Bệnh nhân đi khám bảo hiểm y tế. Ảnh: TTXVN
Theo Bộ Y tế, ngày 29 tháng 8 năm 2025, Bộ đã ban hành Quyết định số 2775/QĐ-BYT về việc ban hành tài liệu chuyên môn "Hướng dẫn quy trình kỹ thuật về chẩn đoán hình ảnh thuộc chương Điện quang - Tập 1", gồm 322 quy trình kỹ thuật. Cùng ngày, Bộ Y tế ban hành Quyết định số 2776/QĐ-BYT về việc ban hành tài liệu chuyên môn "Hướng dẫn quy trình kỹ thuật về điện quang can thiệp thuộc chương Điện quang - Tập 1", gồm 233 quy trình kỹ thuật. Các tài liệu nêu trên được xây dựng nhằm chuẩn hóa thực hành chuyên môn, nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và bảo đảm an toàn người bệnh trong lĩnh vực chẩn đoán hình ảnh và điện quang can thiệp.
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, Bộ Y tế nhận được phản ánh của một số địa phương và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh về việc cơ quan bảo hiểm xã hội sử dụng thời gian thực hiện dịch vụ kỹ thuật quy định trong các tài liệu hướng dẫn kèm theo Quyết định số 2775/QĐ-BYT và Quyết định số 2776/QĐ-BYT làm căn cứ để từ chối thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế trong trường hợp thời gian thực hiện không đạt mức thời gian quy định trong quy trình. Bộ Y tế nêu ví dụ trường hợp chụp X-quang dưới 6 phút, siêu âm tim dưới 30 phút theo một số quy trình cụ thể.
Để bảo đảm thực hiện thống nhất, đúng quy định của pháp luật, phù hợp với thực tiễn chuyên môn và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người tham gia bảo hiểm y tế cũng như cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, Bộ Y tế đã nêu rõ ý nghĩa và cách hiểu của thông số thời gian trong hướng dẫn quy trình kỹ thuật.
Theo Bộ Y tế, thông số thời gian quy định trong các hướng dẫn quy trình kỹ thuật ban hành kèm theo Quyết định số 2775/QĐ-BYT và Quyết định số 2776/QĐ-BYT là thời gian trung bình mang tính tham chiếu, được xây dựng trên cơ sở thực hành chuyên môn phổ biến tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Thông số này nhằm phục vụ việc chuẩn hóa thực hành kỹ thuật, bảo đảm an toàn người bệnh và chất lượng chuyên môn.
Bộ Y tế nhấn mạnh thông số thời gian nêu trên được sử dụng với mục đích hướng dẫn chuyên môn, không nhằm xác lập điều kiện pháp lý bắt buộc hoặc tiêu chí định lượng cứng để làm căn cứ duy nhất trong việc giám định, thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế.
Đáng chú ý, Bộ Y tế cho biết thời gian được ghi nhận trên các hệ thống kỹ thuật như hệ thống lưu trữ và truyền tải hình ảnh, tệp dữ liệu hình ảnh y khoa hoặc nhật ký thiết bị chỉ phản ánh một phần của quá trình kỹ thuật, chủ yếu là thời gian vận hành thiết bị, như thời gian phát tia, thời gian quét máy hoặc thời gian siêu âm trực tiếp. Trong khi đó, quy trình kỹ thuật thực tế bao gồm nhiều bước chuyên môn khác như xác nhận đúng người bệnh, hướng dẫn tư thế, hỏi bệnh, khai thác tiền sử, đối chiếu kết quả đã có, giải thích, tư vấn, đọc và nhận định kết quả và chuyển kết quả lên hệ thống.
Vì vậy, Bộ Y tế khẳng định việc sử dụng riêng lẻ thông số thời gian ghi nhận từ thiết bị để so sánh, đối chiếu với thông số thời gian trong hướng dẫn quy trình kỹ thuật và làm căn cứ từ chối thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế là không đúng với quy trình kỹ thuật.
Bộ Y tế cũng nêu rõ thời gian thực hiện thực tế của dịch vụ kỹ thuật có thể thay đổi tùy thuộc vào tình trạng lâm sàng của người bệnh, yêu cầu chuyên môn cụ thể, trình độ nhân lực, điều kiện cơ sở vật chất và mức độ tự động hóa của thiết bị tại từng cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
Về nguyên tắc giám định và thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế đối với dịch vụ kỹ thuật thuộc chương Điện quang, Bộ Y tế khẳng định việc giám định và thanh toán không căn cứ vào thông số thời gian quy định trong các hướng dẫn quy trình kỹ thuật ban hành kèm theo Quyết định số 2775/QĐ-BYT và Quyết định số 2776/QĐ-BYT.
Theo Bộ Y tế, việc giám định và thanh toán cần thực hiện trên cơ sở đánh giá tổng thể hồ sơ bệnh án và thực tế cung cấp dịch vụ, trong đó xem xét đầy đủ sự phù hợp của chỉ định dịch vụ kỹ thuật với tình trạng lâm sàng của người bệnh; việc tuân thủ các bước chuyên môn chủ yếu của quy trình kỹ thuật; giá trị sử dụng và ý nghĩa lâm sàng của kết quả kỹ thuật trong chẩn đoán, điều trị; đồng thời đánh giá điều kiện thực tế về nhân lực, trang thiết bị và tổ chức thực hiện tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh theo quy định của pháp luật.
Bộ Y tế cũng viện dẫn quy định hiện hành về việc thanh toán, quyết toán một số dịch vụ kỹ thuật như chụp X-quang thường, chụp X-quang số hóa, chụp cắt lớp vi tính đến 32 dãy, siêu âm, chụp cộng hưởng từ đã được quy định tại khoản 6 Điều 4d Thông tư số 35/2016/TT-BYT ngày 28 tháng 9 năm 2016 của Bộ trưởng Bộ Y tế và các văn bản sửa đổi, bổ sung.
Để bảo đảm việc triển khai thống nhất, Bộ Y tế đề nghị Bộ Tài chính quan tâm, chỉ đạo cơ quan Bảo hiểm xã hội thực hiện giám định, thanh toán theo đúng quy định của pháp luật; đặc biệt không sử dụng thông số thời gian trong hướng dẫn quy trình kỹ thuật chương Điện quang để giám định và thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và quyền lợi của người tham gia bảo hiểm y tế.
Bộ Y tế cho biết trong quá trình thực hiện, nếu có khó khăn, vướng mắc, các đơn vị phản ánh bằng văn bản về Bộ Y tế để xem xét, giải quyết.