TP Hồ Chí Minh đề xuất khám sàng lọc bệnh lao miễn phí hằng năm cho người dân

Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Trần Thị Diệu Thúy thông tin, trên cơ sở Nghị quyết 72-NQ/TW ngày 9/9/2025  của Bộ Chính trị về các giải pháp đột phá nhằm tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, cùng với định hướng của Bộ Y tế, Thành phố đề xuất khám sàng lọc bệnh lao miễn phí hằng năm cho người dân. Đây được xem là bước đi quan trọng, thể hiện quyết tâm của Thành phố trong việc chủ động kiểm soát, tiến tới đẩy lùi bệnh lao – một thách thức y tế công cộng.

Theo Sở Y tế, TP Hồ Chí Minh với quy mô hơn 13 triệu dân và hiện là "điểm nóng" bệnh lao khi chiếm khoảng 15% số bệnh nhân lao của các tỉnh khu vực phía Nam. Mặc dù đã nỗ lực điều trị nhưng tỷ lệ người mắc bệnh trong cộng đồng vẫn cao, gây áp lực lớn cho hệ thống y tế cơ sở và đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt trong việc phát hiện, quản lý bệnh nhân.

Bà Trần Thị Diệu Thúy nhận định việc tăng cường tầm soát và kiểm soát bệnh lao là yêu cầu cấp thiết, hướng tới mục tiêu đẩy lùi bệnh lao trong cộng đồng. Sở Y tế làm đầu mối, phối hợp với các cơ quan liên quan tham mưu, xây dựng kế hoạch và chương trình cụ thể góp phần nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ và chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Thành phố cũng kiến nghị Bộ Y tế sớm ban hành hướng dẫn, xây dựng các chương trình linh hoạt theo từng địa bàn để triển khai hiệu quả Chương trình phòng, chống lao Quốc gia; phối hợp với Bảo hiểm Y tế xây dựng danh mục khám, chữa bệnh, cấp phát thuốc điều trị phù hợp ở tất cả các tuyến bệnh viện công, tư, trạm y tế phường xã nhằm giúp người bệnh dễ dàng tiếp cận dịch vụ, giảm gánh nặng chi phí và nâng cao hiệu quả điều trị.

Sở Y tế và Bảo hiểm xã hội Thành phố phối hợp nghiên cứu, triển khai đồng bộ chính sách bảo hiểm y tế nhằm bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ khám, điều trị kịp thời và liên tục. Thành phố cần đa dạng hóa các hình thức tầm soát bệnh lao, tăng cường truyền thông và phòng, chống dịch bệnh; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong khám, chẩn đoán và điều trị, hướng tới thực hiện chuyển đổi số toàn diện trong lĩnh vực phòng, chống lao.

Giáo sư, Tiến sĩ Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế đánh giá cao sự chủ động của TP Hồ Chí Minh trong việc triển khai các mô hình tầm soát bệnh lao, xem đây là hướng đi đúng đắn và cần được nhân rộng. Đặc biệt là việc tối ưu hóa nguồn lực tài chính thông qua việc kết hợp linh hoạt giữa ngân sách địa phương và nguồn hỗ trợ từ Trung ương, bảo đảm tính bền vững cho các chương trình phòng, chống lao. 

Thứ trưởng Trần Văn Thuấn đặc biệt lưu ý đến chuyển đổi số trong quản lý dữ liệu bệnh nhân, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác tầm soát, coi đây là công cụ quan trọng giúp nâng cao năng suất, phát hiện sớm các ca bệnh trong cộng đồng với độ chính xác cao, đồng thời tiết kiệm thời gian và chi phí. Hoạt động tầm soát không nên chỉ giới hạn trong hệ thống y tế công lập mà cần mở rộng, huy động sự tham gia của khu vực y tế tư nhân, qua đó hình thành mạng lưới bao phủ toàn diện. Thành phố đẩy mạnh truyền thông,  khuyến khích người dân chủ động tham gia tầm soát định kỳ; chú trọng tích hợp dữ liệu sức khỏe vào hệ thống quốc gia, hướng tới mục tiêu quản lý bền vững và chấm dứt bệnh lao vào năm 2035.

Tiến sĩ Đinh Văn Lượng, Giám đốc bệnh viện Phổi Trung ương, Trưởng Ban điều hành chương trình chống lao quốc gia nhấn mạnh công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân luôn được Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm. Từ năm 2026, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm 1 lần, được lập sổ sức khỏe điện tử để quản lý sức khỏe theo vòng đời. Trong đó, chụp X-quang ngực và xét nghiệm Gene Xpert là những kỹ thuật quan trọng nhằm phát hiện sớm bệnh lao, kể cả ở những trường hợp chưa có triệu chứng – chiếm tới gần 40%. Ông đề xuất Bộ Y tế lồng ghép nội dung sàng lọc lao vào chương trình khám sức khỏe định kỳ, bổ sung các tiêu chí cụ thể trong hồ sơ quản lý sức khỏe, tăng cường đào tạo nhân lực y tế và nâng cao năng lực hệ thống chuyên khoa. Việc tích hợp sàng lọc lao với phát hiện các bệnh hô hấp khác như bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen phế quản, ung thư phổi… là giải pháp hiệu quả nhằm tối ưu nguồn lực, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe toàn diện người dân, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng bền vững.