối với các chuyên gia, nhà khoa học.
Điểm mới thứ hai là tháo gỡ nút thắt về tài chính. Theo đó, các tổ chức khoa học, công nghệ được ký hợp đồng với các chuyên gia, nhà khoa học theo mức lương thỏa thuận. Đồng thời, Nhà nước quy định rất rõ các chế độ chính sách với chuyên gia khi được tuyển dụng vào các tổ chức khoa học, công nghệ. Có thể kể đến như được bố trí điều kiện làm việc, đào tạo bồi dưỡng, hưởng cơ chế tiền lương ưu đãi, trong trường hợp là chuyên gia có thể được xem xét ưu tiên bố trí vào vị trí lãnh đạo nếu bảo đảm đủ năng lực.
Theo bà Vũ Thị Là, các chế độ, chính sách được quy định cụ thể, rõ ràng tại các nghị định sẽ góp phần thu hút, nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động của các tổ chức khoa học, công nghệ trong thời gian tới.
