Trong bài đăng trên nền tảng mạng xã hội X ngày 12/10, ông Anwar Gargash, cố vấn của Tổng thống Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), nhấn mạnh rằng các cuộc tấn công nhằm vào những quốc gia Arab vùng Vịnh đã cho thấy một thực tế đáng lo ngại là: “Tất cả chúng ta đều là mục tiêu” và “an ninh của chúng ta là không thể tách rời”.
Theo ông Gargash, những cuộc tấn công này xuất phát từ nhận định sai lầm của bên tấn công rằng các quốc gia vùng Vịnh là “mắt xích yếu nhất” trong một cuộc chiến mà chính các nước này đã tìm cách tránh tham gia.
Phát biểu trên cho thấy UAE đang đặc biệt quan ngại trước nguy cơ các quốc gia không muốn bị cuốn vào chiến tranh vẫn có thể trở thành mục tiêu của những hành động quân sự.
Đáng chú ý, UAE coi các cuộc tấn công nhằm vào Saudi Arabia không chỉ là mối đe dọa đối với riêng Riyadh, mà còn trực tiếp ảnh hưởng đến an ninh của toàn bộ các quốc gia vùng Vịnh.
Ông Gargash khẳng định những cuộc tấn công nhằm vào Saudi Arabia đang làm suy yếu “an ninh của UAE và tất cả các quốc gia vùng Vịnh”.
Từ nhận định đó, cố vấn của Tổng thống UAE kêu gọi các quốc gia vùng Vịnh khẩn trương tăng cường phối hợp, đặc biệt trong lĩnh vực an ninh và quốc phòng.
Ông Gargash nhấn mạnh: “Có nhu cầu cấp thiết phải khôi phục các hành động chung của các nước vùng Vịnh, đặc biệt trong lĩnh vực an ninh và quốc phòng, đồng thời củng cố khuôn khổ an ninh tập thể”.
Không chỉ kêu gọi hợp tác, quan chức UAE còn thẳng thắn chỉ ra những hạn chế trong việc xây dựng cơ chế bảo đảm an ninh chung của khu vực.
Theo ông Gargash, lĩnh vực hợp tác an ninh và quốc phòng tập thể đã bị sao nhãng nghiêm trọng trong thời gian qua.
Cố vấn của Tổng thống UAE cho rằng chính sự sao nhãng này đã khiến các bên khác trở nên táo bạo hơn, thực hiện những hành động vượt quá giới hạn nhằm vào các quốc gia vùng Vịnh.
Ông Gargash nhấn mạnh: “An ninh vùng Vịnh là trách nhiệm chung, không cho phép bất kỳ sự lơ là hay chậm trễ nào”.
Tuy nhiên, tuyên bố của ông Gargash chưa nêu rõ những biện pháp cụ thể mà các nước cần triển khai hoặc cơ chế hợp tác nào sẽ được ưu tiên khôi phục.
Trong một diễn biến liên quan, Iran đã đề nghị hỗ trợ đối thoại giữa Saudi Arabia và lực lượng Houthi tại Yemen, nhưng triển vọng của sáng kiến này vẫn chưa rõ ràng.
Theo phóng viên Mohamed Vall của Al Jazeera đưa tin từ Tehran, ngoại trưởng hai nước Iran và Saudi Arabia đã có cuộc trao đổi, song hiện chưa rõ bên nào chủ động đề xuất cuộc điện đàm và liệu Riyadh có yêu cầu Tehran đứng ra hòa giải hay không.
Cũng chưa có thông tin xác nhận Saudi Arabia đã chấp nhận đề nghị của Iran.
Theo Al Jazeera, Tehran từ lâu đã kêu gọi các quốc gia vùng Vịnh tự đạt được sự đồng thuận về những vấn đề an ninh tại Yemen và các khu vực khác, thay vì phụ thuộc vào các cường quốc bên ngoài như Mỹ và Israel.
Tuy nhiên, khả năng hòa giải của Iran vẫn là vấn đề gây tranh cãi.
Theo phân tích của phóng viên Mohamed Vall thuộc Al Jazeera, một trở ngại đối với đề nghị hòa giải là quan điểm cho rằng Iran có ảnh hưởng quyết định đối với lực lượng Houthi. Tuy nhiên, Tehran và Houthi đều bác bỏ việc Iran trực tiếp chỉ đạo các hoạt động quân sự của nhóm.
Phía Houthi khẳng định nhóm có quyền tự chủ trong việc đưa ra các quyết định, trong khi Iran cũng xác nhận lập trường này, mặc dù hai bên có một số lợi ích chung.
Tehran đồng thời nhiều lần tuyên bố không mong muốn căng thẳng tiếp tục leo thang và cho rằng Saudi Arabia cùng lực lượng Houthi nên lựa chọn đàm phán thay vì tiếp tục đối đầu quân sự.
Vì vậy, chưa rõ đề nghị hòa giải có thể dẫn đến những bước đi cụ thể nhằm hạ nhiệt căng thẳng hay không.
Lời kêu gọi của UAE và đề nghị hỗ trợ đối thoại từ Iran cho thấy hai hướng tiếp cận đang được đặt ra trước tình hình an ninh vùng Vịnh: tăng cường phối hợp phòng vệ tập thể và tìm kiếm giải pháp ngoại giao nhằm giảm căng thẳng.
Tuy nhiên, khi các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn và những bất đồng về vai trò của Iran đối với lực lượng Houthi chưa được giải quyết, khả năng chuyển các tuyên bố thành hành động cụ thể vẫn là câu hỏi lớn đối với khu vực.
