Dự án cầu Đuống mới, bao gồm một cầu đường bộ và một cầu đường sắt, được khởi công tháng 9/2023 với tổng mức đầu tư hơn 1.800 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành trong năm 2025. Tuy nhiên, đến giữa tháng 6/2025, nhà thầu chỉ mới thi công xong phần trụ ở lòng sông, các hạng mục đầu bờ vẫn “án binh bất động” do thiếu mặt bằng.
Cụ thể, toàn dự án cần giải phóng khoảng 4,96 ha, tương đương 141 hộ dân (55 hộ ở Long Biên và 86 hộ ở Gia Lâm) với kinh phí khoảng 650 tỷ đồng. Tuy nhiên, đến nay mới bàn giao được khoảng 8% diện tích (0,4 ha), chủ yếu là đất công và đất hành lang đê. Hơn 4,5 ha còn lại thuộc khu dân cư đang “đóng băng”.
Đại diện nhà thầu triển khai gói XL02 cầu đường bộ cho biết, phần mặt bằng ở cả hai đầu Long Biên và Gia Lâm chưa có nên hiện các trụ cầu được xây dựng ở lòng sông đang đứng chơ vơ, không thể thi công phần đúc hẫng đối xứng. Hạn chót để chuyển sang thi công đúc hẫng cầu đường bộ là hết quý II/2025, nếu không bàn giao xong, từ tháng 7/2025 dự án “buộc phải dừng thi công”.
Ban Quản lý dự án Đường sắt (Bộ Xây dựng) đã gửi ít nhất 7 văn bản kiến nghị chính quyền TP Hà Nội và các địa phương tháo gỡ vướng mắc giải phóng mặt bằng (GPMB). Mới đây, Bộ Xây dựng tiếp tục có văn bản gửi UBND TP Hà Nội, đề nghị ưu tiên bố trí tạm cư cho khoảng 27 hộ tại trụ T6, di dời trạm đo đếm điện và các công trình kỹ thuật ngay trong tháng 6/2025, để phục vụ thi công các mố M1, T1, T2, T6 của cầu đường bộ.
Đại diện Quản lý dự án cho biết, nếu đến cuối tháng 7/2025, địa phương không bàn giao mặt bằng, nhà thầu buộc phải tạm dừng thi công, di dời toàn bộ máy móc, thiết bị và nhân lực. Trong trường hợp bàn giao kịp tháng 6/2025, đơn vị sẽ “đôn đốc nhà thầu tăng cường nhân lực, thiết bị thi công, cố gắng hoàn thành trong quý II/2026”.
Liên quan đến GPMB, UBND quận Long Biên và huyện Gia Lâm đã lập, công khai phương án bồi thường cho khoảng 13/55 hộ (Long Biên) và 81/86 hộ (Gia Lâm), song vẫn chưa tổ chức bốc thăm tái định cư và họp hội đồng đền bù. Nguyên nhân chậm nằm ở quy hoạch khu tái định cư, quá trình thẩm định kéo dài, thủ tục hoàn toàn phải làm lại do Luật Đất đai sửa đổi có hiệu lực từ 1/8/2024 nên phải thẩm định lại.
TP Hà Nội cũng đã yêu cầu địa phương bố trí tái định cư và hoàn thành thủ tục GPMB trước 30/5/2025, tuy nhiên điều này không hoàn thành đúng hạn. Hiện các bên chỉ đạo tiếp tục thúc tiến độ GPMB trong tháng 6/2025.
Dự án cầu Đuống mới đang đứng trước nguy cơ chậm tiến độ do vướng giải phóng mặt bằng, yếu tố then chốt để chuyển sang giai đoạn thi công chính. Trước viễn cảnh “dừng thi công”, các cơ quan từ Trung ương đến địa phương cần hành động quyết liệt, tháo gỡ ngay trong tháng 6/2025. Nếu toàn bộ diện tích chưa giao mặt bằng vẫn án binh bất động, khả năng chậm tiến độ đến năm 2026 là rất cao, kéo theo hệ lụy về chi phí, niềm tin và hiệu quả đầu tư công.
