AI đe dọa 'khai tử' hàng loạt việc làm văn phòng

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang nhanh chóng thay thế những công việc văn phòng vốn đòi hỏi hàng giờ, thậm chí nhiều ngày lao động của con người, làm dấy lên lo ngại hàng loạt vị trí hành chính, kế toán và nhập liệu có thể bị thu hẹp hoặc biến mất.

Tại một trong những công ty bảo hiểm lớn của Hy Lạp, việc xử lý một hồ sơ yêu cầu bồi thường bảo hiểm y tế từng mất trung bình 14 ngày do nhân viên phải kiểm tra, đối chiếu ý kiến y tế, kết quả xét nghiệm, hóa đơn và thông tin hợp đồng. Hiện nay, hệ thống AI có thể hoàn thành công việc này trong khoảng 1 phút và khoản bồi thường được chi trả vào ngày hôm sau.

Trong lĩnh vực ngân hàng, AI cũng đang thay thế đáng kể lao động thủ công. Để đánh giá các tiêu chí môi trường, xã hội và quản trị (ESG) của doanh nghiệp vay vốn, nhân viên trước đây phải dành khoảng 16 giờ để tìm kiếm thông tin trong những báo cáo dài hàng trăm trang. Hệ thống AI hiện có thể rà soát các báo cáo 400-500 trang, xác định những nội dung cần thiết và xử lý trong thời gian ngắn hơn nhiều.

Những thay đổi này cho thấy các công việc thuộc nhóm “hậu trường” của doanh nghiệp đang nằm trong số những vị trí dễ bị AI tác động nhất. Theo báo cáo của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) và Viện Nghiên cứu NASK của Ba Lan công bố tháng 5/2025, các nghề hành chính và văn thư tiếp tục là nhóm chịu ảnh hưởng nhiều nhất từ AI tạo sinh. Những công việc dễ bị ảnh hưởng gồm nhập dữ liệu, kế toán, ghi sổ và thư ký hành chính.

Tại các nền kinh tế thu nhập cao, khoảng 1/3 số việc làm có thể chịu tác động ở một mức độ nhất định từ AI. Đáng chú ý, tác động này có sự khác biệt về giới: các nghề có tỷ lệ lao động nữ chiếm đa số có khả năng chịu ảnh hưởng gần gấp đôi so với những nghề chủ yếu do nam giới đảm nhiệm, lần lượt là 29% và 16%. Nguyên nhân một phần do phụ nữ tập trung nhiều hơn trong các công việc hành chính, văn thư và hỗ trợ.

AI cũng đã hiện diện rộng rãi tại nơi làm việc ở châu Âu. Một nghiên cứu của Trung tâm Nghiên cứu chung (JRC) thuộc Ủy ban châu Âu công bố tháng 10/2025 cho thấy 30% người lao động tại EU đã sử dụng các công cụ AI trong công việc, đặc biệt phổ biến trong lĩnh vực văn phòng.

Dù vậy, ILO lưu ý nguy cơ AI tác động đến một nghề không đồng nghĩa nghề đó sẽ biến mất. Tuy nhiên, khi AI có thể xử lý toàn bộ quy trình thay vì chỉ thực hiện một nhiệm vụ đơn lẻ, nguy cơ cắt giảm nhân sự trong các công việc văn phòng lặp đi lặp lại đang trở nên rõ rệt hơn.

Xu hướng này có thể tiếp tục mở rộng sang khu vực công, nơi hàng triệu tài liệu đã được số hóa nhưng chưa được chuyển thành dữ liệu có cấu trúc để khai thác. Khi AI có khả năng đọc, trích xuất, đối chiếu thông tin và thực hiện cả quy trình, phạm vi tự động hóa có thể vượt xa những công việc nhập liệu đơn thuần, đặt ra sức ép ngày càng lớn đối với lực lượng lao động văn phòng.

Phương Hoa/TTXVN

Dành cho bạn

Bảo vệ trẻ em trước nội dung độc hại do AI tạo ra: Thách thức mới của chuyển đổi số

Bảo vệ trẻ em trước nội dung độc hại do AI tạo ra: Thách thức mới của chuyển đổi số

Theo nghiên cứu của Childlight, số báo cáo liên quan đến AI và xâm hại tình dục trẻ em tăng hơn 8.400% trong hai năm. Những hình ảnh giả mạo có thể bị lợi dụng để đe dọa, tống tiền trẻ em, đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với Việt Nam trong việc phát triển AI an toàn và tăng cường bảo vệ trẻ em trên không gian mạng.

Từ chiến lược nguồn nhân lực AI của Trung Quốc nhìn về chiến lược của Việt Nam

Từ chiến lược nguồn nhân lực AI của Trung Quốc nhìn về chiến lược của Việt Nam

Trong cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu, Trung Quốc đang đẩy mạnh đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào giáo dục phổ thông nhằm xây dựng thế hệ nhân lực có khả năng làm chủ công nghệ và đổi mới sáng tạo. Kinh nghiệm này gợi mở nhiều vấn đề đối với Việt Nam trong triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW, nhất là yêu cầu đổi mới giáo dục, phổ cập kiến thức AI và chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ mục tiêu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Alibaba ra mắt mô hình AI chủ lực mới, nâng cấp về an toàn

Alibaba ra mắt mô hình AI chủ lực mới, nâng cấp về an toàn

Ngày 15/11, tập đoàn Alibaba của Trung Quốc cho ra mắt mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) chủ lực mới Qwen4-Max. Theo Alibaba, mô hình mới có khả năng xử lý tốt hơn các công việc chuyên môn và khoa học phức tạp, đồng thời tăng cường các biện pháp bảo vệ trước rủi ro về an toàn.

Một số gợi mở đối với Việt Nam từ việc Nhật Bản dùng AI chống tin tặc

Một số gợi mở đối với Việt Nam từ việc Nhật Bản dùng AI chống tin tặc

Trước làn sóng tấn công mạng, Nhật Bản phân bổ khoảng 10 tỷ yen cho các biện pháp khẩn cấp, thúc đẩy ứng dụng AI, cảnh báo sớm và phối hợp công – tư. Kinh nghiệm này gợi mở cho Việt Nam những giải pháp thực hiện Nghị quyết 57, từ bảo vệ hạ tầng số đến nâng cao năng lực ứng cứu và tự chủ công nghệ.

Sinh viên Việt Nam tại Australia hợp tác nghiên cứu AI y học

Sinh viên Việt Nam tại Australia hợp tác nghiên cứu AI y học

Công trình ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong phân loại trạng thái thụ thể ung thư vú, do Hội Sinh viên Việt Nam tại Australia (SVAU) phối hợp với Hội Sinh viên – Đoàn Thanh niên Trường Đại học Y Hà Nội thực hiện, vừa được vinh danh trong kỷ yếu Hội nghị quốc tế IUKM 2026