Cùng với việc bảo đảm dinh dưỡng, an toàn thực phẩm được các nhà trường đặt lên hàng đầu với quy trình kiểm soát từ khâu tiếp nhận nguyên liệu, chế biến đến khi bữa ăn được đưa tới học sinh.
Bếp ăn một chiều, phụ huynh đồng hành giám sát
Tại Trường Mầm non Hoa Phượng Đỏ, phường Hải Châu, mỗi ngày một lượng lớn thực phẩm được đưa vào bếp để chuẩn bị các suất ăn cho trẻ. Ngay khi tiếp nhận, nhân viên cấp dưỡng kiểm tra nguồn gốc, hạn sử dụng cùng các đặc điểm cảm quan như màu sắc, mùi vị trước khi đưa vào chế biến.
Việc xử lý những nguyên liệu không đạt yêu cầu được thực hiện ngay tại khâu tiếp nhận. Khi phát hiện thực phẩm không bảo đảm chất lượng hoặc không đủ số lượng, nhân viên cấp dưỡng chụp hình làm căn cứ, báo cáo Ban Giám hiệu phụ trách bán trú và trả hoặc đổi ngay với đơn vị cung cấp. Thực phẩm không đạt yêu cầu tuyệt đối không được đưa vào sơ chế.
Các công đoạn được thực hiện theo quy trình bếp ăn một chiều nhằm hạn chế nguy cơ lây nhiễm chéo giữa thực phẩm sống và thức ăn đã chế biến. Đội ngũ cấp dưỡng được bồi dưỡng nghiệp vụ, nắm rõ các quy trình bán trú.
Theo cô Đoàn Thị Dương (Phó Hiệu trưởng phụ trách bán trú Trường Mầm non Hoa Phượng Đỏ), việc tổ chức bếp ăn cho hàng trăm trẻ mỗi ngày đặt ra yêu cầu cao trong kiểm soát chất lượng thực phẩm và bảo đảm dinh dưỡng. Một trong những khó khăn là kiểm soát chất lượng thực phẩm tươi sống ngay tại thời điểm tiếp nhận. Một số sản phẩm như thịt heo, thịt bò đã có mã QR truy xuất nguồn gốc, giúp nhà trường có thêm thông tin về sản phẩm. Tuy nhiên, việc kiểm tra trực tiếp tại trường chủ yếu vẫn dựa trên hồ sơ, nguồn gốc và các dấu hiệu cảm quan; những yếu tố liên quan đến vi sinh trong thực phẩm không thể xác định bằng mắt thường tại chỗ.
Trong điều kiện phải chuẩn bị hàng trăm suất ăn mỗi ngày, các khâu chế biến vừa phải bảo đảm đúng thời gian sinh hoạt của trẻ vừa đáp ứng yêu cầu về khẩu phần và dinh dưỡng theo độ tuổi. Vì vậy, nhà trường xác định kiểm soát an toàn thực phẩm phải được thực hiện xuyên suốt, từ lựa chọn đơn vị cung ứng, tiếp nhận nguyên liệu đến chế biến và tổ chức bữa ăn.
Không chỉ kiểm soát phía trong bếp, nhà trường còn tăng cường công khai thông tin để phụ huynh và giáo viên cùng tham gia theo dõi hoạt động bán trú. Ngay đầu năm học, Ban Giám hiệu tổ chức trao đổi với Ban đại diện cha mẹ học sinh, công khai thông tin về các đơn vị cung ứng thực phẩm. Thực đơn của trẻ được cập nhật trên hệ thống máy tính để phụ huynh thuận tiện theo dõi chế độ ăn hằng ngày.
Nhà trường cũng thường xuyên cập nhật hình ảnh hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ trên fanpage và các nhóm lớp. Giáo viên trực tiếp chăm sóc trẻ trong giờ ăn, nghỉ cũng là một mắt xích quan trọng trong việc theo dõi tình trạng sức khỏe, khẩu phần và phản ứng của trẻ đối với bữa ăn hằng ngày, từ đó kịp thời trao đổi với bộ phận phụ trách khi có vấn đề phát sinh.
Đặc biệt, trường tổ chức các bữa ăn ngoài trời cho trẻ. Hoạt động này vừa tạo thêm không gian trải nghiệm, giao tiếp cho trẻ vừa giúp phụ huynh có cơ hội trực tiếp quan sát món ăn và không khí bữa ăn của con.
Chị Nguyễn Phan Châu Ngọc (phụ huynh học sinh Trường Mầm non Hoa Phượng Đỏ) cho rằng, nhà trường đã mang đến sự yên tâm khi công khai thông tin về quy trình tiếp nhận thực phẩm, hình ảnh hoạt động của cán bộ, nhân viên và thực đơn được xây dựng theo độ tuổi, bảo đảm các nhóm chất cần thiết. Việc công khai thông tin và mở rộng sự tham gia của phụ huynh giúp hoạt động bán trú có thêm một kênh giám sát từ phía gia đình. Với nhà trường, đây cũng là cơ sở để tiếp nhận ý kiến phản hồi và điều chỉnh cách tổ chức bữa ăn phù hợp hơn với nhu cầu thực tế của trẻ.
Xây dựng chuỗi phối hợp để bảo đảm an toàn bữa ăn học đường
Không chỉ ở bậc mầm non, ngay trong tuần đầu tiên của năm học mới, Trường Tiểu học Lý Tự Trọng, phường Hải Châu cũng triển khai tổ chức bán trú tại cả hai cơ sở. Từ phòng nghỉ đến bữa ăn của học sinh được nhà trường chuẩn bị để hoạt động bán trú đi vào nền nếp ngay từ những ngày đầu năm học.
Ở bậc Tiểu học, bán trú không chỉ giúp học sinh có thời gian nghỉ ngơi giữa buổi mà còn giải quyết một phần nhu cầu của những gia đình không có điều kiện đưa đón con về nhà vào buổi trưa.
Với phụ huynh, bên cạnh việc tổ chức phòng nghỉ và sinh hoạt, chất lượng bữa ăn là vấn đề được quan tâm hàng đầu. Anh Huỳnh Nhật Thiên (phụ huynh học sinh Trường Tiểu học Lý Tự Trọng) chia sẻ, điều phụ huynh quan tâm trước hết là vệ sinh an toàn thực phẩm, trong đó nguồn thực phẩm nhập vào trường phải đến từ đơn vị uy tín. Ngoài ra, khẩu phần và định lượng thức ăn của học sinh cần được bảo đảm; thực đơn cũng cần thường xuyên thay đổi để các em có những bữa ăn đa dạng. Từ yêu cầu đó, nhà trường xây dựng quy trình kiểm soát nhiều khâu.
Cô Trần Thị Lệ (Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lý Tự Trọng) cho biết, nhà trường ký hợp đồng cung cấp thực phẩm với đơn vị có uy tín; đồng thời thành lập các tổ kiểm tra tiếp phẩm và chế biến thức ăn. Việc tổ chức bán trú ngay từ những ngày đầu năm học vì vậy không chỉ đặt ra yêu cầu về chỗ nghỉ, thời gian sinh hoạt mà còn đòi hỏi nhà trường kiểm soát chặt chẽ bữa ăn hằng ngày, từ nguyên liệu đầu vào đến chế biến và phục vụ học sinh.
Từ bậc mầm non đến tiểu học, nhu cầu tổ chức bán trú có những điểm khác nhau nhưng yêu cầu về an toàn thực phẩm là vấn đề xuyên suốt. Một suất ăn đến tay trẻ, học sinh phải đi qua nhiều khâu kiểm soát, từ lựa chọn nhà cung cấp, tiếp nhận nguyên liệu, sơ chế, chế biến đến chia suất và tổ chức bữa ăn.
Khi nhà trường kiểm soát chặt nguồn thực phẩm, thực hiện đúng quy trình chế biến và đồng thời công khai thông tin để phụ huynh cùng theo dõi, bữa ăn bán trú không còn là công việc riêng của bộ phận cấp dưỡng. Đó trở thành một chuỗi phối hợp giữa nhà trường, nhân viên bếp, giáo viên, đơn vị cung ứng và gia đình, cùng hướng tới yêu cầu quan trọng nhất là bảo đảm an toàn và sức khỏe cho học sinh.
