Tọa đàm do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc phối hợp cùng UBND phường Hoàn Kiếm và Công ty CP Đồng Xuân tổ chức, thu hút đông đảo nhà nghiên cứu, kiến trúc sư, chuyên gia trong nước và quốc tế, các nghệ sĩ và tiểu thương chợ Đồng Xuân tham dự.
Được hình thành từ năm 1888 với tên gọi “Les Halles centrales”, chợ Đồng Xuân không chỉ là trung tâm giao thương lớn nhất Bắc Kỳ mà còn là biểu tượng văn hóa, lịch sử tiêu biểu của Thăng Long - Hà Nội. Trải qua hơn 135 năm, từ một ngôi chợ có kiến trúc vòm thép nhịp lớn hiện đại nhất lúc bấy giờ, Đồng Xuân đã trở thành nơi lưu giữ ký ức và sự giao thoa văn hóa giữa phương Tây và bản địa. Tuy nhiên, trước áp lực của đô thị hóa và sự thay đổi nhanh chóng của nền kinh tế số, ngôi chợ di sản đang đứng trước những thách thức về cả vai trò thương mại lẫn giá trị văn hóa.
Dưới sự điều phối của TS.KTS Lư Thị Thanh Lê, Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội, các đại biểu đã trao đổi về xu thế toàn cầu trong kiến tạo không gian sáng tạo, tổ hợp kinh doanh sáng tạo trong đô thị; các chương trình phát triển tổ hợp sáng tạo và nguồn lực của thành phố Hà Nội; các giải pháp kiến trúc, nghệ thuật đương đại và sự tham gia của cộng đồng trong chuyển đổi mô hình chợ Đồng Xuân.
Chủ tịch HĐQT Công ty CP Đồng Xuân Nguyễn Song Tùng khẳng định vị thế đặc biệt của chợ Đồng Xuân và chia sẻ tầm nhìn về một mô hình quản trị mới: “Đây là di sản đang sống, có cộng đồng kinh doanh thực sự, có hoạt động giao thương liên tục, có ký ức văn hóa, thương hiệu và khả năng tạo ra giá trị kinh tế. Mục tiêu của chúng ta không phải dựng một không gian sáng tạo mới trên nền một khu chợ cũ, mà là đánh thức tiềm năng sáng tạo vốn có trong chính đời sống của chợ. Giữ hồn Kẻ Chợ, khơi nguồn sáng tạo và kiến tạo giá trị mới - Đó là con đường để Đồng Xuân phát triển có bản sắc, khả thi và bền vững”.
Năm 2026, Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội được định hướng trở thành một thiết chế - hệ sinh thái sáng tạo đô thị, đặt trọng tâm khai thác tiềm năng của không gian di sản khu vực chợ Đồng Xuân - Bắc Qua và Trung tâm công nghiệp văn hóa Đồng Xuân. Đây là khu vực trung tâm của Lễ hội năm nay, với định hướng khuyến khích thí điểm phát triển kinh tế sáng tạo, du lịch, có thể duy trì thành các dự án hoạt động lâu dài, góp phần phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân và chỉnh trang đô thị.
Chia sẻ về tầm nhìn và chiến lược kết nối từ Lễ hội, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam Phan Đăng Sơn nhấn mạnh: “Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 được định hướng chuyển dịch từ một chuỗi sự kiện đơn lẻ sang kiến tạo một hệ sinh thái sáng tạo đô thị bền vững. Trên cơ sở Nghị quyết về phát triển công nghiệp văn hóa, Thành phố đang tập trung nguồn lực và triển khai chương trình thí điểm mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID) gắn với Mạng lưới không gian văn hóa sáng tạo. Trong đó, việc đặt trọng tâm kết nối chợ Đồng Xuân với các không gian sáng tạo lân cận sẽ mở ra cơ hội để di sản thương mại truyền thống này trở thành hạt nhân kích hoạt kinh tế sáng tạo, lan tỏa giá trị lâu dài cho khu vực Phố cổ và Thủ đô”.
Cùng với tọa đàm, cụm triển lãm nghệ thuật đa giác quan “Chạm Đồng Xuân” đang diễn ra tại chợ Đồng Xuân với thông điệp “Chạm hiện tại, Mở tương lai”. Do giám tuyển Nguyễn Anh Tuấn thực hiện, Heritage Art Space phối hợp cùng Công ty CP Đồng Xuân tổ chức, triển lãm quy tụ 25 nghệ sĩ và nhóm nghệ sĩ đến từ Việt Nam và nhiều quốc gia như Pháp, Đức, Úc, Nhật Bản, Singapore, Thụy Điển, Thụy Sĩ, Đan Mạch, Cộng hòa Séc, New Zealand. Các tác phẩm trình diễn, sắp đặt âm thanh, video… được đưa vào đối thoại trực tiếp với kiến trúc, âm thanh và nhịp sống của một khu chợ đang hoạt động.
Từ văn hóa giao thương đến trao đổi tri thức và sáng tạo, “Chạm Đồng Xuân” gợi mở cách một ngôi chợ truyền thống có thể phát triển thêm những trải nghiệm văn hóa, kết nối cộng đồng và hợp tác quốc tế, trở thành nguồn lực cho kinh tế sáng tạo của Hà Nội.