Liên đoàn Xiếc Việt Nam: 70 năm giữ lửa nghề, vươn tầm quốc tế

Đây cũng là dịp để những người yêu mến nghệ thuật xiếc Việt nhìn lại chặng đường phát triển của xiếc Việt trong dòng chảy văn hóa dân tộc, đặc biệt trong bối cảnh đất nước đang chuẩn bị bước vào giai đoạn phát triển mới theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng.

Phát biểu tại lễ kỷ niệm, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng nhấn mạnh: 70 năm xây dựng, trưởng thành, Liên đoàn Xiếc Việt Nam nói riêng và ngành xiếc Việt Nam nói chung đã khẳng định được vị thế vững chắc trong đời sống văn hóa nghệ thuật của đất nước. Trong chặng đường đó, ngành Xiếc Việt Nam luôn nhận được sự quan tâm lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và sự yêu mến của công chúng; không chỉ giữ được bản sắc riêng, mà còn hội nhập ngày càng sâu rộng với quốc tế. Đây là thành quả rất đáng trân trọng của một loại hình nghệ thuật lao động đặc thù, nơi các nghệ sĩ đã mang vinh quang về cho Tổ quốc...

Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng, Lễ kỷ niệm 70 năm của Liên đoàn Xiếc Việt Nam không chỉ mang ý nghĩa tôn vinh truyền thống, còn hướng tới chặng đường phía trước, đặc biệt trong bối cảnh triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, ngành xiếc Việt Nam, Liên đoàn Xiếc Việt Nam cần tiếp tục giữ vai trò chủ công trong đào tạo nguồn nhân lực nghệ thuật lao động đặc thù này, đóng góp tích cực vào tiến trình công nghiệp hóa nền văn hóa nước nhà…

Liên đoàn Xiếc Việt Nam - tiền thân là Đoàn Xiếc nhân dân Trung ương, được thành lập năm 1956. Trong điều kiện còn nhiều khó khăn, thiếu thốn, các thế hệ nghệ sĩ xiếc đầu tiên đã bền bỉ luyện tập, biểu diễn, đưa xiếc đến với nhân dân như một hình thức cổ vũ tinh thần, hun đúc niềm tin và khát vọng sống. Trải qua nhiều giai đoạn lịch sử, Liên đoàn Xiếc Việt Nam từng bước trưởng thành, trở thành đơn vị nghệ thuật xiếc hàng đầu của cả nước.

Chia sẻ tại lễ kỷ niệm, Nghệ sĩ Nhân dân Tống Toàn Thắng cho biết, 70 năm qua, các thế hệ lãnh đạo, nghệ sĩ, viên chức và người lao động của Liên đoàn Xiếc Việt Nam đã không ngừng sáng tạo để xây dựng một nền nghệ thuật xiếc giàu bản sắc, nhân văn và hiện đại. Nhiều tiết mục đã ghi dấu ấn sâu đậm trong lòng công chúng và đạt giải thưởng cao tại các liên hoan trong nước, quốc tế, góp phần khẳng định vị thế xiếc Việt Nam trên trường quốc tế.

Một trong những điểm nhấn nổi bật của Liên đoàn Xiếc Việt Nam trong nhiều năm qua chính là cường độ biểu diễn và khả năng vươn ra thế giới. Chỉ tính riêng giai đoạn 2015 - 2025, Liên đoàn đã tổ chức hơn 3.600 buổi biểu diễn trong nước và gần 720 buổi biểu diễn quốc tế - một con số cho thấy sức bền nghề nghiệp, năng lực tổ chức và khả năng thích ứng cao của một loại hình nghệ thuật đòi hỏi khổ luyện, kỷ luật và sáng tạo liên tục.

Đặc biệt, từ năm 2021 đến nay, xiếc Việt Nam liên tiếp ghi dấu ấn tại các liên hoan, festival xiếc uy tín trong khu vực và trên thế giới. Nhiều tiết mục đã giành Huy chương Vàng, Bạc, Đồng tại Liên hoan Xiếc Quốc tế tổ chức tại Việt Nam (2021, 2023). Trên đấu trường quốc tế, các nghệ sĩ xiếc Việt Nam gây ấn tượng mạnh với bạn bè năm châu qua một số tiết mục xuất sắc như: “Đu nón” đoạt Huy chương Bạc tại World Circus Art Festival IDOL 2024 (Moscow, Nga); “Lang Biang Love Story” giành Huy chương Bạc và hai giải phụ tại Borderless International Circus Festival 2024 (St. Petersburg, Nga); “Duo Love” đoạt Huy chương Vàng tại Liên hoan Xiếc Quốc tế lần thứ 3 tại Almaty (Kazakhstan, 2025); “Đu sen” đoạt Giải Đặc biệt tại International Circus Festival IDOL 2025 (Nga); nghệ sĩ Lưu Thị Hường đoạt Giải Vương miện Đồng tại Liên hoan “Princess of Circus” 2025 (Nga)…

Đáng chú ý, chỉ trong ba năm từ 2022 - 2025, Liên đoàn Xiếc Việt Nam đã mang về 10 giải thưởng quốc tế tại các liên hoan lớn - một con số ấn tượng, cho thấy bước tiến rõ rệt về chất lượng nghệ thuật và vị thế hội nhập của xiếc Việt Nam trên bản đồ xiếc thế giới.

Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam Tống Toàn Thắng cho biết, bước vào giai đoạn phát triển mới, Liên đoàn Xiếc Việt Nam đặt mục tiêu đổi mới mạnh mẽ tư duy sáng tạo, ứng dụng công nghệ biểu diễn tiên tiến, tạo ra các tác phẩm xiếc quy mô, tầm vóc, mang bản sắc văn hóa Việt Nam. Mở rộng hợp tác quốc tế, đưa nghệ thuật xiếc Việt Nam tiếp cận sâu rộng hơn với bạn bè thế giới; đào tạo, bồi dưỡng và chăm lo đời sống nghệ sĩ, thu hút lớp trẻ tiếp nối truyền thống; xây dựng môi trường biểu diễn chuyên nghiệp, hướng đến phát triển bền vững…

“Chặng đường 70 năm với những cống hiến của lớp lớp thế hệ các nghệ sĩ xiếc, từ những ngày đầu gian khó, đến những sân khấu quốc tế rực rỡ hôm nay, Liên đoàn Xiếc Việt Nam đã và đang giữ vững ngọn lửa nghề, tự tin bước vào thời kỳ mới với khát vọng vươn tầm, góp phần làm giàu bản sắc văn hóa Việt Nam trong dòng chảy hội nhập toàn cầu”, Nghệ sĩ Nhân dân Tống Toàn Thắng chia sẻ.

Tại Lễ kỷ niệm, Liên đoàn Xiếc Việt Nam vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất của Chủ tịch nước; Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam - Nghệ sĩ Nhân dân Tống Toàn Thắng đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba của Chủ tịch nước; 4 tập thể và 18 cá nhân được tặng Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Nhà giáo Ưu tú Nguyễn Văn Trà (nguyên Phó Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam) nhận Huân chương Hữu nghị từ Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch Lào.