Bất cập khi AI tạo ra 'người nổi tiếng' quảng cáo sản phẩm trên mạng xã hội

Các doanh nghiệp quảng bá sản phẩm trên môi trường trực tuyến đang âm thầm sử dụng những người có ảnh hưởng (influencer) do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra, làm dấy lên lời kêu gọi tăng cường tính minh bạch. Điều này cũng xuất hiện tại Việt Nam.

Chú thích ảnh
Hình minh họa. Ảnh: Xinhua

Theo tờ Guardian (Anh), ngày càng nhiều doanh nghiệp chuyển sang sử dụng nội dung do AI tạo ra, được thể hiện như những trải nghiệm chân thực của khách hàng, nhưng những nhân vật đó thực chất không tồn tại.

Ví dụ, một công ty mỹ phẩm có thể đặt hàng video trông rất chân thực về cô gái 20 tuổi giấu tên đang thoa kem chống nắng bên cạnh hồ bơi ở Bali (Indonesia). Sau đó, thương hiệu này có thể đăng tải video lên thẳng các kênh mạng xã hội của họ, tạo cảm giác như thể video được đăng tải bởi người có tầm ảnh hưởng thực sự.

Việc sử dụng nội dung do AI tạo ra nhằm mô phỏng trải nghiệm khách hàng thực tế cũng đang được các doanh nghiệp tích cực tiếp cận. Trong đó có thể loại video mở hộp và phản ứng với sản phẩm mới trước máy quay.

Hiện không có quy định cụ thể nào yêu cầu các thương hiệu phải thông báo cho người tiêu dùng khi nội dung quảng cáo được AI tạo ra. Tại Liên minh châu Âu (EU), các quy định mới theo Đạo luật Trí tuệ Nhân tạo có hiệu lực vào tháng 8 tới yêu cầu nội dung do AI tạo ra hoặc chỉnh sửa, chẳng hạn như hình ảnh, âm thanh và video, phải được dán nhãn rõ ràng.

Nhóm bảo vệ người tiêu dùng Which? tại Anh nhận định rằng khách hàng nên được thông báo rõ ràng khi nội dung quảng cáo có sự xuất hiện của những người có ảnh hưởng do AI tạo ra thay vì người thật.

Biên tập viên Lisa Barber của Which? Tech, chia sẻ: “Điều tra gần đây của chúng tôi về deepfake trên mạng xã hội cho thấy điều đáng lo ngại là 70% người dùng không thể phân biệt chính xác tất cả video thật và giả mà chúng tôi cho họ xem. Điều đó có nghĩa là người tiêu dùng có thể thường xuyên bị đánh lừa bởi nội dung do AI tạo ra và trở thành mục tiêu của những kẻ lừa đảo. Thật đáng lo ngại khi người tiêu dùng không thể tin tưởng vào nội dung họ thấy trực tuyến. Các công ty phải minh bạch khi nội dung được tạo ra bằng AI”.

Điểm đáng nghiên cứu đối với Việt Nam không chỉ là “AI tạo người nổi tiếng ảo”, mà rộng hơn là bài toán minh bạch, xác thực và truy trách nhiệm đối với nội dung quảng cáo do AI tạo ra.

Việt Nam có thể xây dựng cơ chế bắt buộc gắn nhãn “nội dung quảng cáo do AI tạo ra”. Việt Nam có thể nghiên cứu bổ sung quy định yêu cầu các quảng cáo sử dụng: nhân vật ảo do AI tạo ra; hình ảnh/video được AI tạo hoặc chỉnh sửa đáng kể; “người nổi tiếng ảo” không phải người thật…

Điều này phù hợp trực tiếp với định hướng: “Phát triển một số mạng xã hội Việt Nam, xây dựng xã hội số an toàn, lành mạnh” nêu ra trong Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

PV

Dành cho bạn

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc Choi Kyo-jin theo dõi màn hình hiển thị kịch bản gian lận trong kỳ thi kế toán thuế quốc gia trong phiên họp toàn thể của Ủy ban Giáo dục tại Quốc hội ở Seoul, Hàn Quốc ngày 16/11/2026. Ảnh: Yonhap

Từ nỗi lo gian lận bằng AI tại Hàn Quốc đến bài toán quản trị AI trong giáo dục Việt Nam

Trước kỳ thi đại học toàn quốc ngày 19/11, Hàn Quốc khẩn trương tăng cường các biện pháp ngăn chặn gian lận bằng AI, kính thông minh và camera siêu nhỏ. Những thách thức này đặt ra yêu cầu đối với Việt Nam trong việc hoàn thiện quản trị AI, bảo đảm công bằng thi cử và thúc đẩy chuyển đổi số giáo dục theo tinh thần Nghị quyết 57.