Tò he – từ món quà tuổi thơ đến tác phẩm nghệ thuật tiền triệu

Những ngày này, phố Hàng Mã (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) ngập tràn không khí rộn ràng Trung thu, với đủ loại đồ chơi truyền thống. Giữa vô vàn sắc màu, quầy tò he của nghệ nhân Đặng Văn Hậu trở thành điểm nhấn đặc biệt, thu hút đông đảo khách tham quan bởi những con giống bột gạo sặc sỡ, vừa quen thuộc, vừa mới lạ.

Sinh ra trong gia đình nhiều đời gắn bó với nghề nặn tò he ở làng Xuân La (Hà Nội), anh Hậu đã có hơn 20 năm theo nghề. Không chỉ duy trì truyền thống, anh còn miệt mài nghiên cứu, phục dựng lại nhiều mẫu tò he từng phổ biến ở Phú Xuyên, Đồng Xuân, Phố Khách… nhưng đã thất truyền. Mỗi tác phẩm đều kết hợp kỹ thuật nặn truyền thống với câu chuyện dân gian, thể hiện sự khéo léo và trí tưởng tượng phong phú.

Tò he là món đồ chơi dân gian bình dị, đã trở thành sản phẩm nghệ thuật giá trị. Các sản phẩm nhỏ có giá từ 25.000 – 100.000 đồng, trong khi những bộ lớn, chế tác công phu, được bán từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng. Đặc biệt, bộ tò he tái hiện tranh dân gian Đông Hồ “Đám cưới chuột” được rao bán với giá 12 triệu đồng hay tác phẩm “Rước đèn”, từng đạt giải đặc biệt tại một cuộc thi trong nước có giá 5 triệu đồng...

Để hoàn thành một bộ tò he cầu kỳ, nghệ nhân phải mất 3 – 5 ngày, thậm chí cả tuần với những mẫu phức tạp. “Thách thức lớn nhất là chau chuốt từng chi tiết tinh xảo, sống động, để người xem vừa nhận ra câu chuyện dân gian, vừa cảm nhận được hồn Việt trong từng con giống”, anh Hậu chia sẻ.

Không dừng lại ở việc phục dựng, nghệ nhân Đặng Văn Hậu còn sáng tạo thêm nhiều mẫu mới theo xu hướng hiện đại, phù hợp thị hiếu trẻ nhỏ. Những bộ tò he kể sự tích ông Táo cưỡi cá chép hay tái hiện các nhân vật lịch sử, khiến người xem thích thú bởi sự gần gũi, độc đáo.

Trong dịp này, quầy tò he của anh Hậu luôn tấp nập người đến xem và mua. “Niềm vui lớn nhất là năm nay không chỉ có các em nhỏ, người lớn, mà nhiều bạn trẻ cũng tìm tới. Điều đó tiếp thêm động lực để chúng tôi gắn bó với nghề”, anh Hậu tâm sự.

Chú thích ảnh
Quầy tò he tại phố Hàng Mã luôn tấp nập người mua dịp Trung thu.
Chú thích ảnh
Chú thích ảnh
Nghệ nhân Đặng Văn Hậu với sản phẩm tò he vừa mới tạo.
Chú thích ảnh
Bộ tò he “Đám cưới chuột” tái hiện tranh Đông Hồ.
Chú thích ảnh
Chú thích ảnh
Một góc quầy trưng bày bộ tò he theo chủ đề dân gian.
Chú thích ảnh
Con giống tò he rực rỡ sắc màu, thu hút đông đảo khách tham quan.
Chú thích ảnh
Tò he lịch sử được nghệ nhân sáng tạo từ bột gạo truyền thống.
Chú thích ảnh
Bộ tò he về sự tích ông Táo cưỡi cá chép gây ấn tượng mạnh.
Chú thích ảnh
Bàn tay khéo léo biến cục bột vô tri thành tác phẩm nghệ thuật.
Chú thích ảnh
Sắc màu tò he rực rỡ làm bừng sáng không gian phố Trung thu.
Chú thích ảnh
Những chi tiết tinh xảo thể hiện tâm huyết của nghệ nhân.
Chú thích ảnh
Tò he được nhuộm màu tự nhiên từ nghệ, gấc, hoa hòe.
Chú thích ảnh
Trung thu Hà Nội thêm ý nghĩa nhờ sắc màu tò he truyền thống.
Lê Phú/Báo Tin tức và Dân tộc

Dành cho bạn

Tổng giám đốc TTXVN phát biểu tại Diễn đàn đối thoại về tin giả 4.0

Tổng giám đốc TTXVN phát biểu tại Diễn đàn đối thoại về tin giả 4.0

Trong khuôn khổ tham dự Diễn đàn truyền thông nhân dịp kỷ niệm 65 năm thành lập Tổ chức các hãng thông tấn châu Á - Thái Bình Dương (OANA) tổ chức tại Moskva, ngày 22/9/2026, Bí thư Đảng uỷ, Tổng giám đốc TTXVN, Phó trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Vũ Việt Trang dự và phát biểu tại Diễn đàn quốc tế "Đối thoại về tin giả 4.0".

TTXVN và MONTSAME ký Thỏa thuận hợp tác giai đoạn mới

TTXVN và MONTSAME ký Thỏa thuận hợp tác giai đoạn mới

Ngày 21/9/2026, tại Lễ kỷ niệm 65 năm Tổ chức các Hãng thông tấn châu Á - Thái Bình Dương (OANA) tổ chức tại Moskva (Liên bang Nga), Tổng Giám đốc TTXVN Vũ Việt Trang và Tổng Giám đốc Hãng thông tấn MONTSAME (Mông Cổ) Enkh-Orshikh Khurlee đã ký Thỏa thuận hợp tác giai đoạn mới nhằm cập nhật những nội dung hợp tác phù hợp với xu hướng phát triển của báo chí hiện đại, góp phần tăng cường mối quan hệ Đối tác Toàn diện Việt Nam – Mông Cổ.

TTXVN giành giải Nhì Cuộc thi sản phẩm báo chí xuất sắc của OANA năm 2026

TTXVN giành giải Nhì Cuộc thi sản phẩm báo chí xuất sắc của OANA năm 2026

Ngày 21/9/2026, tại Moskva, trong khuôn khổ Lễ kỷ niệm 65 năm Tổ chức các Hãng thông tấn châu Á - Thái Bình Dương (OANA) diễn ra Lễ trao giải Cuộc thi sản phẩm báo chí xuất sắc của OANA năm 2026. Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) đã giành giải Nhì hạng mục "Bài viết xuất sắc" với tác phẩm longform “Văn hóa: Động lực cốt lõi cho sự phát triển của Hà Nội trong 100 năm tới”.