Ghi nhận bệnh sử, bệnh nhân Y.T phát hiện bị vẹo cột sống từ năm 12 tuổi. Cô đã điều trị bảo tồn bằng nẹp chỉnh hình tại địa phương nhưng tình trạng không thuyên giảm mà ngày càng nặng hơn. Sau khoảng 6 - 7 năm, chứng gù vẹo tiếp tục tiến triển, khiến dáng đi lệch rõ, hai vai mất cân bằng nghiêm trọng.
Y.T cho biết tình trạng biến dạng cột sống ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt hằng ngày và khiến cô mặc cảm về ngoại hình. Cô không dám mặc những bộ quần áo mình yêu thích, hầu như không tham gia các hoạt động vui chơi cùng bạn bè và luôn sống trong cảm giác tự ti về ngoại hình của mình.
Ngày 4/9, Y.T đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Minh Anh với dáng đi lệch rõ, hai vai mất cân bằng nghiêm trọng. Qua thăm khám và chụp X-quang toàn trục bằng hệ thống EOS ở tư thế đứng, các bác sĩ xác định cô bị vẹo cột sống với góc vẹo lên tới 76 độ, kèm tình trạng gù rất nặng.
Theo bác sĩ chuyên khoa 1 Võ Doãn Tiến, Khoa Ngoại Thần kinh - Cột sống, thông thường, vẹo cột sống từ 45 - 50 độ trở lên có chỉ định phẫu thuật. Với mức độ vẹo 76 độ, đây là tình trạng gù rất nặng nếu không được can thiệp kịp thời, bệnh nhân có nguy cơ biến dạng lồng ngực, gây chèn ép tim, phổi và ảnh hưởng đến chức năng hô hấp, tuần hoàn. Thách thức lớn của ca phẫu thuật là vừa phải nắn chỉnh tối đa biến dạng cột sống, đưa hai vai về trạng thái cân bằng, vừa bảo đảm an toàn cho tủy sống và hệ thần kinh.
Ca phẫu thuật kéo dài 5 giờ, với sự phối hợp của các bác sĩ Khoa Ngoại Thần kinh - Cột sống, Khoa Gây mê hồi sức và điều dưỡng. Trong quá trình phẫu thuật, ê-kíp sử dụng hệ thống theo dõi sinh lý thần kinh trong mổ để liên tục kiểm soát những thay đổi về vận động, cảm giác khi đặt vít và nắn chỉnh cột sống, kết hợp chụp C-arm nhằm hỗ trợ kiểm tra vị trí dụng cụ và quá trình phẫu thuật.
Sau 2 ngày phẫu thuật, bệnh nhân đã có thể ngồi dậy, đi lại nhẹ nhàng và tự thực hiện các sinh hoạt cá nhân cơ bản. Việc vận động sớm giúp hạn chế các biến chứng như huyết khối tĩnh mạch, loét do nằm lâu, đồng thời hỗ trợ quá trình hồi phục và lành vết mổ.
Bác sĩ chuyên khoa 1 Võ Doãn Tiến cho biết, vẹo cột sống vô căn thường khởi phát ở lứa tuổi dậy thì, từ 10 - 15 tuổi và có tỷ lệ mắc ở nữ giới cao hơn nam giới. Phụ huynh có thể chủ động theo dõi trẻ bằng cách quan sát sự cân đối của hai vai, xương bả vai và vùng eo khi trẻ cúi người về phía trước. Bên cạnh đó, cần chú ý dáng đi và tình trạng quần áo thường xuyên bị lệch sang một bên.
Phát hiện sớm giúp bác sĩ có hướng theo dõi và điều trị phù hợp, hạn chế tình trạng biến dạng cột sống tiến triển. Theo khuyến cáo, trẻ có góc vẹo trên 10 độ được chẩn đoán vẹo cột sống và cần được theo dõi chuyên khoa. Trường hợp có góc vẹo từ 20 - 40 độ có thể điều trị bảo tồn bằng nẹp chỉnh hình, kết hợp tái khám định kỳ theo chỉ định của bác sĩ. Khi góc vẹo từ 45 - 50 độ trở lên, người bệnh có thể được chỉ định phẫu thuật.
Bác sĩ khuyến cáo người bệnh không tự ý xoa bóp, bẻ nắn tại các cơ sở không có chuyên môn. Vật lý trị liệu có vai trò hỗ trợ theo chỉ định của bác sĩ, không thay thế nẹp chỉnh hình hoặc phẫu thuật khi đã có chỉ định.
Với những trường hợp cần can thiệp ngoại khoa, phụ huynh không nên quá lo lắng. Theo bác sĩ, các công nghệ hỗ trợ trong phẫu thuật như hệ thống C-arm và thiết bị theo dõi điện sinh lý thần kinh trong mổ giúp bác sĩ kiểm soát vị trí dụng cụ, đồng thời theo dõi các thay đổi về chức năng thần kinh trong quá trình nắn chỉnh cột sống.
